Συσσώρευση απορριμμάτων: θλιβερός ο «απολογισμός» της Ελλάδας στο περιβάλλον

Εν έτει 2016, με την Ελλάδα να αντιμάχεται καθημερινά τα οικονομικά της προβλήματα και την έλευση χιλιάδων προσφύγων, βρισκόμαστε αντιμέτωποι με ένα ακόμη ζήτημα, περιβαλλοντικής φύσεως αυτήν τη φορά: το πρόβλημα των απορριμμάτων. Η προσπάθειά μας για οικονομική ανάπτυξη φαίνεται να μην ακολουθείται από ταυτόχρονη μέριμνα για την προστασία του περιβάλλοντός μας. Η χώρα μας παράγει εκατομμύρια τόνους αποβλήτων ετησίως τα οποία, σε συνδυασμό με τους μη επαρκείς χώρους ΧΥΤΑ (Χώροι Υγειονομικής Ταφής Απορριμμάτων) και τη χαμηλή αξιοποίηση εναλλακτικών μέσων αποκομιδής, έχουν οδηγήσει σε αυτό το τεράστιο περιβαλλοντικό πρόβλημα που καλούμαστε να λύσουμε άμεσα – πριν να είναι πια αργά.

Το πρόβλημα των απορριμμάτων, το οποίο είναι πιο έντονο στις αστικές πόλεις απ’ ότι στην επαρχία, οφείλεται σε διάφορους λόγους. Κατά πρώτον, η διόγκωση των πόλεων συνοδεύτηκε από μία ταυτόχρονη αύξηση των καταναλωτικών επιθυμιών των πολιτών, η οποία με τη σειρά της κατέληξε στη συσσώρευση αμέτρητων προϊόντων στους κάδους απορριμμάτων. Ο κύριος τρόπος αποικοδόμησής τους, στην Ελλάδα, παραμένει η ταφή τους σε ειδικά διαμορφωμένους χώρους, οι περισσότεροι από τους οποίους δεν τηρούν τους κανόνες υγειονομικής ταφής. Σύμφωνα με στοιχεία έρευνας της Eurostat για το 2013, στη χώρα μας το 81% των αστικών αποβλήτων καταλήγουν σε χωματερές, με την ανακύκλωση να αγγίζει το 16% και την κομποστοποίηση το 4%. Η εφαρμογή εναλλακτικών τεχνικών διαχείρισής τους εμφανίζει υστέρηση σε σχέση με άλλες Ευρωπαϊκές χώρες, όπως για παράδειγμα η Γερμανία και το Βέλγιο, των οποίων τα αντίστοιχα ποσοστά φτάνουν το 64% και το 55%.

Στην λίστα των προβλημάτων αποικοδόμησης των αποβλήτων προστίθεται και ο παράνομος αριθμός χωματερών που υπάρχουν στη χώρα μας. Πιο συγκεκριμένα, το 2005, το ζήτημα αυτό είχε παραπεμφθεί στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ) το οποίο με απόφασή του καταδίκασε την Ελλάδα, και επέβαλλε την παύση λειτουργίας των παράνομων χωματερών (που ανέρχονταν σε 1125 στον αριθμό) μέχρι το τέλος του 2008. Το 2013 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στέλνει ξανά την υπόθεση στο Δικαστήριο, καθώς 78 χώροι ταφής εξακολουθούσαν να λειτουργούν παράνομα, και προτείνει την επιβολή ημερήσιας χρηματικής ποινής, ύψους 71.193 ευρώ, μέχρι να επέλθει η συμμόρφωση της χώρας. Δύο χρόνια αργότερα, τον Δεκέμβριο του 2015, και ύστερα από τις προαναφερθείσες κυρώσεις, η Ελλάδα δεν ανταποκρίνεται στις ευρωπαϊκές επιταγές και βρίσκεται πάλι στο Δικαστήριο για την κακή διαχείριση των αποβλήτων στην Κέρκυρα. Εκτός των παράνομων χώρων ταφής, η χώρα μας έχει παραπεμφθεί, και συνεχίζει ακόμα και σήμερα να παραπέμπεται, στο ΔΕΕ για τη διαχείριση επικίνδυνων αποβλήτων. Η πρώτη καταδικαστική απόφαση του ΔΕΕ (C-286/08) για το ζήτημα αυτό εκδόθηκε το 2009, και ακόμα δεν έχει εκτελεστεί. Στο παρόν, σε περίπτωση καταδίκης της χώρας, συζητείται η επιβολή προστίμου το οποίο ανέρχεται στα 17,8 εκατομμύρια ευρώ, συν 72.864 ευρώ ανά μέρα καθυστέρησης στην εκτέλεση της απόφασης του 2009.

Οι συνέπειες από την κακή διαχείριση των αποβλήτων μπορεί να αποβούν καταστρεπτικές, τόσο για το ίδιο το περιβάλλον, όσο και για την επιβίωση του ανθρώπου. Βουνά, δάση και παραλίες μετατρέπονται σε σκουπιδότοπους, ενώ τους τελευταίους μήνες δεν είναι λίγες οι φορές όπου έρχονται στο φως της δημοσιότητας φωτογραφίες με υπέρμετρη συγκέντρωση απορριμμάτων σε αστικές συνοικίες. Η συσσώρευση και η παραμονή τους για μέρες εκεί απειλούν τη δημόσια υγεία των ανθρώπων, καθώς οι χώροι αυτοί αποτελούν δυνητικά εστίες μετάδοσης μολυσματικών ασθενειών. Εκτός από το ανθρώπινο είδος, σε κατάσταση κινδύνου τίθεται και η πανίδα της χώρας, ιδιαίτερα του θαλάσσιου χώρου, εξαιτίας των πλαστικών αντικειμένων που απορρίπτονται εκεί.

Τα περιβαλλοντικά προβλήματα που αντιμετωπίζουμε, και που θα συνεχίζουν να υπάρχουν στο μέλλον, καθιστούν απαραίτητη την ανάγκη της προστασίας του περιβάλλοντος μέσω μίας εκσυγχρονισμένης πολιτικής, συγχρονισμένης με τις επιδιώξεις των πολιτικών διαχείρισης των απορριμμάτων των υπολοίπων Ευρωπαϊκών κρατών. Ειδικότερα, αυτό που πάντα θα επιδιώκεται, τόσο με την ενεργή συμμετοχή των πολιτών, όσο και των επιχειρήσεων, είναι η προσπάθεια μείωσης των απορριμμάτων, η οποία μπορεί να επιτευχθεί με την  επαναχρησιμοποίηση υλικών, την ανακύκλωση με διαλογή στην πηγή, και την κομποστοποίηση. Από την πλευρά των πολιτών είναι απαραίτητο να υπάρξει αλλαγή των καταναλωτικών συνηθειών, ενώ από πλευράς των επιχειρήσεων γίνεται προσπάθεια να μειωθούν τα υλικά και τα αντικείμενα τα οποία θα καταλήξουν στα απορρίμματα. Παράλληλα, με απόφαση του Υπουργείου Εσωτερικών, στις 15 Δεκεμβρίου του 2015 επικυρώθηκαν τo Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων (ΕΣΔΑ) και το Εθνικό Στρατηγικό Σχέδιο Πρόληψης Δημιουργίας Αποβλήτων, τα οποία εκπονήθηκαν σε συμμόρφωση με Οδηγία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 19ης Νοεμβρίου 2008. Στόχος των παραπάνω είναι η ορθολογική διαχείριση των αποβλήτων και η αποκατάσταση και βελτίωση του περιβάλλοντος.

Εν κατακλείδι, η συνεχής συσσώρευση απορριμμάτων, τόσο εθνικά, όσο και παγκοσμίως, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα περιβαλλοντικά προβλήματα της σύγχρονης εποχής. Η λήψη αποτελεσματικών μέτρων από την κυβέρνηση, και η ταυτόχρονη ευαισθητοποίηση των πολιτών, αποτελούν απαραίτητα εργαλεία για την επιτυχή πρόληψη και αντιμετώπιση των οδυνηρών συνεπειών του ζητήματος αυτού. Οι μέρες που διανύουμε είναι εξαιρετικά κρίσιμες, και είναι αναγκαίο τα περιβαλλοντικά προβλήματα να τυγχάνουν ισάξιας μεταχείρισης με τα υπόλοιπα προβλήματα που αντιμετωπίζει μία χώρα. Είναι, λοιπόν, καθήκον όλων μας να προστατεύσουμε τον πλανήτη στον οποίο ζούμε, και να τον διατηρήσουμε βιώσιμο και ευχάριστο για τις επόμενες γενιές.

Πηγές:

  1. http://www.tovima.gr/society/article/?aid=779255
  2. http://europa.eu/rapid/press-release_IP-13-143_el.htm
  3. http://archive.in.gr/news/reviews/chapter.asp?lngReviewID=829017&lngChapterID=836503
  4. http://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php/Waste_statistics/el
  5. http://www.ypeka.gr/Default.aspx?tabid=238&
  6. http://www.thessalia-espa.gr/images/files/2014-2020/nomothesia/keimena/esda5.pdf

Tagged under:

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

Pin It on Pinterest