Τα δικαιώματα των Γυναικών στο Ιράν

Τις τελευταίες δεκαετίες παρατηρούνται μεγάλες αλλαγές που σχετίζονται με τα δικαιώματα των γυναικών στο Ιράν. Η Ιρανική Επανάσταση, το 1979, έφερε στο προσκήνιο το χάσμα ανάμεσα στην πραγματικότητα και τις ηθικές-ψυχικές αντιλήψεις. Η διάκριση, βέβαια, αυτή γίνεται περισσότερο αντιληπτή και έντονη στην ιδιωτική και κοινωνική ζωή των γυναικών, οι οποίες αντιμετωπίζονται ως πολίτες δεύτερης κατηγορίας. Γενικότερα, το Ιράν ήταν μια χώρα πολύ διαφορετική από τη σύγχρονη μορφή του. Χαρακτηριζόταν από δυτικές επιρροές, επιτρέποντας ως ένα βαθμό την πολιτισμική ελευθερία.

Το ενδιαφέρον, όμως, επικεντρώνεται στην καταπάτηση των δικαιωμάτων των Ιρανών γυναικών, και στις αλλαγές που επήλθαν στη ζωή τους.

Ιστορική Αναδρομή

Την περίοδο 1925-1979 τα κεκτημένα των Ιρανών γυναικών ήταν πολυάριθμα, και συνεχώς υπήρχε εξέλιξη. Οι γυναίκες πάλεψαν για τα δικαιώματά τους, και κατάφεραν να κερδίσουν ένα ρόλο ισάξιο με αυτόν των ανδρών μέσα στην κοινωνία. Στον τομέα της εκπαίδευσης, η ισότητα ανάμεσα στα δύο φύλα επικυρώνεται από το γεγονός οτι, το πρώτο Πανεπιστήμιο στην περιοχή της Τεχεράνης, το 1936, δέχτηκε ένα μεγάλο ποσοστό φοιτητών, από το οποίο το 1/3 ήταν γυναίκες. Το 1963 οι γυναίκες εμφανίζονται και στο πολιτικό προσκήνιο, ασκώντας το δικαίωμα του εκλέγειν και του εκλέγεσθαι. Εντυπωσιακό είναι ότι περίπου 2.000.000 γυναίκες αποτελούσαν το εργατικό δυναμικό, και πάνω από 140.000 απασχολούνταν σε δημόσιες υπηρεσίες. Προσέφεραν εθελοντικά τη βοήθειά τους ως »στρατιώτες της γνώσης», ή »στρατιώτες της υγείας», σε απομακρυσμένες αγροτικές περιοχές, έχοντας την ευκαιρία να βιώσουν μια ανεξάρτητη ζωή. Η ηλικία γάμου ταυτίστηκε με αυτή της ενηλικίωσης, καθώς αυξήθηκε από τα 13 στα 18 έτη. Σύμφωνα με το νόμο προστασίας της οικογένειας, οι γυναίκες κέρδισαν, ακόμη, το δικαίωμα υποβολής αίτησης διαζυγίου, αλλά και της διεκδίκισης της επιμέλειας των τέκνων τους. Ο σύζυγος, απο μεριάς του, έπρεπε να φέρει δικαστική άδεια σε περίπτωση που επιθυμεί μια δεύτερη σύζυγο. Οι προσδοκίες, φυσικά, για το μέλλον ήταν πολύ περισσότερες, αλλά δεν ευδοκίμησαν, ή -μάλλον καλύτερα- δεν πραγματοποιήθηκαν στο έπακρο με την επανάσταση του 1979.

Σήμερα η ζωή των γυναικών αυτών διέπεται από κανόνες, ο οποίοι επιβάλλεται να είναι σεβαστοί. Κάθε πλευρά της ύπαρξής τους -από το πώς είναι πρέπον να ντύνονται σε δημόσιους χώρους, τα μαθήματα που μπορούν να παρακολουθήσουν στο Πανεπιστήμιο, μέχρι και το επάγγελμα που επιτρέπεται να ασκήσουν- είναι ρυθμισμένα και ελεγχόμενα μέσω των νόμων.

Εκπαίδευση

Στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση δεν υπάρχουν περιορισμοί ή απαγορεύσεις, και σε πανεπιστημιακό επίπεδο οι γυναίκες αποτελούν ένα ικανοποιητικό ποσοστό φοιτητών. Βέβαια δεν λείπουν και οι εξαιρέσεις, καθώς υπάρχουν πανεπιστήμια τα οποία επιτρέπουν-επιβάλλουν στις γυναίκες να απασχοληθούν με συγκεκριμένους κλάδους, εξαιρώντας τες από τον τομέα της μηχανολογίας και της πληροφορικής.

Ρουχισμός

Ο ενδυματολογικός κώδικας των γυναικών στο Ιράν είναι πολύ πιο συντηρητικός από τη δεκαετία του ’70. Πρέπει να καλύπτουν τα μαλλιά, το λαιμό και τα χεριά τους. Είναι υποχρεωμένες να φορούν πανωφόρι -γνωστό ως »manteau»- και μαντήλα -γνωστή ως »rusari»- όταν εμφανίζονται σε δημόσιο χώρο, ή εναλλακτικά ένα μαύρο μανδύα, το λεγόμενο »chador». Οι υποχρεώσεις αυτές των γυναικών σχετικά με το ρουχισμό τους αποτελούν νομικές απαιτήσεις. Διαφορετικά, οι υπότροποι τιμωρούνται με πρόστιμα και φυλάκιση. Το πόσο, όμως, θεωρείται ένας νόμος αυστηρός, εξαρτάται από δύο παράγοντες.

Αρχικά, εξαρτάται από το μέρος στο οποίο τυχαίνει να ζούν. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η περιοχή της Βόρειας Τεχεράνης, όπου οι γυναίκες απωθούν τη μαντήλα για να αποκαλύψουν τον πλούτο της φυσικής τους ομορφιάς, αλλά και ως συμβολο της επανάκτησης της αξιοπρέπειας τους και της ελευθερίας τους. Τα πανωφόρια είναι πολύχρωμα και κομψά. Αντίθετα, σε συντηρητικές αγροτικές περιοχές του Ιράν ο κανόνας επιβάλλει το μαύρο χρώμα. Η πολιτική παράταξη που βρίσκεται στην εξουσία -θα μπορούσαμε να πούμε ότι- καθορίζει καλύτερα τους  κανόνες σχετικά με τον ρουχισμό των γυναικών. Οι σιωπηλοί αυτοί κανόνες μπορούν να αλλάξουν ανά πάσα στιγμή.

Χώρος εργασίας

Οι γυναίκες είναι παρούσες και στο χώρο εργασίας, παρά το γεγονός ότι -για ακόμη μια φορά- υπάρχουν περιορισμοί. Σύμφωνα με το άρθρο 1117 του Αστικού κώδικα, ο Ιρανός άντρας έχει το δικαίωμα να απαγορεύσει στη γυναίκα του να εργασθεί, αν κρίνει ότι κάτι τέτοιο θίγει ή δεν συμβαδίζει με τα συμφέροντα της οικογένειάς του. Το πιο »εντυπωσιακό» είναι ότι ένας άντρας μπορεί να προβεί στην απαγόρευση αυτή προκειμένου να μη θιχτεί η δική του αξιοπρέπεια. Είναι εμφανές, λοιπόν, ότι η κοινωνική κατακραυγή παίζει σημαντικό ρόλο και αποτελεί ένα σύνηθες φαινόμενο. Οι Ιρανές γυναίκες απαγορεύεται να εργάζονται στις ένοπλες  δυνάμεις, ή ως δικαστές. Το καθεστώς απασχόλησής τους περιορίζεται σε εκείνη των υπαλλήλων γραφείου.

Πολιτικη

Η ύπαρξη των διακρίσεων επεκτείνεται και στο χώρο της πολιτικής, όπου οι γυναίκες για ακόμη μια φορά έρχονται αντιμέτωπες με την ανισότητα που υπάρχει εις βάρος τους. Διατηρούν το δικαίωμα του εκλέγειν και εκλέγεσθαι και κατέχουν σημαντικές θέσεις στο Κοινοβούλιο, αλλά συναντούν εμπόδια εκείνες που θέτουν υποψηφιότητα για Πρόεδρος, καθώς πάντα απορρίπτονται από το Συμβούλιο των Φρουρών – μια ισχυρή επιτροπή που αξιολογεί όλους τους υποψήφιους που προορίζονται για δημόσια αξιώματα.

Τα τελευταία χρόνια, λοιπον, γίνονται προσπάθειες να εισαχθούν νόμοι και κανόνες που θα μειώσουν τη σκληρότητα, και θα βελτιώσουν τα νομικά δικαιώματα των γυναικών. Οι τρέχουσες οικονομικές, κοινωνικές και πολιτικές συνθήκες της ιρανικής κοινωνίας καλούν τις γυναίκες να ενσαρκώσουν νέους ρόλους, διαφορετικούς από αυτούς που χαρακτηρίζουν ένα παραδοσιακό και απαρχαιωμένο, θα μπορούσαμε να πούμε, κοινωνικό σύστημα. Θεωρούν ότι η νεωτερικότητα, σε συνδυασμό με μια δυτική ανεκτικότητα θα θέσουν σε κίνδυνο τα θεμέλια της θρησκείας, του πολιτισμού, της οικογένειας και της κοινωνίας.

Μήπως, όμως, είναι αναγκαία η ανάδειξη ενός πολιτικού ηγέτη ο οποίος να δηλώνει την αντίθεσή του στην ανισότητα των φύλων, και να διακατέχεται από αξιοπρέπεια, θάρρος και ιδιαίτερη διορατικότητα;

 

Πηγές:

1.http://www.telegraph.co.uk/women/womens-life/11875128/Irans-women-problem-All-of-the-things-Iranian-women-arent-allowed.html

2.http://iranprimer.usip.org/resource/womens-movement

3.http://www.iranchamber.com/society/articles/legal_status_iranian_women.php

 

 

Tagged under:

Η Ξένια Κότσιρα είναι πτυχιούχος του τμήματος Πολιτικών Επιστημών και Δημόσιας Διοίκησης στο Εθνικο Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών [email protected]

Website: https://powerpolitics.eu

   Ροή άρθρων Συντάκτη

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

Pin It on Pinterest