Ρωσία-Κίνα: Μια «στρατηγική εταιρική σχέση»

Η συνάντηση του Ρώσου Προέδρου Vladimir Putin, με τον Κινέζο Υπουργό Εξωτερικών Wang Yi, στις 5 Απριλίου, στη Μόσχα.

Η σύνοδος κορυφής για τον Οργανισμό Συνεργασίας της Σαγκάης (SCO), η οποία έλαβε χώρα στις 9-10 Ιουνίου στο Τσινγκτάο, υπήρξε αυτήν τη φορά η αιτία συνάντησης του Προέδρου της Κίνας, Xi Jinping, με τον Πρόεδρο της Ρωσίας, Vladimir Putin. Πρόκειται για την 25η συνάντηση μεταξύ των δύο ηγετών τα τελευταία πέντε χρόνια. Σε μια περίοδο που ο εμπορικός πόλεμος μεταξύ της Κίνας και των Ηνωμένων Πολιτειών είναι πιο έντονος από ποτέ, η Ρωσία καθιστά σαφή την παρουσία της, γεγονός που σηματοδοτεί μια νέα φάση στις σινο-ρωσικές σχέσεις. Η Κίνα, με τη δική της σειρά, τείνοντας να αποτάξει την ουδέτερη στάση που τόσα χρόνια υιοθετεί σε ζητήματα διπλωματίας, επιδιώκει στενότερες σχέσεις με τη Ρωσία, ενώ παράλληλα είναι γεγονός πως όσο οι επαφές των δυο αναδυόμενων υπερδυνάμεων γίνονται τακτικότερες, τόσο η ένταση με τον κοινό τους αντίπαλο δείχνει να κλιμακώνεται.

 

Σινο-ρωσικές σχέσεις: οι καλύτερες ιστορικά ( ; )

Είναι πασιφανές πως το Πεκίνο έχει δώσει ιδιαίτερη προσοχή στους κοινούς στόχους και στα κοινά συμφέροντα που έχει με τη Μόσχα, για αυτό και η πορεία των δύο χωρών τείνει να ευθυγραμμιστεί. Με την ανάληψη της εξουσίας από τον Xi Jinping το 2013, η σινο-ρωσική «στρατηγική εταιρική σχέση» πέρασε σε μια διαφορετική φάση, με τους αρχηγούς των δύο χωρών να επιδιώκουν μάλιστα προσωπική φιλία, εφόσον οι συναντήσεις τους είχαν μετατραπεί σε «ρουτίνα». Η συνεργασία των δύο χωρών δεν περιορίζεται σε έναν τομέα. Χαρακτηριστικά, η Ρωσία ήταν η πρώτη χώρα που προμήθευε αργό πετρέλαιο στην Κίνα το 2016. Τα δύο έθνη έχουν συνεργαστεί και στον στρατιωτικό τομέα σε ασκήσεις στην περιοχή της Νότιας Σινικής Θάλασσας, ενώ δεν έλειψαν τα κοινά μελλοντικά σχέδια που αφορούσαν τον τομέα της τεχνολογίας. Ιδιαίτερα σημαντική παραμένει η συμφωνία της Κίνας με τη Μόσχα, όσον αφορά στην προμήθεια της πρώτης με μαχητικά SU-35 και σύστημα πυραύλων S-400. Είναι λοιπόν πασιφανές πως οι σινο-ρωσικές σχέσεις, τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο, είναι οι καλύτερες που έχουν υπάρξει στην ιστορία. Οι δυο κυβερνήσεις έχουν καταφέρει να θέσουν σε εφαρμογή μηχανισμούς οι οποίοι προωθούν την αμοιβαία εμπιστοσύνη και οικονομική συνεργασία των δύο χωρών. Ρωσικές έρευνες μάλιστα αποδεικνύουν πως η Κίνα είναι η πιο φιλικά διακείμενη σύμμαχος του έθνους. Οι άμεσες ξένες επενδύσεις της Κίνας προς τη Ρωσία έχουν αυξηθεί ραγδαία, ομοίως και το εξερχόμενο εμπόριο. Εμβάθυνση έχει παρατηρηθεί και στον τομέα της ενέργειας – όπως μάλιστα προαναφέρθηκε. Ωστόσο, έχει σημειωθεί ότι η Ρωσία εξαρτάται πολύ παραπάνω από την Κίνα στον τομέα του εμπορίου και των ξένων επενδύσεων, ενώ αντίθετα η τελευταία διαθέτει αρκετούς οικονομικούς εταίρους από τους οποίους μπορεί μάλιστα να επιλέξει. Τα συμπεράσματα λοιπόν που προέκυψαν από τη σύνοδο κορυφής είναι τα εξής: η Μόσχα επιδιώκει ολοένα και περισσότερο τη συνεργασία με την Κίνα, ειδικότερα μετά την απότομη ρήξη των σχέσεών της με τη Δύση, ενώ παράλληλα η Κίνα αναζητά συμμάχους στην προσπάθειά της να αποφορτίσει τις κατηγορίες που της προσάπτονται για συνεχή καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και για αθέμιτες εμπορικές πρακτικές. Για αυτόν ακριβώς τον λόγο, οι Κινέζοι και οι Ρώσοι ηγέτες αναφέρονται στη σχέση τους ως «ολοκληρωμένη στρατηγική εταιρική σχέση συντονισμού» (comprehensive strategic partnership of coordination), ο οποίος είναι ένας όρος που δηλώνει την «όχι ακριβώς συμμαχία». Αν και οι εξελίξεις της συγκεκριμένης χρονικής περιόδου θα μπορούσαν να προκαλέσουν μια «στροφή» από τη στρατηγική εταιρική σχέση στη δημιουργία μιας συμμαχίας, παρ’όλα αυτά ο Κινέζος Πρόεδρος Xi Jinping απορρίπτει επίσημα αυτήν την προσέγγιση. Πιο συγκεκριμένα, η Κίνα θεωρεί την εταιρική σχέση -και όχι τη συμμαχία- ως το κατάλληλο εργαλείο για την ανάπτυξη διεθνών σχέσεων. Όντας μια χώρα που εδώ και χρόνια διατηρεί μια ουδετερότητα στη διπλωματία της, επιλέγει να επενδύσει στην εσωτερική της μεταρρύθμιση και ανάπτυξη. Συμπερασματικά, το Πεκίνο θεωρεί την εταιρική σχέση το ιδανικό διπλωματικό εργαλείο που εναρμονίζεται με την παγκοσμιοποίηση και αποκρυσταλλώνει καλύτερα τα οικονομικά και πολιτικά της συμφέροντα, προσφέροντάς της ευελιξία στον τομέα των διεθνών σχέσεων.

Η… άλλη πλευρά

Η σινο-ρωσική συνεργασία έχει ως βάση το κοινό όραμα για την παγκόσμια τάξη των πραγμάτων. Πιο συγκεκριμένα, και οι δυο πλευρές επιθυμούν τη λήξη του μονοπολικού συστήματος με την πρωτοκαθεδρία των ΗΠΑ, και την αντικατάστασή του από ένα σύστημα πολυπλοκότητας. Με την ολοκλήρωση αυτού του οράματος, κάθε δύναμη θα είναι σε θέση να διοικήσει τη σφαίρα επιρροής της. Είναι γεγονός πως οι σχέσεις των δύο αναδυόμενων υπερδυνάμεων με τις Ηνωμένες Πολιτείες είναι άκρως τεταμένες, και ίσως μάλιστα είναι οι χειρότερες στην ιστορία – πράγμα που κάνει τους δεσμούς της Κίνας με τη Ρωσία ακόμη πιο στενούς. Η αμερικάνικη πλευρά αδιαμφισβήτητα προσπαθεί με «νύχια και με δόντια» να εμποδίσει την ανάπτυξη μια σινο-ρωσικής συνεργασίας, ακολουθώντας όμως μια αμυντική τακτική κατά την οποία «μάχεται» και ανταγωνίζεται τις δύο μεγάλες δυνάμεις, γεγονός που προβληματίζει τους διεθνείς αναλυτές. Εάν ρίξουμε μια ματιά στην ιστορία, θα γίνει συνειδητό πως η νίκη των ΗΠΑ στον Ψυχρό Πόλεμο οφείλεται στην ανάπτυξη της φιλίας της με την Κίνα, με σκοπό να αντιμετωπίσουν από κοινού τον κόκκινο εχθρό, το 1972. Τα θεμέλια της εν λόγω συνεργασίας έθεσε ο Richard Nixon, πραγματοποιώντας ένα ιστορικό ταξίδι στην Κίνα με στόχο την ανάπτυξη περαιτέρω δεσμών. Έχοντας αυτά τα δεδομένα, η Αμερικάνικη πλευρά ίσως θα έπρεπε να συνειδητοποιήσει ότι η Κίνα δεν θα πρέπει σε καμία περίπτωση να αποτελέσει εχθρό του έθνους, αλλά εταίρο – έστω και ανταγωνιστικό. Σκοπός θα πρέπει να είναι η σταθεροποίηση των σχέσεών τους, και όχι η ρήξη και ο ανταγωνισμός, στοιχεία που προκαλούν αναταραχές στο διεθνές σύστημα, καθώς και αισθήματα ανασφάλειας.

Πηγές:

  1.  Lind, M. (2018). America vs. Russia and China: Welcome to Cold War IIhttp://nationalinterest.org/feature/america-vs-russia-china-welcome-cold-war-ii-25382
  2. DW. (2018). Russia and China make show of unity as US relations falter.  https://www.dw.com/en/russia-and-china-make-show-of-unity-as-us-relations-falter/a-44127886
  3. Westcot, B. (2018). China says relations with Russia at ‘best level in history’.  https://edition.cnn.com/2018/04/06/asia/russia-china-relations-us-intl/index.html
  4. Stokes, J. (2018). Η ανθεκτική συμμαχία Ρωσίας και Κίνας. https://foreignaffairs.gr/articles/71170/jacob-stokes/i-anthektiki-symmaxia-rosias-kai-kinas
  5. Weilai, D. (2018). Will Trump Cement the China-Russia Alliance? https://thediplomat.com/2018/06/will-trump-cement-the-china-russia-alliance/
  6. Rozman, G. (2018). Sino-Russian Relations in 2018. http://theasiadialogue.com/2018/03/12/sino-russian-relations-in-2018/

Tagged under:

H Άντζελα Χίλα διανύει το τέταρτο έτος στο τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης (κατεύθυνση Διεθνών Σχέσεων), στο Εθνικό και Καποδιαστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, ενώ επιπλέον είναι εθελόντρια στο Δίκτυο για τα Δικαιώματα του Παιδιού (ΜΚΟ).

Website: https://powerpolitics.eu

   Ροή άρθρων Συντάκτη

Google Profile

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

Pin It on Pinterest