Σύνοδος Κορυφής των G20 στο Βερολίνο: Οι παγκόσμιες αλλαγές καλούν για καθολικές λύσεις

Ύστερα από τη συνάντηση της Παγκόσμιας Τράπεζας και του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου περί βιώσιμης ανάπτυξης και εξάλειψης των παγκόσμιων ανισοτήτων, διοργανώθηκε σύνοδος κορυφής των G20 στο Βερολίνο την περίοδο 28-30 Μαΐου 2017. Στο συνέδριο συμμετείχαν ερευνητικά ινστιτούτα και think tanks από τις χώρες των G20, με στόχο τη διαμόρφωση λύσεων πάνω σε φλέγοντα ζητήματα, όπως η αύξηση της μετανάστευσης και των ανισοτήτων, η κλιματική αλλαγή και αειφορία, η ψηφοποίηση και το ελεύθερο εμπόριο, και η διεθνής συνεργασία σε θέματα που αφορούν τη φορολογία και την ανάπτυξη «για όλους». Φαίνεται πως η παγκόσμια τάση, τόσο σε εθνικό όσο και σε διεθνές επίπεδο, είναι η προσέγγιση της ανισότητας όπως αυτή εντοπίζεται ως κινητήρια μοχλός των παραπάνω προβλημάτων, καθώς και η βέβαιη πλέον απάντηση σε αυτήν από την εγκαθίδρυση -όχι μόνο «στα χαρτιά»- μιας κοινής γλώσσας για τη βιωσιμότητα. Ωστόσο, ο τρόπος απάντησης στην αύξηση των ανισοτήτων είναι καθαρά πολιτικό θέμα, με διαφορετικές οικονομικές προεκτάσεις, ανάλογα τη φύση του πολιτικοοικονομικού συστήματος.

Ανάπτυξη για ποιους και γιατί;

Από το τέλος του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, τόσο η Ευρώπη όσο και οι διάφοροι δυνατοί οικονομικοί παίκτες βρέθηκαν στο μάτι του κυκλώνα, με τις οικονομικές κρίσεις να οδηγούν σε αποσταθεροποίηση και οικονομική δυσχέρεια τόσο των τραπεζών, όσο και των πολιτών. Οι υπεύθυνοι για τη χάραξη της πολιτικής, λοιπόν, θα πρέπει να επικεντρωθούν σε εκείνες τις πολιτικοοικονομικές ενέργειες που μειώνουν όχι μόνο τις επιπτώσεις των οικονομικών κρίσεων, αλλά και τις ίδιες τις οικονομικές κρίσεις ως πηγές ανάδυσης πολιτικών προβλημάτων. Διατυπώθηκε ότι οι μεταρρυθμίσεις στην αγορά εργασίας δεν αποτελούν ρίσκο οικονομικών κρίσεων. Όσο αποφεύγουμε τις ελαστικές μορφές εργασίας, σε συνδυάσμό με την ενδυνάμωση των συνδικάτων που μάχονται για περισσότερες προσλήψεις και πιο ανταποδοτικούς μισθούς, η ανάπτυξη θα διαχέεται και στα πιο χαμηλά στρώματα της πυραμίδας. Η παραδοχή αυτή φαίνεται αρκετά ριζοσπαστική για αρκετές χώρες των G20, οι οποίες μάχονταν κατά των εργασιακών μεταρρυθμίσεων, με στόχο την δικαιότερη απασχόληση των εργαζομένων – όπως οι εξεγέρσεις στη Γαλλία περί εργασιακών θεμάτων τον περασμένο χρόνο ή, στην άλλη πλευρά, η Κίνα με τις χειρότερες συμβάσεις εργασίας και την τυποποιημένη απασχόληση. Στην ίδια γραμμή, τονίστηκε η ενίσχυση του κράτους δικαίου με έμφαση στην εξάλειψη της διαφθοράς και της αποτελεσματικότερης διοίκησης, η οποία οδηγεί σε καλύτερη αντιμετώπιση των ενδεχόμενων κρίσεων. Βέβαια, μια σωστή και ορθή διοίκηση είναι μια όψη του ζητήματος, καθότι αποτελεί κομμάτι πολιτικής. Θα πρέπει λοιπόν να αλλάξουν οι πολιτικές πίσω από τη διοίκηση. Εκείνες δίνουν το σήμα κατατεθέν για το ποιος είναι ο στόχος της ανάπτυξης.

Ανισότητα και χρηματοπιστωτικός τομέας: Κώδωνας κινδύνου για το χρέος;

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασε η σύνδεση της οικονομικής ανάπτυξης με τον χρηματοπιστωτικό τομέα. Οι προηγμένες οικονομίες της αγοράς με φιλελεύθερο σύστημα -σύμφωνα με την τυπολογία του Anderson- παρουσιάζουν μεγαλύτερη επικινδυνότητα στις κρίσεις και στην ανισότητα. Λόγου χάρη, η χρηματοπιστωτική κρίση στις ΗΠΑ που ξεκίνησε από τα ακίνητα, μεταφέρθηκε στην παγκόσμια σφαίρα και, φυσικά, επηρέασε τις ευρωπαϊκές οικονομίες. Όταν η ελευθερία του χρηματοπιστωτικού τομέα αυξάνεται ταχύτατα, χωρίς άμεση παρακολούθηση, τείνει να προκαλεί κρίσεις όπου μειώνουν την μακροπρόθεσμη ανάπτυξη. Στον αντίποδα, στις αναδυόμενες οικονομίες, η ταχεία χρηματοοικονομική ένταξη τείνει να είναι προσοδοφόρα για την ανάπτυξη, αλλά μπορεί να οδηγήσει σε αυξήσεις στο χρέος και σε πιθανές αδυναμίες των εγχώριων τραπεζών. Σύμφωνα με μελέτη του Διεθνούς Χρηματοπιστωτικού Ινστιτούτου (IIF), η βασική αιτία της ταχείας αύξησης του παγκόσμιου χρέους είναι η έκδοση χρεογράφων από τις αναπτυσσόμενες οικονομίες, ενώ η συμβολή των ανεπτυγμένων κρατών στο χρέος πραγματοποιείται από τα κυβερνητικά λάθη. Οι μη επαρκείς εποπτικοί μηχανισμοί, σε συνάρτηση με την επιβολή νέων φόρων, την μείωση του κοινωνικού κράτους και την ελαστικοποίηση της αγοράς εργασίας οδηγούν σε διόγκωση του χρέους, ειδικά για τις αναπτυσσόμενες οικονομίες. Και εδώ αναδύεται η εύλογη ερώτηση: Οι παγκόσμιοι φορείς δεν γνώριζαν όταν προχώρησαν σε τέτοιες διαρθρωτικές αλλαγές; Φαίνεται ότι γνώριζαν, για αυτό οι κατ’έξακολούθηση σύνοδοι των παγκόσμιων παικτών αναδεικνύουν τη σημασία της ανισότητας ως προϊόν λανθασμένων κυβερνητικών και διεθνών οικονομικών επιλογών.

Συνεκτικότητα οικονομικών πολιτικών

Η συνοχή των πολιτικών είναι το απαραίτητο στοιχείο για την προσαρμογή των δεκαεπτά στόχων βιώσιμης ανάπτυξης στα πλαίσια εθνικών πολιτικών. Σύμφωνα με την νέα έκθεση του ΟΟΣΑ, η συνεκτικότητα αποτελεί το συνδετικό κρίκο μεταξύ των κυβερνήσεων, του ιδιωτικού τομέα και της κοινωνιας των πολιτών. Με αυτό τον τρόπο, θα μπορούν να χαραχθούν κοινές γραμμές όσον αφορά την κοινωνική και οικονομική πολιτική, ενώ όλοι θα συμφωνούν πάνω σε μια κοινή χάρτα για την ανισότητα και την αειφορία. Η σύνοδος των G20 αποφάσισε ότι η πολιτική συνεκτικότητα πρέπει να χτιστεί πάνω σε κάποιες θεμελιώδεις αρχές:

  1. Σύνδεση αναπτυξιακής και εμπορικής πολιτικής, ώστε να μπορεί να εξασφαλιστεί η σύζευξη του ελεύθερου εμπορίου και της αναπτυξιακής συνεργασίας.
  2. Αναφορά των επιτπώσεων των διαφορετικών εθνικών πολιτικών στους στόχους της βιώσιμης ανάπτυξης.
  3. Σχέση εσωτερικής και εξωτερικής διάστασης των πολιτικών – δηλαδή, των εθνικών και διεθνών οικονομικών επιλογών που ακολουθούνται από τις κυβερνήσεις. Λόγου χάρη, ο αντίκτυπος των εμπορικών πολιτικών στην ανάπτυξη και στην απασχόληση, τόσο σε εθνικό όσο και σε διεθνές επίπεδο.

Από την άλλη πλευρά, η πρόταση της Γερμανίας περί έμφασης των πολιτικών των χωρών των G20 στους στόχους της βιώσιμης ανάπτυξης δυσχεραίνουν τη συνεκτικότητα, καθότι χάνεται η σύνδεση του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, καθώς και της κοινωνίας των πολιτών. Σημασία έχει να υπάρξει συσχέτιση των κοινωνικών, οικονομικών και περιβαλλοντικών πολιτικών για τη βιωσιμότητα, τόσο σε εθνικό όσο και σε διεθνές επίπεδο, ώστε να επιλυθούν προβλήματα που αφορούν την ανισοτική πολιτική, την κλιματική αλλαγή και τη μείωση της ανεργίας.

Συμπεράσματα

Είναι πολύ ενδιαφέρον το γεγονός ότι για πρώτη φορά βλέπουμε σύνδεση χρέους και ανισότητας, και κατά πόσο αυτές επηρεάζονται από τη σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος, αλλά και των εγγενών προβλημάτων του. Οι κυβερνητικές επιλογές είναι πολύ σημαντικές για την οικονομική πολιτική και για το κατά πόσο αυτή θα αποδειχθεί βιώσιμη και πιο δίκαιη.Όλοι οι ενδιαφερόμενοι φορείς τόνισαν τη σημασία της βιώσιμης ανάπτυξης και των δεκαεπτά στόχων, της παγκόσμιας χάρτας των Ηνωμένων Εθνών για τη δραστική μείωση των ανισοτήτων. Ένα πρώτο βήμα είναι η συνεργασία όλων των χωρών των G20, με στόχο την άμεση σύνδεση δημόσιου και ιδιωτικού τομέα και των τοπικών αρχών. Επίσης, να υπάρξει αντιστοιχία των κυβερνητικών πολιτικών με τους στόχους της βιώσιμης ανάπτυξης. Με αυτό τον τρόπο θα αποφευχθεί η διόγκωση των μεταναστευτικών ροών, καθότι θα αναδιαμορφωθούν οι κοινωνίες, με έμφαση στο κράτος δικαίου και την αναδιανεμητική πολιτική. Το θέμα είναι, ωστόσο, ότι με την πλήρως παγκοσμιομιοποιημένη οικονομία και την ανάπτυξη της ελεύθερης αγοράς δεν μπορούν να καταπολεμηθούν οι ανισότητες στο βαθμό που καλούν οι συγκεκριμένες σύνοδοι. Χωρίς ρυθμιστικούς μηχανισμούς, που θα θέτουν όρια στην κερδοσκοπία, είναι αδύνατον να μειωθεί η συσσώρευση πλούτου προς τους λίγους. Βέβαια είναι θετικό ότι, ύστερα από χρόνια, στο στόχαστρο των προβλημάτων βρίσκεται η ανισότητα. Το μόνο που απομένει, πλέον, είναι να πάμε από τα λόγια στις πράξεις.

Πηγές:

  1. T20 Germany. (2017). The T20: Germany’s G20 Presidency. [online] Available at: http://www.t20germany.org/#!/the-t20 [Accessed 5 Jun. 2017].
  2. OECD , (2009). Strategic Response to the Financial and Economic Crisis. [online] Available at: https://www.oecd.org/economy/42061463.pdf [Accessed 5 Jun. 2017].
  3. Boarini, R., Causa, O., Fleurbaey, M., Grimalda, G. and Woolard, I. (2017). Reducing inequalities and strengthening social cohesion through Inclusive Growth: a roadmap for action. [online] Available at: http://www.g20-insights.org/wp-content/uploads/2017/03/Inequality_reducing_inequality_and_strengthening_cohesion_through_Inclusive_growth.pdf [Accessed 5 Jun. 2017].
  4. Busch, M. (2017). Broadening the G20 financial inclusion agenda to promote financial stability: The role for regional banking networks. [online] Available at: http://www.g20-insights.org/wp-content/uploads/2017/05/04_Financial_Broadening-the-G20-financial-inclusion.pdf [Accessed 5 Jun. 2017].
  5. Χερτζ, Ν. (2006). Η βόμβα του παγκόσμιου χρέους- ΠΩΣ ΤΟ ΧΡΕΟΣ ΚΑΤΑΣΤΡΕΦΕΙ ΤΙΣ ΦΤΩΧΕΣ ΧΩΡΕΣ. 1st ed. ΚΡΙΤΙΚΗ ΑΕ.
  6. G20 Insights. (2017). Coherent G20 policies towards the 2030 Agenda for Sustainable Development. [online] Available at: http://www.g20-insights.org/policy_briefs/coherent-g20-policies-towards-2030-agenda-sustainable-development/ [Accessed 5 Jun. 2017].
  7. Oecd.org. (n.d.). The PCSD Partnership. [online] Available at: http://www.oecd.org/pcd/thepcsdpartnership.htm [Accessed 5 Jun. 2017].
  8. OECD Insights Blog. (2016). The Importance of a Policy Coherence Lens for Implementing the Sustainable Development Goals. [online] Available at: http://oecdinsights.org/2016/01/15/the-importance-of-a-policy-coherence-lens-for-implementing-the-sustainable-development-goals/ [Accessed 5 Jun. 2017].

Tagged under:

-Φοιτήτρια στο τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης Αθηνών. -Κατεύθυνση σπουδών: Πολιτική ανάλυση -Ενδιαφέροντα: Ξένες γλώσσες και συγγραφή κειμένων πολιτικής επικαιρότητας -Στόχοι: Ενασχόληση με Development Economics -Συμμετοχή σε : σχολικά και φοιτητικά MUN, blog με θέματα πολιτικής επικαιρότητας

Website: https://powerpolitics.eu

   Ροή άρθρων Συντάκτη

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

Pin It on Pinterest