Συζητώντας την ουσία της Συμφωνίας για το Εμπόριο των Υπηρεσιών (Trade in Services Agreement) και διαβλέποντας τη φύση των διαπραγματεύσεων.

Το θέμα αυτό βασίζεται σε δύο διαφορετικούς πυλώνες. Ο πρώτος πυλώνας είναι καθ’ εαυτή η συμφωνία για το Εμπόριο των Υπηρεσιών και, ο δεύτερος, η φύση των διαπραγματεύσεων. Αυτοί οι δυο ακρογωνιαίοι λίθοι θα πρέπει να συνδυαστούν, με σκοπό να επιτρέψουν την προώθηση των γενικών σκοπών που προβλέπονται από την προώθηση της ίδιας της συμφωνίας. Η συμφωνία αποδεικνύεται σημαντική για το σύστημα του πολυμερούς εμπορίου, λόγω των αρχών που προτάσσει και επεκτείνει. Όπως είναι ευρέως γνωστό, υπάρχει ήδη η Γενική Συμφωνία για το Εμπόριο των Υπηρεσιών (General Agreement on Trade in Services), η οποία μάλιστα έχει βασιστεί στη Γενική Συμφωνία για τους Δασμούς και το Εμπόριο (General Agreement on Tariffs and Trade). Έπειτα είναι σημαντικό να τονισθεί ότι, οι εν προκειμένω διαπραγματεύσεις πρέπει να διεξάγονται σύμφωνα με τις γενικές αρχές και σκοπούς του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (World Trade Organization). Η εξέταση των επιμέρους όρων, καθώς και μια επίβλεψη των αλληλεπιδράσεων ανάμεσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και τον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου, επιτρέπει το σχηματισμό των σταθερών θέσεων των ευρωβουλευτών στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Και για να καταστεί κατανοητός ο λόγος που μας αφορά η γνώμη των ευρωβουλευτών και -κατ’ επέκταση- η απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, θα πρέπει να σημειωθεί ότι το υπάρχον διεθνές νομικό πλαίσιο καλύπτει σ’ ένα μόνο βαθμό τις σύγχρονες ανάγκες, χάρη στις γενικές αρχές του Διεθνούς Οργανισμού Εμπορίου. Η ερώτηση «ανταγωνισμός» έναντι «συνεργασίας» παραμένει, και πρέπει πια ν’ απαντηθεί.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου, που ιδρύθηκε το 1955, βασίστηκε στην προϊσχύσασα από το 1948 GATT, με σκοπό να συμβάλλει στο σχηματισμό διεθνών οικονομικών πολιτικών, και να εμποδίσει την προάσπιση προστατευτικής πολιτικής – όπως συνέβη μετά το τέλος των δύο παγκοσμίων πολέμων. Η βασική ιδέα που επικρατούσε τότε ήταν ότι πρέπει να σχηματισθεί ένα κοινό πλαίσιο για όλες τις χώρες, το οποίο θα οδηγούσε στην κατάρρευση κάθε είδους εμποδίου που θα οδηγούσε σε διακριτική μεταχείριση οποιασδήποτε από αυτές. Όπως επιβεβαιώνει η πρόσφατη ιστορία, η επικράτηση της αρχής του ελεύθερου και δίκαιου εμπορίου (“free and fair trade”) οδηγεί στην οικονομική ανάπτυξη.

Στη συνέχεια, ας σημειωθεί ότι το μεγαλύτερο επίτευγμα του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου είναι η δημιουργία συστήματος επίλυσης διαφορών. Το σύστημα αυτό δουλεύει μέσω ενός οργάνου που έχει τη δύναμη να επιλύει εμπορικές διαφορές και να εφαρμόζει αποφάσεις. Οι κανόνες, βάσει των οποίων το όργανο αυτό βγάζει αποφάσεις, έχουν συμφωνηθεί από όλα τα μέλη του Οργανισμού, ώστε να διασφαλισθεί η ίση μεταχείριση αυτών. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει πολλές φορές αξιοποιήσει το σύστημα επίλυσης διαφορών του οργανισμού και, συγκεκριμένα, έχει συμμετάσχει σε 177 υποθέσεις επίλυσης, στις 95 εκ των οποίων ως ενάγουσα πλευρά, στις 82 εκ των οποίων ως εναγόμενη. Τα ανωτέρω οδήγησαν στη μείωση της πλήρους κυριαρχίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των Ηνωμένων Πολιτειών, και -άρα- στην προώθηση του συστήματος του πολυμερούς εμπορίου ή, σαφέστερα, σ’ ένα σύστημα ανοιχτό και ικανό να δεχτεί νέους παράγοντες, όπως αναπτυσσόμενες οικονομίες. Βέβαια, τόσο η ΕΕ όσο κι οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι πλήρως συνειδητοποιημένες ότι η ελευθεροποίηση του διεθνούς συστήματος εμπορίου εσωκλείει πολλαπλά οφέλη.

Νομικό πλαίσιο

Οι συμφωνίες του ΠΟΕ είναι εκτενείς και περίπλοκες, καθώς αποτελούν νομικά κείμενα που καλύπτουν ένα μεγάλο εύρος δραστηριοτήτων. Ωστόσο, υπάρχει κι ένας μικρός αριθμός απλών αλλά βασικών αρχών που διατρέχουν κάθε είδους κείμενο. Αυτές οι αρχές αποτελούν τον ορισμό της «ιδρυτικής πράξης» του πολυμερούς εμπορικού συστήματος. Αυτές είναι: α) εμπόριο χωρίς διακρίσεις, β) ελεύθερο εμπόριο, γ) προβλεψιμότητα, δ) δίκαιος ανταγωνισμός και ε) ανάπτυξη και οικονομική μεταρρύθμιση.

Παρούσα κατάσταση- Η συμφωνία

Ο τομέας των υπηρεσιών παίζει ένα σημαντικό ρόλο σε όλες τις σύγχρονες οικονομίες, είτε θεωρηθούν «δυναμικές» είτε όχι. Η αποτελεσματικότητα στον τομέα των υπηρεσιών είναι πολύ σημαντική για την εμπορική και οικονομική ανάπτυξη, αφού παρέχεται με αυτόν τον τρόπο ζώσης σημασίας υποστήριξη στις οικονομίες όλων των χωρών. Η ΕΕ είναι πρώτη στην εξαγωγή αγαθών, δεύτερη στην εισαγωγή και, το κυριότερο, δεύτερη στις εμπορικές υπηρεσίες. Τα μέλη της ΕΕ αντιπροσωπεύουν το 7% του παγκόσμιου πληθυσμού και το 1/5 των παγκοσμίων εισαγωγών και εξαγωγών. Αυτό συνέβη καθώς τα μέλη της ΕΕ αποφάσισαν να «ενώσουν τις φωνές τους» σε ό,τι αφορά τον τομέα του εμπορίου, ενώ ταυτόχρονα, σε ένα μικρό βαθμό, να «θυσιάσουν» την κυριαρχία τους στην περιοχή της πολιτικής τους.

Όλα τα ανωτέρω τονίζουν την παρούσα κατάσταση, και ειδικότερα την ανάγκη εγκαθίδρυσης ενός νομικού πλαισίου για το εμπόριο των υπηρεσιών. Και στο σημείο αυτό προωθείται η σημασία της TiSA (Trade in Services Agreement). Στις τωρινές διαπραγματεύσεις της Συμφωνίας για το Εμπόριο των Υπηρεσιών συμμετέχουν 23 χώρες. Συγκεκριμένα, Αυστραλία, Καναδάς, Χιλή, Ταιβάν, Κολομβία, Κόστα Ρίκα, ΕΕ, Χονγκ Κονγκ, Ισλανδία, Ισραήλ, Ιαπωνία, Λιχτενστάιν, Νέα Ζηλανδία, Νορβηγία, Μεξικό, Πακιστάν, Παναμάς, Παραγουάη, Περού, Νότια Κορέα, Ελβετία, Τουρκία και οι Ηνωμένες Πολιτείες. Η Ουρουγουάη και ο Μαυρίκιος πρόσφατα εντάχθηκαν στους «καλύτερους φίλους».

Ο στόχος της συμφωνίας αυτής είναι να βελτιώσει την ήδη υπάρχουσα, και να διαπραγματευτεί ένα υψηλότερο στάνταρ σε ό,τι αφορά το σύστημα των υπηρεσιών ανάμεσα σε χώρες που συμφωνούν πολιτικά. Εκτός από αυτό, ο πιο μακροπρόθεσμος στόχος της συμφωνίας είναι να αποτελέσει ένα έγγραφο που θα μπορεί να γίνει αποδεκτό από όσα το δυνατόν περισσότερα μέλη – ακόμα κι αν πρόκειται για χώρες που δεν συμμετέχουν στις παρούσες διαπραγματεύσεις, καθώς σ’ αυτές θεωρείται ότι πρέπει να δοθεί η δυνατότητα να ενταχθούν εκ των υστέρων στον κύκλο των μελών. Αυτός είναι κι ο βασικός λόγος για τον οποίο λαμβάνονται πολύ σοβαρά υπόψη τα αναφερθέντα στη GATS. Με άλλα λόγια, και λαμβάνοντας όλα τα παραπάνω υπόψη, καθίσταται σαφές ότι η TiSA μπορεί να προωθήσει την ανάπτυξη, και να αυξήσει τις εργασιακές ευκαιρίες και τις θέσεις εργασίας.

Για όλους αυτούς τους λόγους, το κείμενο της συμφωνίας προβλέπει ότι κάθε χώρα είναι υπεύθυνη για το είδος της υπηρεσίας που παρέχει, και κατά πόσο επιθυμεί να το εκθέσει σε ανταγωνισμό με άλλες χώρες, καθώς και το βαθμό στον οποίο θα εφαρμοστεί η συμφωνία. Πρόκειται, δηλαδή, για ένα είδος δέσμευσης κάθε χώρας. Ο βαθμός δέσμευσης εξαρτάται από τη δομή της αγοράς των υπηρεσιών τους.

Κι έπειτα, αν αναρωτηθούμε γιατί θα ωφελούσε την ΕΕ -αλλά και την παγκόσμια αγορά- μια τέτοια συμφωνία, καθίσταται σαφές ότι κάτι τέτοιο υπαγορεύεται από τις σύγχρονες ανάγκες. Γιατί τί θα συμβεί με τον ιλιγγιώδους ανάπτυξης τομέα του ηλεκτρονικού εμπορίου, εαν δεν υπάρξουν οι απαιτούμενες κανονιστικές προβλέψεις; Το μόνο αρνητικό στοιχείο, εν προκειμένω, είναι ότι η αποδοχή και υιοθέτηση μιας τέτοιας συμφωνίας θα κλόνιζε την εθνική πολιτική κάθε χώρας. Το ερώτημα λοιπόν σχετικά με το αν και με πόσα μέλη θα υιοθετηθεί η συμφωνία, εξαρτάται από την απάντηση που επιλέγει να δώσει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ο εκάστοτε ευρωβουλευτής, ανάλογα με τις πολιτικές ιδέες του κόμματος από το οποίο προέρχεται και υποστηρίζει.

 

Αναμένουμε με αγωνία τις εξελίξεις.

 

 

Tagged under:

Προπτυχιακή φοιτήτρια στη Νομική Σχολή του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Ολοκλήρωσε την πρακτική της στο Υπουργείο Εξωτερικών. Το αυξημένο ενδιαφέρον της για τη διεθνή πολτική είναι αποτέλεσμα της συμμετοχής σε προσομοιώσεις ευρωπαϊκών οργάνων και διεθνών οργανισμών.

Website: http://powerpoltics.eu

   Ροή άρθρων Συντάκτη

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

Pin It on Pinterest