Θρησκευτικός εξτρεμισμός στη Σρι Λάνκα

Ο θρησκευτικός εξτρεμισμός συνιστά τη μεταπολεμική πραγματικότητα για τη Σρι Λάνκα, μια χώρα όπου βίωσε έναν από τους πιο αιματηρούς και μακρόχρονους εμφυλίους πολέμους. Η χώρα χαρακτηρίζεται για το ιδιάζον θρησκευτικό και εθνοτικό μωσαϊκό της, το οποίο ανέκαθεν αποτελούσε σημείο τριβής και συγκρούσεων. Έτσι και τώρα, η αντιμουσουλμανική τάση και οι συγκρούσεις ανάμεσα σε βουδιστές και μουσουλμάνους οδήγησε τον πρόεδρο της χώρας να θέσει το νησί σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Η κίνηση αυτή πυροδότησε ανησυχίες για περαιτέρω καταπάτηση των δικαιωμάτων των μειονοτήτων που ζουν στη χώρα. Η κρισιμότητα της κατάστασης στην οποία βρίσκεται η χώρα έγκειται στο γεγονός πως τα επεισόδια βίας και οι συγκρούσεις προέρχονται από εξτρεμιστές Σινχαλέζους Βουδιστές, οι οποίοι ανέκαθεν επιδίωκαν να προβάλλουν τη Σρι Λάνκα ως ένα κατεξοχήν βουδιστικό κράτος (The New York Times, 2015).

Ο εμφύλιος πόλεμος στη Σρι Λάνκα ανάμεσα στους αντάρτες Ταμίλ και τους Σινχαλέζους καθεστωτικούς έχει τις ρίζες  του σε εθνοτικά κριτήρια. Οι αντάρτες Ταμίλ, στο σύνολό τους ινδουιστές, αποτελούν τη μεγαλύτερη μειονότητα στη χώρα – 11% του πληθυσμού, με διακριτά χαρακτηριστικά όπως η γλώσσα τους και η μακρόχρονη ιστορία τους. Ήδη από την ανεξαρτητοποίηση της χώρας το 1948, οι Σινχαλέζοι, οι οποίοι συνιστούν την συντριπτική πλειοψηφία σε ποσοστό 75%, προέβησαν σε ενέργειες για την σταδιακή κυριαρχία της δικής τους θρησκείας και εθνοτικής ομάδας. (Minority Rights, 2018). Ως εκ τούτου κατέστησαν συνταγματικά τα σινχαλέζικα, και το βουδισμό ως τη μοναδική επίσημη γλώσσα και θρησκεία, ενώ ακόμη βουδιστές ιερείς διορίστηκαν στο εκπαιδευτικό σύστημα. Οι Ταμίλ, νιώθοντας αφενός περιθωριοποιημένοι και αφετέρου πως η ταυτότητα και τα ζωτικά τους συμφέροντα απειλούνται, συγκρότησαν την ένοπλη στρατιωτική οργάνωση Liberation Tiger of Tamil Ealam το 1976 (BBC, 2018). Στόχος της οργάνωσης ήταν η προάσπιση των δικαιωμάτων και η δημιουργία ανεξάρτητου κράτους για τους Ταμίλ. Λίγα χρόνια αργότερα, οι συγκρούσεις ανάμεσα στις δύο προαναφερθείσες ομάδες οδήγησαν στο ξέσπασμα του εμφυλίου πολέμου το 1983, ο οποίος έμελλε να κρατήσει 26 χρόνια.

Ο πόλεμος στοίχησε τη ζωή σε σχεδόν 100.000 ανθρώπους. Μόνο τους τελευταίους μήνες του πολέμου, όπου τα δύο αντιμαχόμενα στρατόπεδα ενέτειναν στο έπακρο τις προσπάθειες επικράτησης, σύμφωνα με τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών, οι νεκροί ξεπέρασαν τους 40.000 (The Diplomat, 2015). Οι τακτικές που έλαβαν χώρα στον εμφύλιο πόλεμο -όπως επιθέσεις αυτοκτονίας, στοχοποίηση αμάχων, ανθρώπινες ασπίδες, μαζικές εξαφανίσεις και στρατολογήσεις παιδιών- επιβεβαιώνουν την διεξαγωγή εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας (Human Rights Watch, 2017). Ο Special Rapporteur των Ηνωμένων Εθνών, κατόπιν επίσκεψης στο νησί, έκανε λόγο τόσο για τα πρωτοφανή και ανήκουστα βασανιστήρια που έλαβαν χώρα κατά τη διάρκεια του πολέμου, ενώ ακόμη εστίασε στην «κουλτούρα της ατιμωρησίας» που επικρατεί στην χώρα για τα διεπραχθέντα εγκλήματα, ως απότοκο της κυβερνητικής αδράνειας.

Πιο συγκεκριμένα, η Σρι Λάνκα έως και σήμερα αδυνατεί να εκπληρώσει τις δεσμεύσεις της απέναντι στον Ο.Η.Ε. Ελάχιστη πρόοδος έχει σημειωθεί από την κυβέρνηση ως προς τις διεθνείς της υποχρεώσεις. Ενδεικτικά, αξίζει να ληφθεί υπόψιν πως υβριδικά δικαστήρια, απαρτιζόμενα από ξένους εισαγγελείς και δικαστές για να απονείμουν δικαιοσύνη σε υπαίτιους εγκλημάτων, όπως προεβλεπόταν σε σύμβαση του Ο.Η.Ε., δεν έχουν συσταθεί ακόμη (United Nations, 2017). Επιπλέον, δέκα χρόνια αργότερα, Tamils εξακολουθούν να παραμένουν κρατούμενοι σε κέντρα φυλάκισης. Στερούνται το δικαίωμα της δίκαιης δίκης λόγω υποψίας σύνδεσης με την οργάνωση LTTE. Το αγαθό της ζωής και της ασφάλειας φαίνεται να μην απολαμβάνεται με τον ίδιο τρόπο καθώς, την ίδια στιγμή, Σινχαλέζοι βουδιστές απολαμβάνουν ευνοϊκή μεταχείριση από τις κρατικές αρχές και ασυλία για τις πράξεις τους (The Guardian, 2017). Σήμερα, οι Ταμίλ είναι θύματα μιας άνευ προηγουμένου αστυνομικής βίας. Σεξουαλική βία, βασανιστήρια σε ειδικά διαμορφωμένα κέντρα φυλάκισης αποτελούν την καθημερινότητα τους. Για να ξεφύγουν από την σκληρή πραγματικότητα που βιώνουν, οι Tamil προβαίνουν σε αίτηση ασύλου στο εξωτερικό (The Guardian, 2018).

 

Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια, στα θύματα των εξτρεμιστικών βουδιστικών συμπεριφορών και των διακρίσεων συγκαταλέγονται και οι μουσουλμάνοι του νησιού. Η κορύφωση της κόντρας και των θανατηφόρων επεισοδίων ανάμεσα στις δύο θρησκευτικές ομάδες οδήγησε στην πρόσφατη κήρυξη της χώρας σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης για δέκα ημέρες. Όμως, το εξελισσόμενο αντιμουσουλμανικό κίνημα δεν αποτελεί πρωτόγνωρο φαινόμενο. Οι μουσουλμάνοι βρίσκονται συστηματικά στο στόχαστρο των εξτρεμιστών βουδιστών την τελευταία πενταετία, ενώ ταυτόχρονα υλοποιούνται συντονισμένες και μεθοδευμένες πολιτικές για την σταδιακή συρρίκνωση του μουσουλμανικού στοιχείου. Δεν διστάζουν, μάλιστα, να διαμαρτυρηθούν για την παρουσία των Ροχίνγκια μουσουλμάνων προσφύγων στο νησί. Ωστόσο, και η Μιανμάρ συγκαταλέγεται στις χώρες όπου έχει σημειωθεί άνοδος του βουδιστικού εθνικισμού (Reuters, 2018). Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός πως οι Βουδιστές έχουν κινηθεί κατά ομόθρησκούς τους, με την αιτιολογία πως δεν είναι ένθερμοι υπερασπιστές της θρησκείας τους.

Ειδικότερα, οι Βουδιστές εκλαμβάνουν την ύπαρξη της μουσουλμανικής κοινότητας ως απειλή για τη συνέχιση της θρησκείας τους. Τα τελευταία χρόνια έχουν υιοθετήσει μια συστηματικά εχθρική πολιτική ενάντια των μουσουλμάνων, και έχουν επιστρατεύσει κάθε διαθέσιμο μέσο για την εκδίωξή τους. Για την επίτευξη του προαναφερθέντος, το 2012 δύο καλόγεροι ίδρυσαν την οργάνωση Bosu Bala Sena, με έντονη αντιισλαμική ιδεολογία και μεθοδευμένες πρακτικές κατά των μουσουλμάνων. Το σημαντικότερο είναι πως η οργάνωση απολαμβάνει μια ευνοϊκή μεταχείριση από την κυβέρνηση και την αστυνομία, γεγονός που ευνοεί τη συνέχιση της δράσης της, ενώ οι ποινικές τους ενέργειες στην πλειοψηφία τους δεν διερευνώνται ούτε τιμωρούνται. Το αντιμουσουλμανικό φρόνημα διαμορφώνεται μέσω των κατηγοριών που προπαγανδίζει η οργάνωση για βανδαλισμό αρχαιολογικών χώρων από μουσουλμάνους και εξαναγκασμό των πολιτών να ασπαστούν το Ισλάμ. Για να εντείνουν περαιτέρω το αντιμουσουλμανικό πνεύμα στη χώρα, κατευθύνουν τα μέσα μαζικής ενημέρωσης προς αυτήν την πορεία, εφαρμόζουν ρητορικές μίσους και, τέλος, προβάλλουν τις εκτελέσεις βουδιστών στη μέση ανατολή.

Τους δύο προηγούμενους μήνες, οι εντεταμένες συγκρούσεις αποτελούσαν πλέον αδιάσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας. Εξτρεμιστές μοναχοί κατέστρεψαν τζαμιά, βανδάλισαν μουσουλμανικές περιουσίες, τραυματίζοντας παράλληλα ανθρώπους (Al Jazeera, 2018). Στις αρχές του Μάρτη, οι Βουδιστές Σινχαλέζοι στρατιωτικοί επιτέθηκαν σε μουσουλμάνους στην ιερή πόλη Kandy, σε τέτοια κλίμακα ώστε να γίνουν παραλληλισμοί με τα γεγονότα που πραγματοποιήθηκαν στην αρχή του εμφυλίου πολέμου. Ως απάντηση, η κυβέρνηση έθεσε τη χώρα σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης για να αποτρέψει την συνέχιση της κλιμάκωσης, να διερευνήσει τα γεγονότα, και για πρώτη φορά να τιμωρήσει τους υπεύθυνους των ποινικών αδικημάτων (FirstPost, 2018). Οι εξτρεμιστές διέκοψαν την κυκλοφορία στους δρόμους, έκαψαν σπίτια και περιουσίες, ενώ ένας νεαρός μουσουλμάνος παγιδεύτηκε στις φλόγες χάνοντας τη ζωή του. Οι κυβερνητικοί εκπρόσωποι διαβεβαίωσαν πως ο στρατός είχε ήδη σταλεί για να αναλάβει δράση, ενώ αυτόπτες μάρτυρες ομολόγησαν πως οι δυνάμεις ασφάλειας παρέμειναν παθητικοί κατά τη διάρκεια των επεισοδίων, και δεν απέτρεψαν τις πράξεις των εξτρεμιστών (Independent, 2018)

Ο πρόεδρος Maithripala Sirisena, υπό τη νέα και προσωρινή κατάσταση της χώρας, παραχώρησε στην αστυνομία και στο στρατό διευρυμένες αρμοδιότητες για να καταπνίξουν τις εκδηλώσεις βίας. Επίσης, περιόρισε το περιεχόμενο των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και την πρόσβαση στο διαδίκτυο, διότι θεωρήθηκε πως συμβάλλουν στη κλιμάκωση της βίας. Ωστόσο, αυτό που είναι ζωτικής σημασίας για την αποκλιμάκωση της κρίσης είναι να λάβουν χώρα ανεξάρτητες και αμερόληπτες έρευνες από τους αρμόδιους φορείς του κράτους, ώστε όλοι όσοι ευθύνονται για την διατάραξη της δημόσιας ασφάλειας να τιμωρηθούν για τις πράξεις τους. Η «ανοσία» των υπαιτίων και ο στρουθοκαμηλισμός της αστυνομίας, η οποία ανήκει και η ιδία στην θρησκευτική και εθνική ομάδα με τους υπαίτιους, διευκολύνει την καταστρατήγηση των δικαιωμάτων των μειονοτήτων. Όμως, το παράλογο είναι πως το κράτος είναι υπόχρεο να προστατεύει εξίσου τους πολίτες του, χωρίς φυλετικές, θρησκευτικές και κάθε άλλου διακρίσεις.

Η περίπτωση της μουσουλμανικής μειονότητας πιστοποιεί πως η κυβέρνηση φαίνεται να επαναλαμβάνει τα ίδια λάθη αναφορικά με τη θέση των μειονοτήτων στη χώρα, όπως έκανε και την περίοδο του εμφυλίου πολέμου κατά των Tamils. Η αναποτελεσματική αντιμετώπιση της τωρινής κατάστασης από την κυβέρνηση, σε μια χώρα που ακόμη δεν έχει αναρρώσει από τα πλήγματα του εμφυλίου πολέμου και χαρακτηρίζεται για το ιδιάζον θρησκευτικό μωσαϊκό της, είναι ικανή να πυροδοτήσει μία εκ νέου κρίση. Η Σρι Λάνκα οφείλει να επιβληθεί σε κάθε οργάνωση που απειλεί τη ζωή και τη δημόσια ασφάλεια, και να φέρει εις πέρας τις υποχρεώσεις της ως ένα κράτος που σέβεται τους νόμους και τους πολίτες της, χωρίς εξαιρέσεις.

Πηγές:

  1. Mohan, R. (2015). Sri Lanka’s Violent Buddhists. https://www.nytimes.com/2015/01/03/opinion/sri-lankas-violent-buddhists.html
  2. Minority Rights. (2018). Sri Lanka. http://minorityrights.org/country/sri-lanka/
  3. BBC, (2018). Sri Lanka country profile. http://www.bbc.com/news/world-south-asia-11999611
  4. Irshad, Q. (2018). Sri Lanka: Fears of Friday prayers violence as Buddhist mobs escalate attacks on Muslims. https://www.independent.co.uk/news/world/asia/sri-lanka-state-of-emergency-latest-kandy-muslims-buddhists-violence-a8246331.html
  5. Sinha, N. (2015). Sri Lanka: Hope for Minorities? https://thediplomat.com/2015/02/sri-lanka-hope-for-minorities/
  6. Human Rights Watch. (2017). Sri Lanka: 2 Years On, Scant Progress on UN Resolution. https://www.hrw.org/news/2017/09/13/sri-lanka-2-years-scant-progress-un-resolution
  7. United Nations Human Rights. (2017). Human rights and counter-terrorism: UN Special Rapporteur on the promotion and protection of human rights and fundamental freedoms while countering terrorism concludes visit to Sri Lanka. www.ohchr.org/EN/NewsEvents/Pages/DisplayNews.aspx?NewsID=21883&LangID=E.
  8. Lyons, K. (2017). ‘I want the world to know’: Tamil men accuse Sri Lanka of rape and torture. https://www.theguardian.com/global-development/2017/nov/08/tamil-men-accuse-sri-lanka-of-rape-torture
  9. Doherty, B. (2018). Tamil asylum seeker deported by Australia ‘harassed by Sri Lankan security forces’. https://www.theguardian.com/world/2018/mar/01/tamil-asylum-seeker-deported-by-australia-harassed-by-sri-lankan-security-forces
  10. Reuters, (2018). Buddhist mobs target Sri Lanka’s Muslims despite state of emergency.  https://www.reuters.com/article/us-sri-lanka-clashes/buddhist-mobs-target-sri-lankas-muslims-despite-state-of-emergency-idUSKCN1GJ0TJ
  11. Al Jazeera. (2018). Mosque vandalised in Sri Lanka’s Ampara. https://www.aljazeera.com/news/2018/02/mosque-vandalized-sri-lanka-ampara-180227144548660.html.
  12. Kaura, V. (2018). Emergency in Sri Lanka: President Sirisena must act against radical Buddhist groups or risk emboldening them. https://www.firstpost.com/world/emergency-imposed-in-sri-lanka-president-sirisena-must-act-against-radical-buddhist-groups-or-risk-emboldening-them-4380217.html
  13. Patel, C. (2018). Sri Lanka stands at crossroads amid fears Buddhist-Muslim tensions will erupt in widespread violence. https://www.independent.co.uk/news/world/asia/sri-lanka-violence-state-of-emergency-analysis-latest-conflict-muslims-a8246366.html

Tagged under:

Η Ροδάνθη Βιολάκη είναι προπτυχιακή φοιτήτρια Διεθνών, Ευρωπαϊκών και Περιφερειακών σπουδών στο Πάντειο Πανεπιστήμιο. Ασχολείται με προσομοιώσεις διεθνών θεσμών, ευρωπαϊκά προγράμματα ανταλλαγής νέων, ενώ παράλληλα την ενδιαφέρει η έρευνα και ο εθελοντισμός.

Website: https://powerpolitics.eu

   Ροή άρθρων Συντάκτη

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

Pin It on Pinterest