Στρατιωτική Αντίδραση στο Ισλαμικό Κράτος – Γιατί η Δύση δεν πρέπει να εισβάλλει (Μέρος Ά)

Αυτό το άρθρο είναι το 1ο μέρος από τα 2 με τίτλο: Στρατιωτική Αντίδραση στο Ισλαμικό Κράτος
1447631563319

Η φονική επίθεση της 13ης Νοεμβρίου έδειξε στον κόσμο πως η εποχή της ήπιας ισχύος είχε πια περάσει.

Την επαύριο των τρομοκρατικών επιθέσεων της 13ης Νοεμβρίου στο Παρίσι και της εκατόμβης που άφησε πίσω της, ένα πράγμα πλέον κατέστη απολύτως ξεκάθαρο: το Ισλαμικό Κράτος (ΙΚ) πρέπει να καταστραφεί. Περαιτέρω αδράνεια από τη πλευρά της Δύσης θα αποθρασύνει ακόμα περισσότερο το τζιχαντικό μόρφωμα και θα κάνει τις επιθέσεις τους μεγαλύτερες και πιο βίαιες.
Με ποιο τρόπο όμως μπορεί η Δύση να επέμβει, να διαλύσει το ΙΚ και να εξασφαλίσει την ασφάλεια της; Η προφανής λύση είναι η χερσαία εισβολή. Από μόνες τους οι Γαλλικές ένοπλες δυνάμεις έχουν στη κατοχή τους ένα αεροπλανοφόρο (με όλες τις δυνατότητες για δράση μακριά από τα σύνορα τους που αυτό τους προσφέρει) και ένα στρατό 115 χιλιάδων άριστα εκπαιδευμένο και εξοπλισμένο, στους οποίους περιλαμβάνεται και η περίφημη Λεγεώνα των Ξένων με μακρά πολεμική εμπειρία. Τέλος, δεν πρέπει να ξεχνάμε πως η Γαλλία έχει στη κατοχή της και πυρηνικό οπλοστάσιο.
Αβίαστα λοιπόν φτάνουμε στο συμπέρασμα πως και μόνη της η Γαλλία μπορεί, με σχετική ευκολία, να διεξάγει μία επιτυχή εκστρατεία εναντίων του ΙΚ. Και το ενδεχόμενο η Γαλλία να μείνει μόνη της σε αυτό τον αγώνα είναι εξαιρετικά απίθανο, καθώς ήδη οι ΗΠΑ έχουν δηλώσει πως θα τη στηρίξουν στρατιωτικά, με το ΝΑΤΟ επίσης να είναι έτοιμο να ενεργοποιήσει τον πολεμικό του μηχανισμό.
Άρα η επιλογή της εισβολής είναι όντως η πιο ενδεδειγμένη; Όχι, θα πούμε απερίφραστα, για τους παρακάτω λόγους.

Η εξαιρετικά περίπλοκη πολιτική κατάσταση στη περιοχή
Μια ενδεχόμενη εισβολή από τη Δύση θα είχε να αντιμετωπίσει μία σειρά πολιτικών ζητημάτων, τα οποία είναι και ο λόγος της μέχρι στιγμής αδράνειάς της. Για παράδειγμα, πώς θα αντιμετωπίσει το καθεστώς Ασσάντ; Θα ζητήσει την αποχώρησή του; Και πώς θα αντιδράσει η Ρωσία σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, η οποία ήδη βομβαρδίζει τους τζιχαντιστές υποστηρίζοντας τη Συριακή κυβέρνηση;

Η μελλοντική αντιμετώπιση του Ασσάντ, καθώς και η στάση της Ρωσίας, ειναι σοβαρά ζητήματα που πρέπει να λυθούν πριν επιχειρηθεί εισβολή.

Ένα άλλο ζήτημα είναι το πώς θα διαχειριστεί μια ενδεχόμενη εισβολή από τους Κούρδους της περιοχής. Αν ως αποτέλεσμα της εισβολής οι τζιχαντιστές συντριβούν, θα ελευθερωθεί μια μεγάλη περιοχή που κατοικείται από αυτούς. Εύλογα λοιπόν προκύπτει η απορία: τί θα γίνουν αυτοί οι άνθρωποι; Μία επιλογή είναι να επιστραφούν οι περιοχές τους στη νόμιμη Συριακή κυβέρνηση, ένα ενδεχόμενο που κατά πάσα πιθανότητα οι Κούρδοι θα αρνηθούν. Μία άλλη επιλογή είναι να δοθεί στους Κούρδους η δυνατότητα να ιδρύσουν κράτος, ένα ενδεχόμενο στο οποίο η Τουρκία εναντιώνεται σθεναρά.
Όλα τα παραπάνω ζητήματα πρέπει να ληφθούν υπόψη και να λυθούν πριν οποιαδήποτε εισβολή υλοποιηθεί, κάτι το οποίο είναι από μόνο του δύσκολο και απαιτεί μεγάλες ποσότητες διπλωματικού κεφαλαίου.

 

Ποιος φορέας τελικά θα εισβάλει;
Ακόμα και αν όλα τα παραπάνω ζητήματα λυθούν, παραμένει το ζήτημα του ποιος φορέας θα είναι αυτός που θα πραγματοποιήσει την εισβολή στο ΙΚ. Τις τελευταίες ώρες έχουν διατυπωθεί τα εξής σενάρια σχετικά με αυτό, με το καθένα να έχει τις δικές του δυσκολίες στην εφαρμογή.
Το πρώτο σενάριο, και μακράν το πιο απίθανο, είναι να εισβάλει η Γαλλία μόνη της. Κάτι τέτοιο θα δημιουργούσε στο Παρίσι μεγάλο οικονομικό κόστος, καθώς και μία επόμενη μέρα που θα έπρεπε να αστυνομεύσει σε μόνιμη βάση μια περιοχή περίπου στο μέγεθος της Ελλάδας.
Αυτό το δεδομένο λοιπόν μας οδηγεί στο δεύτερο σενάριο, το οποίο είναι η εισβολή της ΕΕ συλλογικά. Η νομική δυνατότητα για τέτοιες επιχειρήσεις υπάρχει από το 2009 με την επικύρωση της Συνθήκης της Λισαβώνας και τη δημιουργία ευρωπαϊκών battlegroup με δυνατότητα δράσης έξω από τα ευρωπαϊκά σύνορα. Ωστόσο το στρατιωτικό οικοδόμημα της ΕΕ είναι σαθρό και μαστίζεται από έλλειψη κοινής εκπαίδευσης και πολυφωνίας μέσα στη διοίκηση, σε σημείο που αποφάσεις είναι δύσκολο να ληφθούν.

Η ΕΕ έχει αποδείξει στο πρόσφατο παρελθόν της ότι υπολείπεται σε στρατιωτική οργάνωση και αποτελεσματικότητα του ΝΑΤΟ.

Η ΕΕ έχει αποδείξει στο πρόσφατο παρελθόν της ότι υπολείπεται σε στρατιωτική οργάνωση και αποτελεσματικότητα του ΝΑΤΟ.

Τρίτο σενάριο είναι μια εισβολή από το ΝΑΤΟ. Η ηγέτιδα δύναμη του ΝΑΤΟ, οι ΗΠΑ, από την πρώτη στιγμή δήλωσαν πως είναι στο πλευρό της Γαλλίας στον πόλεμο κατά της τρομοκρατίας, μαζί με όλον τους τον πολεμικό μηχανισμό. Το ΝΑΤΟ είναι αξιόπιστο, καθώς και άριστα οργανωμένο και εξοπλισμένο, με μακρά πολεμική εμπειρία σε τέτοιου είδους επιχειρήσεις. Θα μπορούσε μέσα σε ελάχιστο χρονικό διάστημα να συντρίψει το ΙΚ και να καταστρέψει τις υποδομές του. Το πρόβλημα που δημιουργείται εδώ είναι η αντίδραση της Ρωσίας, η οποία είναι ήδη στη Συρία και έχει επενδύσει στη παραμονή του Ασσάντ στην εξουσία. Αν το ΝΑΤΟ επέμβει με βάση την αμερικανική ατζέντα έξωσης του Ασσάντ από την εξουσία, θα το φέρει αντιμέτωπο με τη Ρωσία – ένα γεγονός που κανείς δεν επιθυμεί.
Και αυτό μας φέρνει στο τέταρτο σενάριο, την εισβολή από ένα διευρυμένο ΝΑΤΟ, συγκεκριμένα με τη συμμετοχή της Ρωσίας. Αυτή η άποψη διατυπώθηκε από τον αμερικανό ναύαρχο James Stavridis, αλλά προϋποθέτει πως είτε οι ΗΠΑ είτε η Ρωσία θα παραιτηθούν από κάποιες αξιώσεις τους στη περιοχή, χάνοντας το αντίστοιχο μερίδιο κύρους, μία προοπτική μάλλον απίθανη.

french-foreign-legion-ranks

Ακόμα και η ύπαρξη της Λεγεώνας των Ξένων δεν μπορεί να εγγυηθεί τη σταθερότητα μίας περιοχής μεγαλύτερης από την Ελλάδα, καθιστώντας τη μόνιμη κατοχή εδαφών εξαιρετικά δύσκολη.

Πως θα γίνει η διαχείριση της μετά ΙΚ εποχής;
Πιο περίπλοκο και από τα παραπάνω ζητήματα είναι αυτό της διαχείρισης της επόμενης μέρας. Η εισβολή, από οποιονδήποτε φορέα και αν γίνει, θα έχει το σχετικά εύκολο έργο να διώξει το ΙΚ. Το δύσκολο είναι τί θα κάνει ο φορέας αυτός αμέσως μετά τη καταστροφή των τζιχαντιστών, καθώς θα είναι και νομικά υπόλογος για το πληθυσμό που θα ζει υπό τον έλεγχό του.
Ένα σενάριο θα είναι να αναληφθεί περιορισμένη χρονικά στρατιωτική δράση, με σκοπό μόνο τη καταστροφή του ΙΚ και την επιστροφή των εδαφών του στο νόμιμο διαχειριστή τους, τις κυβερνήσεις της Συρίας και του Ιράκ αντίστοιχα. Στο σενάριο αυτό αντιτάσσονται σθεναρά οι ΗΠΑ, καθώς δεν αναγνωρίζουν τη κυβέρνηση Ασσάντ. Εναλλακτικά, θα μπορούσε να δοθεί ρόλος τοποτηρητή σε ένα νεοσύστατο Κουρδικό κράτος, κάτι το οποίο είναι ανάθεμα για την Τουρκία – η οποία συμμετέχει στο ΝΑΤΟ – και κατά πάσα πιθανότητα μέσω των εδαφών της θα γίνει οποιαδήποτε επιχείρηση.
Το άλλο σενάριο προβλέπει τη μόνιμη εγκατάσταση στρατευμάτων στην περιοχή για να τη σταθεροποιήσουν, όπως έκαναν οι ΗΠΑ σε Ιράκ και Αφγανιστάν. Κάτι τέτοιο θα είχε δύο προβλήματα. Το πρώτο και κυριότερο είναι ότι το μοντέλο αυτό δοκιμάστηκε στο παρελθόν και ήταν αποτυχημένο. Απαιτεί μεγάλο χρονικό ορίζοντα παραμονής στρατευμάτων στην περιοχή (στο Αφγανιστάν στρατεύματα παραμένουν εδώ και 14 χρόνια, ενώ στο Ιράκ ήταν για πάνω από 8), μεγάλο φόρο αίματος από πλευράς των ειρηνευτικών δυνάμεων και επιφέρει και τεράστιο οικονομικό κόστος. Το δεύτερο πρόβλημα είναι πως ενώ όλοι θέλουν τη καταστροφή του ΙΚ, κανείς δε θέλει να θυσιάσει δικούς του στρατιώτες για να το πράξει. Σίγουρα υπάρχει η Λεγεώνα των Ξένων, η οποία δημιουργήθηκε ακριβώς για να μην υπάρχει κατακραυγή όταν γαλλικά στρατεύματα δέχονται απώλειες, αλλά κάτι λιγότερο από 8 χιλιάδες άνδρες δύσκολα μπορούν να κρατήσουν μία χώρα για καιρό.

Συμπέρασματα
Η χερσαία εισβολή κατά του ΙΚ έχει αναδειχθεί σε ένα σταυρόλεξο για δυνατούς λύτες, με τη μία απόφαση να επηρεάζει όλες τις επόμενες, οδηγώντας τελικά σε αδιέξοδο. Αυτός άλλωστε ήταν και ο λόγος που επί πέντε χρόνια δεν υπήρξε οργανωμένη αντίδραση από τη διεθνή κοινότητα. Όπως στο παρελθόν, έτσι και τώρα οποιαδήποτε εισβολή παρουσιάζει ισχυρά αντικίνητρα στην υλοποίηση της.
Ωστόσο πράξεις σαν αυτές που έλαβαν χώρα στο Παρίσι δε μπορούν σε καμία περίπτωση να μείνουν αναπάντητες. Στο επόμενο μέρος του άρθρου θα μελετήσουμε εναλλακτικές μορφές δράσεις για τη καταστροφή του ΙΚ.

Πλοήγηση στις σειρέςΣτρατιωτική Αντίδραση στο Ισλαμικό Κράτος – Διαμορφώνοντας τη νέα αποτροπή (Μέρος Β’) >>

Tagged under:

Ο Ηλίας Παπαδόπουλος εχει πτυχίο στις πολιτικές επιστήμες και μεταπτυχιακές σπουδές στις διεθνείς σχέσεις με ειδικότητα την αντιτρομοκρατία. Τα κύρια ερευνητικά του ενδιαφέροντα είναι η καταπολέμηση της τρομοκρατίας και των ασύμμετρων απειλών, καθώς και οι πόλεμοι χαμηλής ισχύος στον 21ο αιώνα.

[email protected]

Website: https://powerpolitics.eu

   Ροή άρθρων Συντάκτη

1 Comment

  1. Pingback: Στρατιωτική Αντίδραση στο Ισλαμικό Κράτος – Διαμορφώνοντας τη νέα αποτροπή (Μέρος Β’) | power politics

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

Pin It on Pinterest