Το ενταξιακό ναρκοπέδιο της F.Y.R.O.M στο ΝΑΤΟ

«Αν κάποιο κράτος-μέλος του ΝΑΤΟ προκρίνει την αναθεώρηση ή την επιλεκτική εφαρμογή των ομοφώνων Αποφάσεων της Συμμαχίας, τότε θα φέρει ακέραια την ευθύνη του ανεπανόρθωτου ίσως κλονισμού της αλληλεγγύης και της εμπιστοσύνης μεταξύ των συμμάχων, που δεν μπορεί να περιορίζεται αποκλειστικά στην επίκληση του Άρθρου 5 της Χάρτας του» (Αλέξανδρος Μαλλιάς, Έλληνας Πρέσβης, περιοδικό «Άμυνα & Διπλωματία», τεύχος Ιούλιος-Αύγουστος 2017»).

 

Κοτζιάς: «Είναι ολοφάνερο ότι η ΠΓΔΜ τον Ιούλιο δεν πρόκειται να μπει στο ΝΑΤΟ»

Εικονιζόμενος: Νίκος Κοτζιάς, Υπουργός Εξωτερικών της Ελλάδας

Σε ορίζοντα φθινοπώρου τοποθετεί ο Έλληνας υπουργός εξωτερικών, Νίκος Κοτζιάς, στην τελευταία του συνέντευξη την προοπτική επίλυσης του σκοπιανού, δηλώνοντας ρητά πως σε καμία περίπτωση δεν αναμένεται η ένταξη της F.Y.R.O.M στο ΝΑΤΟ τον Ιούλιο, όπως προβλεπόταν. Συγκεκριμένα, ο ίδιος εκτιμά ότι η αρχική στάση με την οποία η πολιτική ηγεσία της γείτονος χώρας εισήλθε στις διαπραγματεύσεις μεταθέτει το χρονικό πλαίσιο μιας επικείμενης συμφωνίας αρκετούς μήνες αργότερα. Επιπλέον, δήλωσε πως δεν μπορεί να υπάρξει συμφωνία χωρίς αναθεώρηση του Συντάγματος erga omnes, τονίζοντας πως επιδιώκεται μια λύση σταθερότητας, ικανής να εξομαλύνει τις υπάρχουσες διαφορές, και όχι να δημιουργεί νέες προβληματικές.

Jens Stoltenberg: «Εάν μια χώρα διαφωνεί, τότε δεν υπάρχει απόφαση. Το έχουμε δηλώσει ξανά και ξανά».

Εικονιζόμενος:  Jens Stoltenberg, Γενικός Γραμματέας NATO

Η εξεύρεση λύσης και η υπογραφή οριστικής συμφωνίας για το όνομα της ΠΓΔΜ αποτελεί απαράβατη προϋπόθεση ένταξης της χώρας στο ΝΑΤΟ και, όπως ο Γενικός Γραμματέας της Συμμαχίας, Jens Stoltenberg, δήλωσε σε κρατικό πρακτορείο ειδήσεων της ΠΓΔΜ στην αρχή του έτους, η λύση για το οριστικό όνομα πρέπει να είναι αμοιβαία αποδεκτή από την Ελλάδα και τη FYROM. Σε ερώτηση που του έγινε εάν η ΠΓΔΜ μπορεί να κινήσει τις διαδικασίες, λαμβάνοντας πρόσκληση για ένταξή της στο ΝΑΤΟ έως την επερχόμενη Σύνοδο Κορυφής της Συμμαχίας στις Βρυξέλλες χωρίς την επίλυση του ονοματολογικού, ο κ. Stoltenberg απέκλεισε κατηγορηματικά ένα τέτοιο ενδεχόμενο.

Συγκεκριμένα, δήλωσε ότι η θέση του NATO παραμένει αμετάβλητη, και ότι όλες οι αποφάσεις λαμβάνονται στη βάση της συναίνεσης μεταξύ των κρατών-μελών του. Κρίνεται σκόπιμο να αναφερθεί ότι για την ένταξη ενός μέλους στους κόλπους του Βορειοατλαντικού Συμφώνου απαιτείται ομοφωνία και των 29 μελών της Συμμαχίας. Κινούμενοι σε αυτό το πλαίσιο, ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ τόνισε πως, από τη Σύνοδο Κορυφής του Βουκουρεστίου και όλες τις μετέπειτα Συνόδους Κορυφής, η θέση του ΝΑΤΟ ήταν σαφής, προσκαλώντας την ΠΓΔΜ να ενταχθεί στη Συμμαχία τη στιγμή που θα επιτευχθεί αμοιβαίως αποδεκτή λύση στο ζήτημα της ονομασίας στο πλαίσιο του ΟΗΕ.  Εντούτοις, σε κοινή συνέντευξη Τύπου με τον πρωθυπουργό της χώρας Zoran Zaev, ο κ. Stoltenberg συνεχάρη την ΠΓΔΜ για τις μεταρρυθμίσεις και την πρόοδο που σημείωσε το τελευταίο διάστημα: «Θέλω να είμαι ειλικρινής μαζί σας. Κάνετε μεγάλη πρόοδο, αλλά είναι σημαντικό να είμαστε ρεαλιστές».

Ζόραν Ζάεφ: «ποτέ άλλοτε η χώρα δεν ήταν τόσο κοντά στο να ξεκινήσει ενταξιακές διαπραγματεύσεις»

Εικονιζόμενος: Zoran Zaev, Πρωθυπουργός των Σκοπίων

Ο πρωθυπουργός της ΠΓΔΜ, Zoran Zaev, δήλωσε ότι η χώρα του βρίσκεται πολύ κοντά στην εξεύρεση μιας συμβιβαστικής λύσης με την Ελλάδα, η οποία θα ικανοποιεί και τις δύο πλευρές, σε συνέντευξη που παραχώρησε σε γαλλικό πρακτορείο, εκτιμώντας ότι η συνάντηση των υπουργών εξωτερικών (30 Μαρτίου, Βιέννη) ήταν αρκετά σημαντική για την σύσφιξη των σχέσεων μεταξύ Ελλάδας και ΠΓΔΜ. Σε περίπτωση που δεν λυθεί το θέμα με το ονοματολογικό, ο ίδιος πρότεινε να λάβει η ΠΓΔΜ καθεστώς συνδεδεμένου μέλους κατά το Σουηδικό πρότυπο, ωστόσο σημείωσε ότι πρόθεσή του είναι η πλήρης ένταξη της χώρας στη Βορειοατλαντική Συμμαχία.

Μετά τη συνάντηση που είχε με τον πρώην Γ.Γ. του ΝΑΤΟ, George Robertson, ανέφερε ότι σχηματίστηκε μία άτυπη ομάδα με το όνομα «Οχρίδα», έχοντας σκοπό την προώθηση της ευρωπαϊκής και ευρωατλαντικής προοπτικής της ΠΓΔΜ. Μέλη αυτής αποτελούν ισχυρές προσωπικότητες της διεθνούς σκηνής (ενδεικτικά:George Robertson, Javier Solana, Carl Bildt κ.α). Επιπλέον, ο υπουργός Εξωτερικών της ΠΓΔΜ, Nikola Dimitrov, από το βήμα της Ολομέλειας της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης, λίγες μέρες πριν την συνάντηση στην Βιέννη, τόνισε ότι στόχος των συμβαλλόμενων μερών οφείλει να είναι η συμφιλίωση («Πρέπει να καταφέρουμε να δείξουμε ότι είναι εφικτό να χτίζονται φιλίες μεταξύ χωρών»).

Εξ αριστερών η Federica Mogherini (Ύπατη Εκπρόσωπος της Ένωσης για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας) και εκ δεξιών ο Zoran Zaev (εν ενεργεία πρωθυπουργός της πΓΔΜ)

Την αισιόδοξή της στάση για εξεύρεση λύσης στο όνομα της ονομασίας εξέφρασε η ύπατη εκπρόσωπος της ΕΕ για θέματα εξωτερικών υποθέσεων, Federica Mogherini, μετά τη συνάντηση που είχε στα Σκόπια με τον πρωθυπουργό της ΠΓΔΜ, Zoran Zaev. Ωστόσο, δεν θέλησε να προβεί σε δηλώσεις όταν ρωτήθηκε από δημοσιογράφους για το μέλλον της ΠΓΔΜ στην Ε.Ε, μη θέλοντας να τοποθετηθεί στο ενδεχόμενο έναρξης των ενταξιακών διαπραγματεύσεων στην επερχόμενη Σύνοδο Κορυφής της Ε.Ε τον Ιούνιο. («Δεν μπορώ να εισέλθω στο περιεχόμενο αυτού του θέματος, διότι πρόκειται για διμερές ζήτημα, αλλά νομίζω ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο μπορεί σίγουρα να λάβει μια θετική απόφαση»).

Η στάση της Ελλάδας

Το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών εμμένει σταθερά στη πεποίθηση ότι η εξεύρεση λύσης στο ζήτημα του ονοματολογικού παραμένει αναπόσπαστο κομμάτι προϋποθέσεων ένταξης της ΠΓΔΜ στην Ε.Ε. και το ΝΑΤΟ. Κρίνεται σκόπιμο να σημειωθεί ότι τις αποφάσεις ένταξης νέων μελών στην Ε.Ε τις λαμβάνει το Συμβούλιο Κορυφής, ενώ η ευρωπαϊκή επιτροπή απλώς εισηγείται. Έχοντας υπόψιν τα παραπάνω, στην πρόσφατη έκθεσή της, η επιτροπή εισηγήθηκε για έβδομη φορά θετικά για να αρχίσουν ενταξιακές διαπραγματεύσεις με την ΠΓΔΜ, εντούτοις δεν αναμένεται να ληφθεί καμία θετική απόφαση από το Συμβούλιο Κορυφής, αν πρώτα δεν έχει λυθεί το θέμα του ονόματος.

Το «κεκτημένο του Βουκουρεστίου»: Το NATO, εμείς και οι άλλοι

Ταυτόχρονα, σύμφωνα με την ομόφωνη απόφαση του ΝΑΤΟ στη Σύνοδο του Βουκουρεστίου (Απρίλιος 2008) και στις συνόδους που επακολούθησαν (Στρασβούργο (2009), Λισσαβώνα  (2010) και στο Σικάγο (2012), ορίστηκε ότι η επίλυση του ζητήματος της ονομασίας με τη σύμφωνη γνώμη της Ελλάδος -και όχι όνομα επιλογής της γείτονος (συμπεριλαμβανομένης της προσωρινής ονομασίας FYROM)- αποτελεί προϋπόθεση για πιθανή πρόσκληση των Σκοπίων για ένταξη στο ΝΑΤΟ (Bucharest Summit Declaration, Council in Bucharest on 3 April 2008,πρ 20). Η πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας προσέφυγε στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης κατά της Ελλάδας την 17η Νοεμβρίου 2008, ισχυριζόμενη ότι η Ελληνική Δημοκρατία αρνήθηκε την ένταξη της ΠΓΔΜ στο Βορειοατλαντικό Σύμφωνο κατά τη Σύνοδο Κορυφής της Συμμαχίας στο Βουκουρέστι τον Απρίλιο του 2008.

Εντούτοις, το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης σημείωσε ότι δεν έχει τη σχετική δικαιοδοσία, και ότι η διαφορά πρέπει να επιλυθεί στο πλαίσιο που ορίζουν οι αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας, μέσω διαπραγματεύσεων υπό την αιγίδα του ΟΗΕ. Η Ελλάδα, τότε, όχι μόνο δεν αρνήθηκε την ένταξη της ΠΔΓΜ στο ΝΑΤΟ, τουναντίον στήριξε την προσπάθεια ένταξής της σε αυτό. Ωστόσο, η άποψή της παραμένει ως προς το ότι ο μη σεβασμός των αρχών θεμελίωσης του Βορειοατλαντικού Συμφώνου -και δη αυτής της καλής γειτονίας- διαταράσσει την ομαλή ροή των διαπραγματεύσεων ένταξης, κάνοντας ξεκάθαρη αναφορά στο θέμα του ονόματος.

Επίλογος

Η προάσπιση του κεκτημένου του Βουκουρεστίου αποτελεί ζήτημα ζωτικής σημασίας για την διασφάλιση των ελληνικών εθνικών συμφερόντων, λαμβάνοντας υπόψιν τις έντονες πιέσεις που ασκούνται από κάποιες χώρες της Ατλαντικής Συμμαχίας για παράκαμψη των όρων της απόφασης, και πιθανή πρόσκληση για ένταξη των Σκοπίων στο ΝΑΤΟ με την προσωρινή του ονομασία. Μένει να δούμε πώς θα εξελιχθεί το ζήτημα και στη Διάσκεψη που προγραμματίζεται από την ελληνική κυβέρνηση «για το Μέλλον της Ευρώπης», με τη συμμετοχή και των υποψήφιων για ένταξη στην ΕΕ χωρών των Δυτικών Βαλκανίων.

Πηγές:

  1. North Atlantic Treaty Organisation. (2018). Relations with the former Yugoslav Republic of Macedonia. https://www.nato.int/cps/en/natohq/topics_48830.htm
  2.  EUobserver. (2018). Nato prepares to take in Macedoniahttps://euobserver.com/enlargement/140616
  3. Reuters.(2018) Macedonia told to resolve Greece dispute and implement reforms to join NATO. https://www.reuters.com/article/us-macedonia-nato/macedonia-told-to-resolve-greece-dispute-and-implement-reforms-to-join-nato-idUSKBN1F72L0
  4. Euronews. (2018) FYROM seeks a new name to gain EU and NATO membership. http://www.euronews.com/2018/01/15/fyrom-seeks-a-new-name-to-gain-eu-and-nato-membership
  5. CNNgreece. (2018) Ζάεφ: Δεν είναι δυνατόν να μπούμε στο ΝΑΤΟ ως FYROM. http://www.cnn.gr/news/kosmos/story/125069/mosxa-kai-damaskos-katigoroyn-to-israil-gia-tin-epithesi-sti-xoms

Tagged under:

Είναι προπτυχιακή φοιτήτρια του τμήματος Πολιτικών Επιστημών στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και μέλος της ακαδημαϊκής ομάδας "Συναντήσεις Πολιτικής, Ιστορίας και Φιλοσοφίας". Στην Power Politics αρθρογραφεί για ζητήματα που αφορούν τα Βαλκάνία. [email protected]

Website: https://powerpolitics.eu

   Ροή άρθρων Συντάκτη

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

Pin It on Pinterest