Σε Κατάσταση Εκτάκτου Ανάγκης η Υεμένη

Κατάσταση εκτάκτου ανάγκης κήρυξαν οι Αρχές στην πρωτεύουσα της Υεμένης, τη Sanaa, κατόπιν της εκτόξευσης του αριθμού των θανάτων που σημειώθηκαν στη χώρα εξαιτίας της χολέρας. Πάνω από 124.000 περιστατικά έχουν καταγραφεί, με 923 ανθρώπους -το ¼ των οποίων είναι παιδιά- να έχουν υποκύψει στο ξέσπασμα της ασθένειας. Εθελοντές στην Υεμένη καταγράφουν ότι η χωρά βιώνει μια βαθιά ανθρωπιστική κρίση. Όχι μόνο εκατομμύρια πολιτών ζουν σε εμπόλεμη κατάσταση, αλλά η πρόσβαση σε φαγητό, καταφύγιο και φαρμακευτική αγωγή έχει καταστεί αδύνατη, καθώς η βίαιη πραγματικότητα έχει κατακρεουργήσει την οικονομία (Scutti, 2017).

Η κρίση, η οποία σημειώθηκε για πρώτη φορά τον Οκτώβρη του 2016, έρχεται δια μέσω ενός αιματηρού εμφυλίου πολέμου που λαμβάνει χώρα τα τελευταία 2 χρόνια στην Υεμένη, μεταξύ της Κυβέρνησης Abdrabbuh Mansour Hadi -που απολαμβάνει της Σαουδικής υποστήριξης- και των Houthi – ανταρτών που υποστηρίζεται ότι χαίρουν της Ιρανής υποστήριξης, συνενωμένων με τον προκάτοχο του νυν Προέδρου, Ali Abdullah Saleh. Ο πόλεμος έχει αφήσει πάνω από 10.000 νεκρούς, και έχει οδηγήσει στον εκτοπισμό εκατομμυρίων άλλων. Επιπρόσθετη συνέπεια υπήρξε η παύση λειτουργίας περίπου 300 νοσοκομείων και κλινικών, καθώς και η καταστροφή του υγειονομικού συστήματος και της ύδρευσης – μια απώλεια που συνεισέφερε δραματικά στην εξάπλωση της χολέρας.

Υπό αυτό το πρίσμα, το Υπουργείο Υγείας της Υεμένης έκανε έκκληση προς τις χώρες που δεσμεύτηκαν να παράσχουν ανθρωπιστική βοήθεια, να εκπληρώσουν τις υποσχέσεις τους· έκκληση που επαναλήφθηκε και από το Oxfam (μια συνομοσπονδία 20 οργανισμών, δουλεύοντας με συνεργάτες και τοπικές κοινότητες σε πάνω από 90 χώρες για την εξάλειψη της φτώχειας). Συγκεκριμένα, η υπόσχεση περιλάμβανε την παροχή $1,1 δις σε βοήθεια από μια ομάδα κρατών, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής, το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Σαουδική Αραβία, το Κουβέιτ και τη Γερμανία (Serhan, 2017).

Ο εμφύλιος πόλεμος

Η διαμάχη στο έδαφος της Υεμένης έχει τις ρίζες της, κατεξοχήν, στην αποτυχημένη πολιτική μετάβαση από το αυταρχικό καθεστώς του Ali Abdullah Saleh, σε εκείνο του Abdrabbuh Mansour Hadi, το οποίο αναμενόταν να επιφέρει σταθερότητα στην περιοχή. Αναλαμβάνοντας την Προεδρεία, ο Hadi είχε να αντιμετωπίσει μια σειρά προβλημάτων τα οποία ήταν άρρηκτα συνδεδεμένα τόσο με το θρησκευτικό διχασμό ανάμεσα σε Σιίτες και Σουνίτες (60% των μουσουλμάνων στην Υεμένη είναι Σουνίτες και 40% Σιίτες), όσο και με την παρουσία και δράση τρομοκρατικών οργανώσεων, όπως η Al-Qaeda και το αυτοαποκαλούμενο Islamic State.

Προς διαλεύκανση του τοπίου, σημαντικό είναι να αναφερθεί ότι οι αντάρτες Houthi είναι Σιίτες. Το γεγονός αυτό επεξηγεί την μακρόχρονη στήριξη που απολαμβάνουν από την Τεχεράνη, αν και επισήμως το Ιράν αρνείται οποιαδήποτε στρατιωτική ενίσχυση των ανταρτών. Οι τελευταίοι, εκμεταλλευόμενοι τα προβλήματα που αντιμετώπιζε η νέα προεδρεία της χώρας, κατέλαβαν την περιοχή Saada καθώς και γειτονικές περιοχές. Μάλιστα, το Σεπτέμβρη του 2014, εισήλθαν στην πρωτεύουσα, Sanaa, εγκαθιστώντας στρατόπεδα και οδοφράγματα, με συνέπεια τον Ιανουάριο του 2015 να έχουν πλήρη έλεγχο επί της πρωτεύουσας, και να κρατούν αιχμάλωτο τον Πρόεδρο Hadi μαζί με το υπουργικό του συμβούλιο (Almasmari & Chulov, 2015).

Ο Πρόεδρος Hadi κατάφερε να αποδράσει τον επόμενο μήνα, ωστόσο η νέα τάξη πραγμάτων που επέβαλαν οι Hοuthi έγειρε μεγάλη ανησυχία στη διεθνή κοινότητα, με τον τότε Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ, Ban Ki-moon, να καταδικάζει τις συγκρούσεις, και με το Συμβούλιο Ασφαλείας να συνεδριάζει για να συζητήσει την κρίση. Σε ανταπόκριση, συνασπισμός δέκα -σουνιτικών- αραβικών χωρών, ηγούμενων από τη Σαουδική Αραβία, εγκαινίασαν την επιχείρηση «Αποφασιστική Καταιγίδα» (Operation Decisive Storm) κατά των ανταρτών, ώστε να ανακόψουν την πορεία τους προς το Aden, και να επαναφέρουν την κυβέρνηση Hadi.

Οι λόγοι για τους οποίους η Σαουδική Αραβία επέλεξε την άμεση στρατιωτική παρέμβαση στην Υεμένη ήταν, κατά βάση, τρεις· οι Houthi καταλάμβαναν ολοένα και μεγαλύτερο γεωγραφικό εύρος, επέτρεπαν στο Ιράν να έχει αυξημένη πρόσβαση στη χώρα ενώ, από την άλλη, οι Ηνωμένες Πολιτείες έκαναν ξεκάθαρο πως δεν έχουν σχέδια άμεσης επέμβασης στις εσωτερικές υποθέσεις της Υεμένης. Παρ’όλα αυτά, ο συνασπισμός έλαβε υλικοτεχνική υποστήριξη και πληροφορίες τόσο από τις Ηνωμένες Πολιτείες, όσο από το Ηνωμένο Βασίλειο και τη Γαλλία (Al Jazeera Center for Studies, 2015).

Συνέπειες

Μετά από δύο χρόνια διαμάχης, καμία από τις δύο πλευρές δεν φαίνεται να βρίσκεται κοντά στην απόκτηση της νίκης. Οι δυνάμεις που υποστηρίζουν την κυβέρνηση, συγκροτούμενες από στρατιώτες πιστούς στον Πρόεδρο Hadi και άλλους σουνίτες αποσχιστές από τη νότια περιφέρεια της Υεμένης, κατάφεραν πράγματι να αποτρέψουν τους αντάρτες από την κατάκτηση του Aden. Ωστόσο, αυτό επετεύχθη μόνο ύστερα από μια σφοδρή 4μηνη μάχη, που άφησε εκατοντάδες νεκρούς.

Επιπροσθέτως, στρατεύματα του συνασπισμού συνεισέφεραν σημαντικά στην απομάκρυνση των Houthi και των συμμάχων τους από μεγάλο τμήμα του νότου. Όμως, παρά την εναέρια εκστρατεία και τον ναυτικό αποκλεισμό, οι κυβερνητικές δυνάμεις δεν έχουν καταφέρει να σπάσουν τον αντάρτικο κλοιό στον βορρά. Μάλιστα, ανάμεσα στα επιτεύγματα των Houthi ανήκει η νότια πόλη Taiz, καθώς και το γεγονός ότι συνεχίζουν να εκτοξεύουν πυραύλους και βόμβες κατά μήκος των συνόρων με τη Σαουδική Αραβία (BBC News, 2017).

Σημασία επίλυσης

Η πραγματικότητα στην Υεμένη βρίσκεται σε άμεση αλληλεπίδραση με τις γειτνιάζουσες περιοχές, και απειλεί να επιδεινώσει τις περιφερειακές εντάσεις. Μέλη της Al-Qaeda στην Αραβική Χερσόνησο (AQAP), αλλά και μέλη του αποκαλούμενου Ισλαμικού Κράτους (IS), έχουν παρεισφρήσει στην Υεμένη και, εκμεταλλευόμενα το χάος, καταλαμβάνουν έδαφος στο νότιο τμήμα της χώρας, και κλιμακώνουν τις επιθέσεις τους στο Aden.

Αξιοσημείωτο είναι, δε, ότι οι δυτικές υπηρεσίες πληροφοριών θεωρούν τα μέλη της AQAP το πιο επικίνδυνο τμήμα της Al-Qaeda, εξαιτίας της τεχνικής εξειδίκευσης και της παγκόσμιας εμβέλειας που κατέχουν, ενώ ιδιαίτερη ανησυχία σημειώνεται και για τον αριθμό των συνεργατών του IS στην Υεμένη (Crisis Group, 2017).

Δυστυχώς, άλλη μια χώρα της Μέσης Ανατολής έχει γίνει θύμα μιας ατέρμονης θρησκευτικής διαμάχης ανάμεσα σε Σιίτες και Σουνίτες. Ακολουθώντας πιστά τα δείγματα της ιστορίας, εξωτερικοί παράγοντες έσπευσαν να διασφαλίσουν τη θέση τους σε μια από τις πιο σημαντικές γεωγραφικά περιοχές, μετατρέποντας έτσι τον εμφύλιο πόλεμο σε έναν αγώνα περιφερειακής δύναμης, και πυροδοτώντας μια τεράστια ανθρωπιστική κρίση. Ως χαριστική βολή ήρθε στους κατοίκους της Υεμένης η ασθένεια της χολέρας.

Εν κατακλείδι, η λύση εναπόκειται ξανά στη διεθνή κοινότητα και στους παράγοντες-κλειδιά του πολέμου στην Υεμένη. Οι «υποστηρικτές» του πολέμου στις Δυτικές και στις Μεσανατολικές πρωτεύουσες οφείλουν να ασκήσουν πίεση στα μέρη της διαμάχης ώστε να συμφωνήσουν σε εκεχειρία, και να επιτρέψουν στο σύστημα υγείας και τους εθελοντές να εκπληρώσουν την αποστολή τους, προτού το έθνος αφανιστεί.

 

Πηγές:

  1. Al Jazeera Center for Studies. (2015). Operation Decisive Storm: Reshuffling Regional Order. [online] Available at: http://studies.aljazeera.net/mritems/Documents/2015/4/7/20154783015689734Operation%20Decisive%20Storm.pdf [Accessed 19 Jun. 2017].
  2. Almasmari, H. and Chulov, M. (2015). Houthi rebels seize Yemen president’s palace and shell home. [online] The Guardian. Available at: https://www.theguardian.com/world/2015/jan/20/houthi-rebels-seize-yemen-presidential-palace [Accessed 19 Jun. 2017].
  3. BBC News. (2017). Yemen crisis: Who is fighting whom?. [online] Available at: http://www.bbc.com/news/world-middle-east-29319423 [Accessed 19 Jun. 2017].
  4. Scutti, S. (2017). ‘Children bear brunt of Yemen cholera outbreak’. [online] Available at: http://edition.cnn.com/2017/06/13/health/yemen-cholera-outbreak/index.html [Accessed 19 Jun. 2017].
  5. Serhan, Y. (2017). Yemen’s ‘Unprecedented’ Cholera Epidemic. [online] Available at: https://www.theatlantic.com/news/archive/2017/06/yemens-unprecedented-cholera-epidemic/529695/ [Accessed 19 Jun. 2017].
  6. Crisis Group. (2017). ‘Yemen’s al-Qaeda: Expanding the Base’. [online] Available at: https://www.crisisgroup.org/middle-east-north-africa/gulf-and-arabian-peninsula/yemen/174-yemen-s-al-qaeda-expanding-base [Accessed 19 Jun. 2017].

Tagged under:

Είμαι προπτυχιακή φοιτήτρια στο τμήμα της Νομικής του Εθνικού και Καποδιστριακού Παν/μιου Αθηνών και παράλληλα κάνω Minor πάνω στις διεθνείς σχέσεις στο DEREE. Έχω συμμετάσχει στον 7th International Air Law Moot Court Competition καθώς και σε πολυάριθμες προσομοιώσεις των Ηνωμένων Εθνών. Υπήρξα ασκούμενη στο Υπουργείου Εξωτερικών και στόχος μου είναι η ενεργή συμμετοχή στο διεθνές προσκήνιο.

Website: https://powerpoltics.eu

   Ροή άρθρων Συντάκτη

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

Pin It on Pinterest