Στη σκιά της χρηματοπιστωτικής κρίσης

Βρισκόμαστε μόλις μία εβδομάδα μετά την αρχή του νέου έτους και, απ’ ό,τι φαίνεται, η ευχή «Καλή Χρονιά» δεν υπήρξε ιδιαίτερα πειστική για όσους ασχολούνται με τις συναλλαγές στα διεθνή χρηματιστήρια. Το 2016 ξεκίνησε – κυριολεκτικά – «με το αριστερό» για τις διεθνείς αγορές, καθώς η αστάθεια στο χρηματιστήριο της Κίνας έχει προκαλέσει κύματα πανικού στις διεθνείς χρηματαγορές. Είναι φανερό ότι, 8 χρόνια μετά το ξέσπασμα της οξύτερης χρηματοπιστωτικής κρίσης των τελευταίων δεκαετιών, ο φόβος της κατάρρευσης είναι ακόμα εδώ.

Όπως είχαμε δει και σε προηγούμενο άρθρο, η κινεζική οικονομία πέρασε δύσκολες στιγμές το καλοκαίρι του 2015, καθώς η αναπτυξιακή της πορεία έδειχνε σημάδια επιβράδυνσης, γεγονός που προκάλεσε αλυσιδωτές αντιδράσεις στις αγορές όλου του κόσμου. Το κινεζικό κράτος αρχικά δεν μπόρεσε να αναχαιτίσει την πτώση του χρηματιστηρίου, ωστόσο, με παρεμβατικές πολιτικές στην κεφαλαιαγορά, κατάφεραν να επαναφέρουν την ψυχραιμία των επενδυτών. Η Κεντρική Τράπεζα της Κίνας μείωσε τα επιτόκια, αλλά και τα υποχρεωτικά ρευστά διαθέσιμα των τραπεζών, δημιουργώντας έτσι πρόσθετη ρευστότητα στις αγορές. Ταυτόχρονα εφαρμόστηκαν απαγορεύσεις στις χρηματοπιστωτικές συναλλαγές, με σκοπό να σταματήσει η ιλιγγιώδης πώληση μετοχών.

Ωστόσο, καθώς τα μέτρα αυτά αναμένονταν να λήξουν αυτήν την εβδομάδα, οι επενδυτές άρχισαν και πάλι να «ιδρώνουν», ειδικά μετά την υποτίμηση του γουάν. Η αδυναμία της κυβέρνησης να επιφέρει διαρθρωτικές αλλαγές, που θα στόχευαν τη ρίζα του προβλήματος (δηλαδή τη μειωμένη παραγωγή) και όχι τις συνέπειές του (δηλαδή τη φυγή κεφαλαίου), καθώς και οι συνεχείς μεταστροφές στην οικονομική πολιτική, δημιούργησαν ένα ασταθές επενδυτικό κλίμα, το οποίο εκδηλώθηκε βίαια την περασμένη Πέμπτη. Στην πραγματικότητα, η απόφαση της Κίνας να επιβάλει περιορισμό στην πώληση μετοχών από μεγαλομετόχους δημιούργησε πανικό, με τους επενδυτές να προσπαθούν να ξεφορτωθούν μετοχές για να προλάβουν την απαγόρευση. Ο μηχανισμός αυτός τέθηκε σε λειτουργία δύο φορές μέσα στην ίδια ημέρα, με το χρηματιστήριο του Πεκίνου να ανοίγει με ζημιές της τάξεως του 7% το πρωί της Πέμπτης. Η κυβέρνηση, σε πανικό, έκλεισε το χρηματιστήριο για το υπόλοιπο της ημέρας, προκειμένου να ηρεμήσουν τα πνεύματα. Την ίδια μέρα αποφασίστηκε να εγκαταλειφθεί ο μηχανισμός περιορισμού κίνησης κεφαλαίων. Στο τέλος της εβδομάδας, η παγκόσμια χρηματαγορά είδε απώλειες της τάξεως των 2,23 τρις αμερικανικών δολαρίων.

Είναι αξιοσημείωτο ότι η Κινεζική πραγματική οικονομία δεν έχει τόσο σημαντικά προβλήματα που να δικαιολογούν αυτές τις εκδηλώσεις πανικού. Η επιβράδυνση της ανάπτυξης είναι μάλλον φυσιολογική, καθώς καμία χώρα δεν μπορεί να διατηρήσει τόσο υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης για παρατεταμένα χρονικά διαστήματα. Ωστόσο η οικονομική πολιτική του κινεζικού κράτους έχει αποτύχει στη διαχείριση των επενδυτικών προσδοκιών, διατηρώντας υψηλές τιμές στο χρηματιστήριο, με τεχνητά μέσα. Είναι προφανές ότι κάτι τέτοιο δεν είναι διατηρήσιμο, και απλώς καθυστερεί το αναπόφευκτο – την πτώση του τζίρου στο κινεζικό χρηματιστήριο. Παρ’όλα αυτά οι κινήσεις της κυβέρνησης, αντί να εξομαλύνουν αυτήν τη μετάβαση, δημιουργούν τέτοιες συνθήκες, ώστε οι επενδυτές να θέλουν να ξεφορτωθούν τους τίτλους τους όσο το δυνατόν γρηγορότερα, μόλις λαμβάνουν το παραμικρό σήμα για επικείμενη πτώση – όπως, για παράδειγμα, μια υποτίμηση του γουάν.

Ασφαλώς η αστάθεια της κινεζικής χρηματαγοράς προκαλεί αλυσιδωτές αντιδράσεις στο σύνολο της παγκόσμιας οικονομίας, κυρίως σε χώρες όπως η Αυστραλία, η Ιαπωνία και η Ταιβάν. Επιφανείς κερδοσκόποι, όπως ο περιβόητος George Sorros, ήδη μιλούν για επανάληψη της κρίσης τους 2008. Το ίδιο συμβαίνει και με το σύνολο του οικονομικού τύπου, από τον Economist μέχρι την Guardian, με τους αναλυτές να ανησυχούν ιδιαίτερα για τα τεκταινόμενα στις διεθνείς χρηματαγορές. Εξάλλου το κλίμα στη Μέση Ανατολή, οι πυρηνικές δοκιμές της Βόρειας Κορέας και η προσφυγική κρίση στην Ευρώπη, δεν αποτελούν αισιόδοξους οιωνούς για τους απανταχού επενδυτές και αναλυτές. Από την άλλη, η αλήθεια είναι πως η βαριά σκιά της κρίσης του 2008 δεν έφυγε ποτέ από τα διεθνή χρηματιστήρια. Οι επενδυτές εξακολουθούν να είναι υπερβολικά ευαίσθητοι στην παραμικρή δυσάρεστη πληροφορία, ενώ οι αναλυτές μιλούν για μια καινούρια κρίση, όπως αυτή του 2008, με κάθε ευκαιρία.

Η κατάσταση αυτή αναδεικνύει την αποτυχία των κυβερνήσεων και κεντρικών τραπεζών να εξασφαλίσουν ένα υγιές επενδυτικό κλίμα. Από τη μία η κινεζική κυβέρνηση φαίνεται αμήχανη μπροστά στη διαχείριση των χρηματαγορών, αλλάζοντας της αποφάσεις της από στιγμή σε στιγμή και αντιδρώντας με πανικό και αυταρχικότητα στις δύσκολες στιγμές.  Από την άλλη, οι κυβερνήσεις της Δύσης δεν έχουν κατορθώσει να εμπνεύσουν την αισιοδοξία στους επενδυτές, με αποτέλεσμα να αντιδρούν απότομα σε οποιαδήποτε πληροφόρηση. Η διαχείριση των προσδοκιών είναι ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες για την επιτυχημένη οικονομική πολιτική, και – παρά τις προσπάθειες – δεν φαίνεται να έχουν επιτευχθεί πολλά προς αυτήν την κατεύθυνση.

Ίσως λοιπόν η πρόβλεψη του Sorros, γνωστού για τις επιτυχημένες προβλέψεις του σε προηγούμενες κρίσεις, να πρέπει να μας ανησυχήσει – εφόσον ήδη φαίνεται να ανησυχεί τους επενδυτές. Και ίσως να έχουμε μπροστά μας άλλη μια περίπτωση αυτοεκπληρούμενης προφητείας. Μένει να παρακολουθήσουμε τις εξελίξεις.

 

Πηγές:

http://www.usnews.com/news/business/articles/2016-01-08/q-a-chinas-market-turmoil-a-symptom-of-other-problems

http://www.theguardian.com/business/2016/jan/08/china-economy-global-stock-markets-share-prices

http://www.theguardian.com/business/2016/jan/07/china-suspends-mechanism-ending-stock-market-turmoil

http://www.express.co.uk/finance/city/632920/Why-is-China-s-stock-market-falling-crisis-facts-financial-markets

http://www.economist.com/blogs/freeexchange/2016/01/chinas-broken-stockmarket

http://www.express.co.uk/finance/city/632506/China-financial-crisis-2008-economic-crash-repeat-George-Soros

http://www.theguardian.com/business/2016/jan/09/2016-world-tumbles-back-economic-crisis

Tagged under:

Ξεκίνησε να γράφει από την ηλικία των 11 ετών και δεν σταμάτησε έκτοτε. Σπούδασε Οικονομικά στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, με κατεύθυνση την Οικονομική Θεωρία και Πολιτική, ενώ ταυτόχρονα ασχολήθηκε και ασχολείται με τη μουσική, το θέατρο και τη συγγραφή σε ημι-επαγγελματική βάση. Αυτή τη στιγμή εργάζεται στην εταιρεία MarineTraffic ως υπεύθυνος του δικτύου συλλογής δεδομένων. Τα ενδιαφέροντά του εστιάζονται σε θέματα οικονομίας και τεχνών (μουσικής, λογοτεχνίας και θεάτρου).

gtouros@powerpolitics.eu

   Ροή άρθρων Συντάκτη

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

Pin It on Pinterest