Το δικαίωμα της εθνικής αυτοδιάθεσης: στη θεωρία ή στην πράξη;

Στο σύγχρονο ευρωπαϊκό κόσμο, οι σχέσεις κράτους-έθνους αντιμετωπίζουν διάφορες προκλήσεις. Σε πολλές περιπτώσεις, η λειτουργική δομή που παρέχει η έννοια του κράτους αδυνατεί να προσφέρει μία κοινή βάση οργάνωσης διαφορετικών εθνών. Σε προηγούμενο άρθρο αναφερθήκαμε αναλυτικώς στα χαρακτηριστικά της έννοιας του έθνους και, συνοπτικώς, σε ορισμένες περιπτώσεις εθνών/εθνοτήτων, οι οποίες εμφάνισαν έντονες αποσχιστικές τάσεις. Για να μπορέσουμε, λοιπόν, να κρίνουμε εάν πληρούνται -επαρκώς στις εν λόγω περιπτώσεις- οι προϋποθέσεις διεκδίκησης απόσχισης εκάστου/ης έθνους/εθνότητας, οφείλουμε να εξετάσουμε την εθνοτική βάση τους, απαλλάσσοντάς τες από τυχόν κεκαλυμμένες οικονομικές σκοπιμότητες. Με άλλα λόγια, τίθεται το ερώτημα: φέρουν οι εν λόγω περιοχές επαρκή διαφοροποιητικά, εθνοτικά και πολιτισμικά στοιχεία, ώστε να μπορεί να θεμελιωθεί οποιαδήποτε αξίωση απόσχισής τους;

Εξέταση Περιπτώσεων:

Υπερδνειστερία (Transnistria):

Η Υπερδνειστερία -μία στενή λωρίδα γης μεταξύ του ποταμού Δνείστερου και των ουκρανικών συνόρων, στην οποία διαμένουν περί  500.000 κάτοικοι και καθίσταται ζώνη «παγωμένης διαμάχης»- αποτελούσε περιοχή της Μολδαβίας μέχρι το 1993, οπότε αποσπάστηκε μετά το σύντομο πόλεμο του 1992. Αφορμή πρόκλησης της εν λόγω τάσης απόσχισης υπήρξε η καθιέρωση των ρουμανικών ως επίσημης γλώσσας του κράτους, μετά την ανεξαρτητοποίησή της από την ΕΣΣΔ, το 1992.

Transistria-Moldova-Roumania region map

Υπερδνειστερία, Μολδαβία και Ρουμανία: χάρτης της περιοχής

Από την προαναφερθείσα αφορμή, ήδη διαφαίνεται ο βασικός πυρήνας του φαινομένου απόσχισης: η στενή σχέση Ρουμανίας-Μολδαβίας. Οι αιτίες ύπαρξης της τελευταίας είναι τόσο εθνικές, όσο και ιστορικές. Η σημερινή Μολδαβία αντιστοιχεί, σχεδόν με απόλυτη ακρίβεια, στην ιστορική ρουμανική περιοχή της Βεσσαραβίας, η οποία βρίσκεται μεταξύ των ποταμών Δνείστερου και Προύθου. Αντίθετα, το μεγαλύτερο μέρος της επικράτειας της Μολδαβικής Σοβιετικής Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας (ASSR) -η οποία δημιουργήθηκε στη σοβιετική Ουκρανία το 1924, ως αντίποινα στον έλεγχο της Ρουμανίας από τη Βεσσαραβία- αντιστοιχεί στην -πλέον απομακρυσμένη- περιοχή της Υπερδνειστερίας. Τον Ιούνιο του 1940, η ΕΣΣΔ προσήρτησε τη Βεσσαραβία ως μέρος του συμφώνου Molotov-Ribbentrop. Όταν οι Γερμανοί εισέβαλαν στην τότε Σοβιετική Ένωση, κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, η Ρουμανία της φασιστικής ηγεσίας του Ion Antonescu τάχθηκε υπέρ τους, ανακτώντας τη Βεσσαραβία από τους Σοβιετικούς. Η νέα επικράτεια της Ρουμανίας ονομάστηκε τότε «Υπερδνειστερία». Με τη νίκη των Συμμαχικών Δυνάμεων επί του Άξονα, η περιοχή ανακτήθηκε από τους Σοβιετικούς, μαζί με τη Βεσσαραβία.

Η σημαία της Υπερδνειστερίας

Με την έναρξη του πολιτικού κινήματος Perestroika του ηγέτη της Σοβιετικής Ένωσης, Mikhail Gorbachev, οι εθνικιστικές ελίτ της Μολδαβίας άρχισαν να κερδίζουν δύναμη, και προσπάθησαν να την επανασυνδέσουν με τη Ρουμανία. Η επανένωση απορρίφθηκε από τους κατοίκους της Υπερδνειστερίας, οι οποίοι στράφηκαν εναντίον της νέας εθνικιστικής ρητορικής του Chișinău (πρωτεύουσας της Μολδαβίας). Οι κάτοικοι της Υπερδνειστερίας ισχυρίστηκαν ότι ποτέ δεν υπήρξαν μέρος της ιστορικής Βεσσαραβίας, ενώ οι αναμνήσεις της βάρβαρης διοίκησης της Υπερδνειστερίας από τη Ρουμανία του Ion Antonescu, κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, ήταν ακόμα νωπές.

Πέραν, όμως, των εθνοτικό-ιστορικών διαφορών, σημαντικό ρόλο στη σύγκρουση Μολδαβίας-Υπερδνειστερίας διαδραμάτισαν και οικονομικοί παράγοντες. Η Υπερδνειστερία ήταν -ως επί το πλείστον- αστική και βιομηχανική περιοχή, ενώ το μεγαλύτερο μέρος της Μολδαβίας δυτικά του Δνείστερου ήταν, κατά κύριο λόγο, αγροτικό και γεωργικό. Επιπλέον, μετά τον πόλεμο, η πρώτη εξελίχθηκε σε ένα σημαντικό βιομηχανικό κέντρο για τη Σοβιετική οικονομία, και διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στο Σοβιετικό στρατιωτικό βιομηχανικό συγκρότημα.

Συνεπώς, στην περίπτωση της Υπερδνειστερίας, το αίτημα απόσχισης και εθνικής αυτοδιάθεσης είναι βάσιμο, καθώς συνηγορούν ιστορικοί, εθνοτικοί και κοινωικοοικονομικοί παράγοντες. Από αυτό διαφέρει παρασάγγας το ζήτημα της ένωσης της περιοχής με τη Ρωσία ― «δικαίωμα» το οποίο δεν κατοχυρώνεται στο διεθνές δίκαιο, καθότι η διεθνής κοινότητα κατακρίνει δριμύτατα τη στρατιωτική επέμβαση της Ρωσίας στην περιοχή για επίλυση της διαμάχης.

Αμπχαζία (Abkhazia)

H Αμπχαζία βρίσκεται βορειοδυτικά της Γεωργίας, και νοτιοδυτικά της Μαύρης Θάλασσας. Κατοικείται, κυρίως, από μουσουλμάνους Γεωργιανούς. Σε επίπεδο εθνοτικής καταγωγής-ταυτότητας, ο λαός των Abkhaz είναι  συγγενής του λαού των Cirkassians – ο οποίος συνδέεται, επίσης, γλωσσικά και πολιτισμικά, και με το λαό των Ubykh. Αυτό το στοιχείο τούς τοποθετεί σε γενεαλογία ξεχωριστή των Γεωργιανών.

Οι θέσεις της Αμπχαζίας, της Νότιας Οσσετίας και της Γεωργίας στο γεωστρατηγικό χάρτη

Ιστορικά, ήδη από τα αρχαία χρόνια, το βασίλειο -άλλοτε και πριγκιπάτο- της Αμπχαζίας διαχωριζόταν από αυτό της Γεωργίας. Οι Αμπχάζιοι ήταν υποτελείς της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Ωστόσο, με το θάνατο του άτεκνου Αμπχάζιου βασιλιά Teodosiτο, το 978 μ.Χ., το βασίλειο της Αμπχαζίας έχασε την αμιγώς εθνική του διάσταση. Η ανάπτυξη του Αμπχάζιου πολιτισμού και της αντίστοιχης κρατικής υπόστασης συνεχίστηκε εντός του ευρύτερου, ενωμένου Γεωργιανού κράτους. Ο επόμενος που ανήλθε στο θρόνο της Αμπχαζίας ήταν ο Bagrat III Bagrationi (978-1014 μ.Χ.), του οποίου ο πατέρας ήταν Γεωργιανός, και η μητέρα του Αμπχάζια, αδελφή του Teodosi.

Στη συνέχεια, κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα, η διαδικασία συνένωσης της Αμπχαζίας με τη Γεωργία εντατικοποιήθηκε σε διάφορα επίπεδα: πολιτικό, οικονομικό, στρατιωτικό και πολιτιστικό. Αναπτύχθηκε η διεξαγωγή κοινών στρατιωτικών εκστρατειών των Αμπχάζιων και των Γεωργιανών εναντίον επιθέσεων που απειλούσαν το βασίλειο της Γεωργίας. Ακολούθησαν τρεις αιώνες τουρκικής επικυριαρχίας, με τον επακόλουθο εξισλαμισμό μεγάλου μέρους των Αμπχαζίων, και τη γενικότερη διείσδυση της ισλαμικής θρησκείας στη Γεωργία. Παρ’ όλα αυτά, διατηρήθηκαν οι ιστορικό-πολιτιστικοί δεσμοί Γεωργίας και Αμπχαζίας.

Μετά την απελευθέρωση της Αμπχαζίας και της Γεωργίας από τον τουρκικό ζυγό, οι περιοχές προσαρτήθηκαν στη Ρωσική Αυτοκρατορία, μέσω χωριστών συνθηκών με τους τοπικούς βασιλιάδες και πρίγκιπες – οι οποίες, βέβαια, συχνά καταπατούνταν από τους Ρώσους. Η προσάρτηση της Γεωργίας διεξήχθη σε μέρη -και, έως έναν βαθμό, ακόμη και εθελοντικά-, καθώς και οι Γεωργιανοί και οι Αμπχάζιοι ήλπιζαν ότι η κατάσταση με τους Ρώσους θα ήταν καλύτερη συγκριτικά με τον τουρκικό ζυγό. Τη ρωσική επικυριαρχία ακολούθησαν πολλές διενέξεις στην περιοχή του Καυκάσου, και βραχύχρονες αυτονομήσεις περιοχών [βλέπε πριγκιπάτο Αμπχαζίας ( 1823-1864μ.Χ)].

Βέβαια, η νομική κατοχύρωση της Αμπχαζίας ως τμήματος της Γεωργίας ανάγεται στη Σοβιετική περίοδο. Η Αμπχαζία αναγνωρίστηκε ως συνδικαλιστική αυτόνομη δημοκρατία το 1922, και ήταν υπογράφον κράτος του σχηματισμού της πρώην ΕΣΣΔ. Η Γεωργία ενσωματώθηκε στην Υπερκαυκασία Ομοσπονδία, μία συστατική δημοκρατία της πρώην ΕΣΣΔ, και απλώς ανήλθε στο καθεστώς μίας Ένωσης Δημοκρατιών, το 1936. Ο Stalin υποβίβασε την Αμπχαζία στην Υπερκαυκασία Ομοσπονδία, το 1931. Ο γεωργιανός νόμιμος ισχυρισμός περί προσάρτησης της Αμπχαζίας στη Γεωργία βασίζεται σε αυτήν την υποβίβαση. Ο αυστηρότερος έλεγχος των γεγονότων, και η συσταλτική ερμηνεία των νομικών κειμένων -ιδιαίτερα την περίοδο του 1936- είναι πολύ πιθανό να αναδείξουν ότι η εξήγηση της υποβάθμισης της Αμπχαζίας στην Υπερκαυκασία Ομοσπονδία αποτελεί τουλάχιστον υπεραπλούστευση του τί πραγματικά συνέβη.

Η Αμπχαζία είχε ουσιαστική αυτονομία καθ’όλη τη διάρκεια της Σοβιετικής περιόδου και, παρ’όλο που ο πληθυσμός της ήταν πολυεθνοτικός, δεν προκλήθηκαν συγκρούσεις, παρά την ένταση του γεωργιανού εθνικισμού στα τέλη της δεκαετίας του 1980. Ωστόσο, το εθνικιστικό κίνημα στη Γεωργία ριζοσπαστικοποιήθηκε περισσότερο, από τη στιγμή που τα Σοβιετικά στρατεύματα συνέτριψαν βιαίως μία διαδήλωση, τον Απρίλιο του 1989. Τα πολυπληθή αιτήματα ανεξαρτησίας, η επίσημη ανακήρυξη της γεωργιανής γλώσσας ως της μοναδικής επίσημης γλώσσας, και το δημοψήφισμα στη Γεωργία για την ανεξαρτησία -με την επακόλουθη εκλογή του εθνικιστή ηγέτη, Zviad Gamsakhurdia, τον Μάιο του 1991- παρείχαν το υπόβαθρο κλιμάκωσης των εντάσεων. Η Αμπχαζία και η Νότια Οσσετία θέλησαν να διατηρήσουν την αυτονομία τους και να παραμείνουν εντός της πρώην Σοβιετικής Ένωσης, θεωρώντας τους εαυτούς τους ως εθνο-πολιτιστικές κοινότητες, διαφορετικές της γεωργιανής πλειοψηφίας.

Συνεπώς, το ζήτημα Αμπχαζίας-Γεωργίας κρίνεται πιο περίπλοκο. Αρκεί η -έως ένα βαθμό- ιστορική συμπόρευση των δύο κρατών, για να θεμελιωθεί «δικαίωμα» της Γεωργίας επί της Αμπχαζίας; Οι εθνοτικές διαφορές παραμένουν υπαρκτές, και ο γεωργιανός εθνικισμός δυσχεραίνει, μάλλον, περισσότερο τα πράγματα.

Νότια Οσσετία (South Ossetia)

Η Νότια Οσσετία καταλαμβάνει μία σειρά κοιλάδων στις νότιες πλαγιές της κύριας γης του Καυκάσου. Οι Οσσετοί είχαν εγκατασταθεί στην περιοχή που περιλαμβάνει τόσο τη Νότια Οσσετία, όσο και τη Βόρεια Οσσετία, κατά τον 13ο αιώνα μ.Χ.. Οι Οσσετοί ήταν παλαιότερα γνωστοί ως «Alans» (μία από τις πολλές παραλλαγές του ονόματος «Ιράν») και «Arayan» (που κάποτε αναφερόταν σε πολλές συναφείς φυλές περσικών νομάδων από την Περσία). Οι Alans έγιναν γνωστοί ως «Osi» στη Γεωργία, από την οποία προέρχεται το σημερινό όνομά τους.

Η ακριβής θέση της Νότιας Οσσετίας

Ο διαχωρισμός της Οσσετίας σε Νότια και Βόρεια συνέβη επισήμως το 19ο αι. μ.Χ., χωρίς να επιφέρει τη διαίρεσή τους σε δύο διαφορετικές διοικητικές οντότητες, αλλά σε απλές περιφέρειες δύο τμημάτων πληθυσμού. Οι Γεωργιανοί κυβερνήτες θεωρούσαν την επικράτεια της Νότιας Οσσετίας ως επαρχία του κράτους τους. Ωστόσο, οι Τσάροι της Γεωργίας, αντιμετωπίζοντας δυσκολίες να ελέγξουν τους Οσσετούς, παραχώρησαν  τις περιοχές στους στρατηγούς τους. Στις αρχές του 18ου αιώνα μ.Χ., οι ενωμένες δυνάμεις των Γεωργιανών αρχηγών πέρασαν δια πυρός και σιδήρου τη Νότια Οσσετία, καταστρέφοντας πληθώρα χωριών, και συλλαμβάνοντας πολλούς πολίτες.

Τον Ιανουάριο του 1851, η κυβερνητική Γερουσία της Ρωσικής Αυτοκρατορίας αναγνώρισε την ανεξαρτησία των νότιων περιοχών της Οσσετίας από τους Γεωργιανούς διοικητές. Μετά την πτώση της Ρωσικής Αυτοκρατορίας, η Νότια Οσσετία αντιμετώπισε ξανά το ζήτημα της εθνικής και κρατικής της αυτοδιάθεσης. Από τον Απρίλιο έως το Νοέμβριο του 1917, τέσσερις σύνοδοι του λαού της Οσσετίας έλαβαν αποφάσεις εξαιρετικής σημασίας, οι οποίες δεν παραβιάστηκαν ποτέ, και έγιναν σεβαστές από όλα τα κόμματα, ακόμα και κατά τον εμφύλιο πόλεμο: η Οσσετία είχε ενιαία, ολοκληρωμένη και αυτόνομη επικράτεια και πολιτική, και αποτελεί μέρος του ρωσικού κράτους. Εις απάντηση, στις 12 Ιουνίου 1920, το γεωργιανό καθεστώς του Noy Geordania έστειλε στρατεύματα στη Νότια Οσσετία για να τιμωρήσει τους αποστάστες, αποσκοπώντας ακόμα και σε ένα είδος γενοκτονίας. Η χρήση της τακτικής της «καμένης γης» και του εκφοβισμού-εξόντωσης των αντιστασιακών, αλλά και η εθνοκάθαρση -με απελάσεις Οσσετών από τους οικισμούς τους- είχαν ως αποτέλεσμα τη δολοφονία πάνω από πέντε χιλιάδων Οσσετών. Περίπου 50.000 άτομα εκδιώχθηκαν από τις εστίες τους, με συνέπεια το θάνατο του 30% του πληθυσμού, ενώ περισσότεροι από 25.000 Νότιοι Οσσετοί αναζήτησαν καταφύγιο στη Βόρεια Οσσετία. 

Το 1922, παρά την αντίθετη βούληση του λαού της Οσσετίας, η Νότια Οσσετία συμπεριελήφθη στην τότε Γεωργιανή Σοβιετική Σοσιαλιστική Δημοκρατία, υπό καθεστώς αυτονομίας. Η Βόρεια Οσσετία παρέμεινε στη σημερινή Ρωσική Ομοσπονδία και, έτσι, η ενιαία Οσσετία χωρίστηκε πολιτικώς, διοικητικώς και οικονομικώς. Για δεκαετίες, η Νότια Οσσετία -που αποτελούσε μέρος της πρώην ΕΣΣΔ- προσπάθησε να θέσει το θέμα της ένωσής της με τη Ρωσία. Οι αρχές της Γεωργίας, με τη σειρά τους, προσπάθησαν να εξαλείψουν την αυτονομία της.

Στα τέλη της δεκαετίας του 1980 και στις αρχές της δεκαετίας του 1990, η πολιτική ελίτ και ο πληθυσμός της Νότιας Οσσετίας ήλπιζαν να βελτιωθεί η εθνική γεωργιανή πολιτική. Ωστόσο, η εσωτερική πολιτική της Γεωργίας δεν άλλαξε, και συνέχισε να είναι προσανατολισμένη προς μία αυστηρά εθνική γραμμή. Από το Νοέμβριο του 1989 μέχρι τον Ιούνιο του 1990, η Γεωργία αποφάσισε να ακυρώσει τα νομοθετικά έγγραφα της Σοβιετικής περιόδου, ακυρώνοντας, με αυτόν τον τρόπο, και την αυτονομία της Νότιας Οσσετίας. Βέβαια, έτσι ακύρωναν και την ένταξη της Οσσετίας στη Γεωργιανή Σοβιετική Σοσιαλιστική Δημοκρατία – όπου βρισκόταν μόνο κατά τη σοβιετική περίοδο της ιστορίας της, από το 1922 έως το 1990.

Αντίστοιχα, κατά τη συνεδρίαση των βουλευτών του διαμορφωθέντος -ήδη από το 1989- αυτόνομου Κοινοβουλίου, ψηφίστηκε η ανεξαρτησία της Νότιας Οσσετίας εντός της πρώην ΕΣΣΔ. Στις 21 Δεκεμβρίου 1991, το Ανώτατο Συμβούλιο της Δημοκρατίας της Νότιας Οσσετίας υιοθέτησε τη Διακήρυξη της ανεξαρτησίας της Δημοκρατίας της Νότιας Οσσετίας, παύοντας εντελώς να συμμετέχει στην εσωτερική πολιτική ζωή της Γεωργίας. Στις 6 Ιανουαρίου 1991 τα στρατεύματα της Γεωργίας κατέλαβαν τη Νότια Οσσετία, και 6.000 ισχυρές μονάδες γεωργιανών μαχητών εισέβαλαν στην πρωτεύουσά της. Ο πόλεμος κατά της Νότιας Οσσετίας διήρκεσε μέχρι το 1992, οπότε οι ειρηνευτικές δυνάμεις εισήλθαν στο έδαφος της δημοκρατίας, εφαρμόζοντας μία τετραμερή συμφωνία (Ρωσίας, Γεωργίας, Βόρειας και Νότιας Οσσετίας), με θέμα τις αρχές της διευθέτησης των συγκρούσεων μεταξύ Γεωργίας και Οσσετίας.

Συμπερασματικά, η Νότια Οσσετία διακρίνεται εθνοτικώς της Γεωργίας, και διεκδικεί την ανεξαρτησία της καθ’ όλη, σχεδόν, την ιστορική πορεία της. Είναι, λοιπόν, η ένταξη της Νότιας Οσσετίας στην πρώην Γεωργιανή Σοβιετική Σοσιαλιστική Δημοκρατία για 70 περίπου χρόνια ικανή, αυτή καθεαυτή, να θεμελιώσει την εθνική επικυριαρχία της Γεωργίας στην περιοχή;

Επίλογος

Στις προαναφερθείσες περιπτώσεις, οι εθνοτικές και ιστορικές διαφορές μεταξύ των εθνοτήτων με αποσχιστικές τάσεις και του κράτους που τούς φιλοξενεί είναι έντονες. Η κοινή συμπόρευση των πρώτων με το δεύτερο, για ένα ορισμένο χρονικό διάστημα στο ρου της ιστορίας, δεν επαρκεί για να θεμελιωθούν νομικές αξιώσεις κρατικής επικυριαρχίας του δεύτερου στις πρώτες.

Επ’ αυτού, αξίζει να υπογραμμιστεί το εξής: Το κατοχυρωμένο από το διεθνές δίκαιο «δικαίωμα εθνικής αυτοδιάθεσης» των λαών διαφέρει παρασάγγας της τυχόν εκπλήρωσης της επιθυμίας ένωσής τους με ένα άλλο κράτος. Μία τέτοια δυνατότητα δεν προβλέπεται στο διεθνές δίκαιο. Η επιθυμία των εθνοτήτων να ενταχθούν σε ένα πιο συγγενές -ή και φιλικό προς την εθνική ιδιοσυστασία τους- κράτος δεν αρκεί από μόνη της. Ούτε, φυσικά, δικαιολογεί τυχόν αυτόβουλες αναμείξεις ξένων κρατών σε εσωτερικές διαμάχες άλλων.

Ωστόσο, τίθεται το ερώτημα: Εφόσον, πράγματι, το διεθνές δίκαιο σέβεται το δικαίωμα της αυτοδιάθεσης των λαών, γιατί δεν τούς επιτρέπει να διαθέτουν την εθνική κυριαρχία τους εντός της οργανωτικής δομής όποιου κράτους επιλέξουν οι ίδιοι; Για ποιό είδος κατοχύρωσης του δικαιώματος ανεξαρτησίας μπορούμε να κάνουμε λόγο;

Πηγές:

  1. Shakarian, P. (2014). Reconsidering Russia and the Former Soviet Union. https://reconsideringrussia.org/2014/04/04/moldova-and-transnistria-an-overview/
  2. RadioFreeEurope. (2013). Chisinau Recognizes Romanian As Official Language https://www.rferl.org/a/moldova-romanian-official-language/25191455.html
  3. Colarusso, J. (1993). Abhazia http://abkhazworld.com/aw/Pdf/Colarusso_Abkhazia.pdf
  4. Αγτζίδης, Β. (2008). Καύκασος, κοιτίδα λαών και εντάσεων http://www.kathimerini.gr/331559/article/epikairothta/kosmos/kaykasos-koitida-lawn-kai-entasewn
  5. Stefan, Wolff. (n.d.) Georgia Abkhazia and South Ossetia  https://pesd.princeton.edu/?q=node/274
  6. DC international. (1994). Svetlana Chervonnaya, Conflict in the Caucasus: Georgia, Abkhazia and the Russian Shadow Glastonbury. https://sites.google.com/site/georgiaconfliqt/home/shorthistoryofabkhazia-abkhazian-georgianrelations
  7. SRAS STUDENTS. (2015). South Ossetia: Old Territory, New Problems http://geohistory.today/south-ossetia/
  8. rt. (2018). South Ossetia and Georgia: historic roots of the conflict. 
  9. Υπουργείο Εξωτερικών Αμπχαζίας http://gov.ge/index.php?lang_id=ENG&sec_id=221
  10. ΜΑΡΙΝΑ ΠΑΠΑΤΣΩΝΗ. (2017). Γεωργία: τόσο κοντινή και τόσο άγνωστη http://www.kathimerini.gr/894561/article/ta3idia/ston-kosmo/gewrgia-toso-kontinh-kai-toso-agnwsth
  11. ADST. (n.d.). Αssociation for diplomatic studies and training. Moldova’s Transnistrian conflict. https://www.huffingtonpost.com/adst/moldovas-transnistrian-co_b_11180694.html
  12. Μέισον, Π. (2015). Θα γίνει η Υπερδνειστερία η επόμενη Κριμαία; http://www.tovima.gr/world/article/?aid=583098
  13. The Editors of Encyclopædia Britannica. (n.d.). Encyclopedia Britannica Abkhazia. https://www.britannica.com/place/Abkhazia
Έχει περάσει αρκετός χρόνος (9 μήνες) από τη δημοσίευση αυτού του άρθρου. Παρακαλούμε συνεχίστε στην ανάγνωσή του έχοντας υπόψη την ημερομηνία δημοσίευσης.

Tagged under:

Φοιτήτρια Νομικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονικής. Συμμετοχή σε διάφορες προσομοιώσεις θεσμών των Ηνωμένων Εθνών με σημαντικές διακρίσεις. Μέλος της ELSA Θεσσαλονίκη με συμμετοχές σε διάφορες διοργανώσεις της. Ερωτευμένη με την διεθνή ιστορία και με την αλληλεξαρτηση της με την σύγχρονη πολιτική αρενα. Ενασχόληση με την εκμάθηση της ρωσικής γλώσσας. Λάτρης των ταξιδιών και της διεύρυνσης των πνευματικων-πολιτιστικών οριζόντων. Προσωπικό moto: If you set out to be liked you will accomplish nothing. Margaret Thatcher

   Ροή άρθρων Συντάκτη

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

Pin It on Pinterest