Υπόθεση DWM κατά ΗΠΑ (1904–1928). Inter arma triumphant leges!

Στις αρχές του 20ου αιώνα οι ΗΠΑ κατασκεύασαν ένα από τα πιο γνωστά πολεμικά τυφέκια παγκοσμίως, το Springfield M1903. Αυτό το αριστούργημα της αμερικανικής πολεμικής βιομηχανίας αποτέλεσε προϊόν αντιγραφής του γερμανικού Mauser M1893, με συνέπεια μια έντονη δικαστική διαμάχη των δύο πλευρών, που έληξε με τους Γερμανούς δικαιωμένους.

Ο πόλεμος της Κούβας. Η πρώτη επαφή με τα Mauser.

Λιθογραφία της εποχής, όπου απεικονίζεται η ανατίναξη του USS Maine. Αν και αποδείχθηκε πως η έκρηξη προκλήθηκε από πυροδότηση των πυρομαχικών του πλοίου, ο τύπος το παρουσίασε ως δολιοφθορά των Ισπανών.

Η ανατίναξη του αμερικανικού πολεμικού USS Maine -που σύμφωνα με τον αμερικανικό τύπο, ήταν αποτέλεσμα δολιοφθοράς των Ισπανών στο λιμάνι της Αβάνας το 1898- αποτέλεσε μία πρώτης τάξεως αφορμή για την επέμβαση των ΗΠΑ στο νησί.

Το αμερικανικό πεζικό της εποχής αποτελούνταν σε μεγάλο βαθμό από κληρωτούς. Οι άνδρες περνούσαν από ένα στάδιο βασικής εκπαίδευσης, όπου εξειδικεύονταν στη χρήση των όπλων και στις τακτικές μάχης, ενώ οι αξιωματικοί ήταν επαρκώς κατηρτισμένοι και εξοικειωμένοι με τα νέα δόγματα, όπως αυτά είχαν διαμορφωθεί κατά τον αμερικανικό εμφύλιο. Οι άνδρες έφεραν τυφέκια Springfield Model 1892, ένα αξιόπιστο όπλο με βεληνεκές τα 900 μέτρα, και σφαίρες με κοίλη κεφαλή. Το ελάττωμά τους ήταν ο χρονοβόρος ανεφοδιασμός τους. Έχοντας επίγνωση της βιομηχανικής υπεροχής της χώρας τους, και θεωρώντας πως πολεμούν για ένα δίκαιο σκοπό, οι άνδρες είχαν υψηλό ηθικό, αλλά και μαχητική ικανότητα.

Στον αντίποδα βρίσκονταν οι ισπανικές δυνάμεις. Το πεζικό αποτελούνταν επίσης από κληρωτούς. Δεδομένης της παρακμής του ισπανικού βασιλείου, αλλά και των αναγκών περιφρούρησης των εκτεταμένων κτήσεών του, δεν υπήρχε χρόνος για επαρκή εκπαίδευση των νεοσυλλέκτων, οι οποίοι στέλνονταν στα διάφορα μέτωπα μετά από μία στοιχειώδη εκπαίδευση. Αντιθέτως, οι αξιωματικοί ήταν έμπειροι, με άριστη γνώση του εδάφους που αγωνίζονταν, και πολυετή πολεμική πείρα. Οι μονάδες έφεραν τα γερμανικής κατασκευής επαναληπτικά τυφέκια Mauser M1893. Είχαν αναχορηγία 5 σφαιρών, μέγιστο βεληνεκές τα 2 χιλιόμετρα, και έφεραν βολίδες με αιχμηρή κεφαλή τύπου Spitzer. Δυστυχώς, όμως, το ηθικό ήταν χαμηλό.

Την 01/06/1898, οι αμερικανικές δυνάμεις βρίσκονταν μπροστά από τα υψώματα San Juan. Απέναντι στους 8.400 Αμερικανούς βρίσκονταν μόλις 760 Ισπανοί στρατιώτες. Όλα έδειχναν πως θα ήταν μία εύκολη νίκη για τα αμερικανικά όπλα. Έχοντας συντριπτική αριθμητική υπεροχή, οι Αμερικανοί προχώρησαν σε κατά μέτωπο έφοδο μόνο και μόνο για να καθηλωθούν και, στη συνέχεια, να αποκρουστούν. Εκμεταλλευόμενοι το βεληνεκές των όπλων τους, τη μορφολογία του εδάφους, αλλά και την ταχυβολία τους, οι Ισπανοί διατήρησαν τις θέσεις τους, επιφέροντας 1.400 απώλειες στους εισβολείς. Ο μύθος της αμερικανικής υπεροχής είχε δεχτεί ένα γερό χτύπημα.

Ωστόσο, παρά τις όποιες αναποδιές και αρχικές δυσκολίες, οι ΗΠΑ κατάφεραν να επικρατήσουν σε βάρος των Ισπανών, και να αναδειχθούν νικήτριες του πολέμου.

Η δημιουργία του Springfield M1903.

Αμερικανοί στρατιώτες εξασκούνται στην λογχομαχία με τυφέκια Springfield M1903.

Μετά την νικηφόρο για τις ΗΠΑ έκβαση του πολέμου, συγκροτήθηκε ειδική επιτροπή με σκοπό την αντικατάσταση του παρωχημένου, πλέον, Springfield. Στηριγμένοι σε τυφέκια Mauser που είχαν περιέλθει στην κατοχή τους, έπειτα από αρκετά χρόνια έρευνας και πειραματισμών, ο επικεφαλής της επιτροπής, στρατηγός William H. Crozier, ανακοίνωσε τη δημιουργία του νέου Springfield M1903. Το νέο επαναληπτικό τυφέκιο θα διέθετε γεμιστήρα 5 σφαιρών, και θα είχε μέγιστο βεληνεκές 2,5 χιλιόμετρα. Το σχέδιο υιοθετήθηκε αμέσως από τον αμερικανικό στρατό, και το Κογκρέσο ενέκρινε τη μαζική παραγωγή του. Στις 15/03/1904, η πρώτη παραγγελία για 50.000 M1903 είχε ήδη αρχίσει να υλοποιείται, όταν το νομικό τμήμα της Springfield συνεκάλεσε έκτακτη σύσκεψη.

Η κατηγορία για κλοπή.

Αντικείμενο της συζήτησης ήταν η παραβίαση του διπλώματος ευρεσιτεχνίας της Mauser, καθώς αρκετά χαρακτηριστικά του M1903 είχαν προέλθει από αντιγραφή και μερική αναπροσαρμογή των γερμανικών τυφεκίων. Προκειμένου να αποφευχθούν τα χειρότερα, προτάθηκε η καταβολή $200.000 (σημερινή αγοραστική αξία $8 εκατ.) εφάπαξ, εν είδει αποζημίωσης. Ωστόσο, η Waffenfabrik Mauser απέρριψε την πρόταση, και ζήτησε να εξετάσει αμέσως ένα υπόδειγμα του M1903.

Γερμανικό τυφέκιο Mauser M1893. Πάνω σε αντίστοιχα λάφυρα από τον πόλεμο της Κούβας στηρίχθηκε η κατασκευή του Springfield M1903.

Στις 16/06/1904, ο εκπρόσωπος της Mauser στις ΗΠΑ επέδωσε έκθεση της εταιρείας, σύμφωνα με την οποία είχε εντοπιστεί σωρεία παραβιάσεων των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας, και αξίωνε πλήρη χρηματική αποζημίωση ύψους $400.000. Περιττό να αναφερθεί ότι το αμερικανικό κράτος απέρριψε χωρίς δεύτερη σκέψη το γερμανικό τελεσίγραφο. Οι Γερμανοί πάντως επέμειναν στις αξιώσεις τους, καλώντας τους Αμερικάνους είτε να τις ικανοποιήσουν, είτε να διακινδυνεύσουν τη δικαστική οδό. Υπό αυτές τις συνθήκες, υπεγράφη διμερής συμφωνία στις 05/05/1905, σύμφωνα με την οποία το αμερικανικό δημόσιο θα κατέβαλε αποζημίωση στην Mauser 75 cents ανά τυφέκιο, και 50 cents ανά 1.000 μηχανισμούς γέμισης (clips). Ωστόσο, κατά το στάδιο των διαπραγματεύσεων συμφωνήθηκε να καταβληθούν αποζημιώσεις μόνο για τα μέχρι στιγμής παραχθέντα όπλα. Έτσι, οι ΗΠΑ κατέβαλαν μόλις $200.000 – όσα ακριβώς είχαν προτείνει εξαρχής να καταβάλουν. Η υπόθεση φάνηκε να κλείνει αισίως για τους Αμερικανούς.

Στις αρχές του 1907, η γερμανική DWM (Deutsche Waffen und Munitionsfabriken Aktien Gesellschaft), οργανικό κομμάτι της οποίας ήταν η Mauser, επικαλούμενη δικαιώματα ευρεσιτεχνίας επί των σφαιρών που χρησιμοποιούσε το M1903, επανέφερε το όλο ζήτημα, απαιτώντας εκ νέου χρηματική αποζημίωση. Και αυτή τη φορά το αμερικανικό δημόσιο αρνήθηκε κατηγορηματικά να αναγνωρίσει το αίτημα, και προέβη σε απόρριψή του. Τον λόγο πλέον θα είχαν τα δικαστήρια.

Ο δικαστικός αγώνας.

Στις 18/06/1914, λίγες εβδομάδες πριν την έκρηξη του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου (Α΄ ΠΠ), η DWM άσκησε αγωγή κατά του αμερικανικού κράτους. Ωστόσο, η είσοδος της Γερμανίας στον Α΄ ΠΠ προτού να εισαχθεί η υπόθεση στο ακροατήριο ενώπιον του Δικαστηρίου των Αξιώσεων των ΗΠΑ (US Court of Claims) είχε ως αποτέλεσμα να παραπεμφθεί το ζήτημα στο αρχείο. Μάλιστα, τα γερμανικά σχέδια κατασχέθηκαν από τον Θεματοφύλακα Ξένων Περιουσιακών Στοιχείων (Alien Property Custodian), ενώ ο γενικός εισαγγελέας των ΗΠΑ έκλεισε την υπόθεση, παρά το ότι η χώρα δεν είχε εισέλθει ακόμα στον πόλεμο, αλλά τηρούσε στάση ουδετερότητας. Οι Αμερικανοί πίστευαν ότι η Γερμανία θα ήταν αρκετά απασχολημένη για να αφοσιωθεί σε δικαστικούς αγώνες με τρίτα κράτη, προκαλώντας τυχόν αρνητική, για την ίδια, στάση τους.

Δεδομένης της αρνητικής έκβασης του Α΄ ΠΠ και της υπογραφής της Συνθήκης των Βερσαλλιών, όλα έμοιαζαν να έχουν τελειώσει αισίως για τις ΗΠΑ σε βάρος των ηττημένων Γερμανών. Όμως, το 1921 συγκροτήθηκε ένα ειδικό δικαστήριο στις ΗΠΑ, με στόχο να εξετάσει γερμανικές και αυστριακές υποθέσεις που δεν είχαν εξεταστεί λόγω του πολέμου. Ανάμεσα στις άλλες υποθέσεις που ανασύρθηκαν από το αρχείο ήταν και η αγωγή της DWM. Καθώς η αγωγή της αφορούσε την μορφή των πυρομαχικών, η Springfield προέβαλε το επιχείρημα ότι δεν ετίθετο θέμα παραβίασης διπλώματος ευρεσιτεχνίας, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στη Σύμβαση των Παρισίων του 1883 περί προστασίας της βιομηχανικής ιδιοκτησίας, καθώς ήδη από το 1909 ο συνταγματάρχης J. P. Farley είχε σχεδιάσει αντιστοίχου τύπου πυρομαχικά με αυτά της DWM. Ωστόσο, αποσιωπήθηκε το γεγονός πως τα σχέδια βασίστηκαν σε υποδείγματα πυρομαχικών του ισπανικού στρατού (γερμανικής κατασκευής) που είχαν περιέλθει στα χέρια των Αμερικανών το 1899.

Το νομικό πλαίσιο της εποχής.

Μοναδικό «όπλο» στη φαρέτρα των δικηγόρων των δύο αντιμαχόμενων πλευρών ήταν η Σύμβαση των Παρισίων του 1883. Εξυπακούεται ότι κάθε πλευρά ερμήνευε τις διατάξεις τις συνθήκης ανάλογα με τα δικά της συμφέροντα.

Οι Γερμανοί στήριζαν τις απαιτήσεις τους στο γεγονός ότι η Mauser και η DWM είχαν, ήδη από το 1890, καταθέσει στη Γερμανία και στις ΗΠΑ αίτηση διπλώματος ευρεσιτεχνίας – γεγονός που τους προστάτευε έναντι των ενεργειών των ΗΠΑ σύμφωνα με το άρθρο 4Α1: «Ο κανονικώς ενεργήσας την κατάθεσιν αιτήσεως διπλώματος ευρεσιτεχνίας, υποδείγματος χρησιμότητος, βιομηχανικού σχεδίου ή υποδείγματος βιομηχανικού ή εμπορικού σήματος εις μίαν των Χωρών ή ο δικαιοδόχος αυτού, θα απολαύη προς ενέργειαν της καταθέσεως εις τας άλλας Χώρας του δικαιώματος προτεραιότητος κατά την διάρκειαν των κατωτέρω καθοριζομένων προθεσμιών.» Επιπλέον, επικαλούνταν το άρθρο 11: «Αι Χώραι θα χορηγώσι, συμφώνως προς την εσωτερικήν των νομοθεσίαν, προσωρινήν προστασίαν εις τας επιδεικτικάς διπλώματος εφευρέσεις εις τα υποδείγματα χρησιμότητος, τα σχέδια και βιομηχανικά υποδείγματα, ως και εις τα εμπορικά και Βιομηχανικά σήματα, δια τα εκτιθέμενα προϊόντα εις τας Επισήμους Διεθνείς Εκθέσεις ή ας κατ’επίσημον αναγνώρισιν οργανωθείσας επί του εδάφους μιας τούτων

Μπροστά σε αυτούς τους ισχυρισμούς η αμερικανική πλευρά αντέτασσε, αφενός, τη δημιουργία παρεμφερούς τύπου πυρομαχικών, και όχι την αντιγραφή ήδη υπάρχοντος και, αφετέρου, προφασιζόταν άγνοια ως προς την πρόοδο της DWM σε αυτόν τομέα. Ο πρώτος ισχυρισμός είχε μια δόση αληθείας, αλλά τα στοιχεία συνηγορούσαν κατά του. Όσον αφορά τα περί άγνοιας, δυστυχώς για τους Αμερικανούς, υπήρχε το άρθρο 12.1: «Εκάστη των Χωρών υποχρεούται να συστήση ειδικήν υπηρεσίαν Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας και Κεντρικόν Αρχείον δια τας προς το Κοινόν ανακοινώσεις των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας, των υποδειγμάτων χρησιμότητος, των σχεδίων των βιομηχανικών υποδειγμάτων και των βιομηχανικών και εμπορικών σημάτων

Η απόφαση.

Το 1928 το δικαστήριο δικαίωσε την DWM. Πέρα από τα προαναφερθέντα, έκρινε ότι η ενέργεια των ΗΠΑ να επιτάξουν τα γερμανικά σχέδια με την έκρηξη του πολέμου συνιστούσε κατάφωρη παραβίαση του αμερικανικού συντάγματος. Έτσι, της επιδίκασε αποζημίωση ύψους $300.000 για παραβίαση δικαιωμάτων ευρεσιτεχνίας και αντισυνταγματική δράση, συν τους συσσωρευμένους τόκους ύψους $112.520,55, συνολικά $412.520,55 (σημερινή αγοραστική αξία $16 εκατ.). Στην ουσία, οι ΗΠΑ κατέβαλαν στην DWM την συνολική αξία των σφαιρών που είχαν βληθεί κατά Γερμανών στρατιωτών κατά τη διάρκεια της συμμετοχής τους στον Α΄ ΠΠ.

Επίλογος.

Η υπόθεση DWM κατά ΗΠΑ αποτελεί μια από τις πλέον αξιοπερίεργες και, ταυτόχρονα, αξιοσημείωτες δικαστικές υποθέσεις στις οποίες ιδιώτης στρέφεται κατά κράτους, ζητώντας αποζημίωση για θέματα βιομηχανικής ιδιοκτησίας. Αυτό που την κάνει να ξεχωρίζει δεν είναι το νομικό σκέλος, όσο οι συνθήκες υπό τις οποίες διεξήχθη. Ας μην λησμονάται ότι η Γερμανία είχε ηττηθεί, οι πολεμικές της βιομηχανίες είχαν, σε μεγάλο βαθμό, διαλυθεί, και η Συνθήκη των Βερσαλλιών τής επέβαλε βαρύτατους όρους και περιορισμούς. Αντιθέτως, οι ΗΠΑ ήταν με τους νικητές του πολέμου και διαπραγματεύονταν από θέση ισχύος. Εν ολίγοις, πρόκειται για μια περίπτωση όπου ο νικητής κλήθηκε να αποζημιώσει τον ηττημένο.

Πηγές:

  1. Thompson, L. (2013). The M1903 Springfield Rifle. Osprey Publishing.
  2. Robert W. D. Ball. (2011). Mauser Military Rifles of the World. Gun Digest Books.
  3. Stanhope, S. (1898). The Krag-Jorgensen Gun it is inferior to many respects to the Mauser used by the Spaniards. The New York Times. https://timesmachine.nytimes.com/timesmachine/1898/08/16/102076017.pdf

Tagged under:

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

Pin It on Pinterest