«Το θέμα της ΑΟΖ με φόντο το Ιόνιο»

Η Ελλάδα, εκτός από την Τουρκία, διατηρεί «ευαίσθητες» σχέσεις και με την Αλβανία. Εμείς, από την πλευρά μας, έχουμε υπερψηφίσει την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με την Αλβανία να εκτιμάει την συμβολή και την στήριξη της ελληνικής πλευράς. Ωστόσο, σε ένα διεθνές επίπεδο, οι σχέσεις εν γένει χαρακτηρίζονται από ένα αέναο «δούναι και λαβείν». Συνεπώς, η Ελλάδα ζήτησε από πλευρά της τον τερματισμό του ζητήματος της οριοθέτησης της ΑΟΖ και την πλήρη ισχύ της συμφωνίας που υπεγράφη το 2009, η οποία είναι απόλυτα συμβατή με το Δίκαιο της Θάλασσας. Κάτι τέτοιο, όμως, δεν συνέβη ποτέ, και με τις «ευλογίες της Τουρκίας» -αλλά και άλλων γειτονικών χωρών (Ιταλία)- η προβληματική της ΑΟΖ μεταφέρεται σε κοινοτικό επίπεδο.

Τον Απρίλιο του 2009 ο τότε Πρωθυπουργός της Ελλάδας, Κώστας Καραμανλής, και η τότε Υπουργός Εξωτερικών, Ντόρα Μπακογιάννη, μεταβαίνουν στην Αλβανία. Μετά από 2,5 χρόνια διαπραγματεύσεων η Ελλάδα και η Αλβανία ήταν έτοιμες να υπογράψουν την συμφωνία για την ΑΟΖ στην θαλάσσια περιοχή που τις ενώνει. Οι Υπουργοί των Εξωτερικών υπέγραψαν και, σε μία πανηγυρική εκδήλωση, ο Έλληνας Πρωθυπουργός εκφωνεί για πρώτη φορά λόγο στο Αλβανικό Κοινοβούλιο. Τον Οκτώβριο του 2009 ο Τούρκος υπουργός εξωτερικών, Αχμέτ Νταβούτογλου, συναντήθηκε στα Τίρανα με τον τότε Πρόεδρο Μπερίσα και την ηγεσία της χώρας. Εκ του αποτελέσματος φάνηκε ότι η Τουρκία βρίσκεται πίσω από την υπαναχώρηση της Αλβανίας καθώς, λίγες μέρες αργότερα, η τελευταία έσπευσε να θέσει υπό αμφισβήτηση την ελληνοαλβανική συμφωνία ενώπιον του Συνταγματικού της Δικαστηρίου -το οποίο και κήρυξε άκυρη το 2010- με αξίωση ότι βλάπτονται τα συμφέροντα της Αλβανίας με την συμφωνία αυτή.

Ωστόσο το θέμα συνέχισε να υπάρχει καθώς από το 2013, που γίνονται σεισμικές δονήσεις στην περιοχή του Ιονίου (βορειοδυτικά της Κέρκυρας), γίνονταν έρευνες από την ελληνική πλευρά για ύπαρξη φυσικού αερίου. Τότε δημιουργήθηκε ακόμα μεγαλύτερη ένταση από την πλευρά της Αλβανίας, η οποία άρχισε να μελετά ενδελεχώς την προ 4ετίας συμφωνία. Πιο συγκεκριμένα, η Αλβανία με τον τρόπο της υπονόησε την ύπαρξη παραβιάσεων του νόμου κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων με την ελληνική πλευρά το 2009, και πρόσθεσε ότι η Εισαγγελία μπορεί να διερευνήσει κατά πόσο ή όχι παραβιάσθηκε το άρθρο 210 του Ποινικού Κώδικα, το οποίο προβλέπει ποινή φυλάκισης από 5 ώς 10 έτη για «συμφωνίες με ξένες χώρες για την εν μέρει ή πλήρη παράδοση εδαφών». Στη συνέχεια αυτών των δηλώσεων, το αλβανικό ΥΠΕΞ διαβίβασε στην Εισαγγελία όλο το σχετικό υλικό. Αξίζει να σημειωθεί ότι λίγες μέρες αργότερα, η Αλβανία έλαβε το καθεστώς υποψήφιας προς ένταξη χώρας από την Ε.Ε.

Η παρουσία της Τουρκίας δεν είναι καθόλου τυχαία στην παρούσα κατάσταση. Τα γεγονότα ανά τον κόσμο υποδεικνύουν μια κατάσταση «κυκλωτικής μεθόδου». Το ένα σκέλος είναι η υπόθεση της Γάζας, με στόχο να μην προχωρήσουν οι Ισραηλινοί στην εξόρυξη του δικού τους φυσικού αερίου στο κοίτασμα του Λεβιάθαν, ούτε οι ισραηλινές εταιρίες να εξορύξουν το κοίτασμα της Κύπρου, και το άλλο η υπόθεση της Αλβανίας. Η κίνηση της Αλβανίας και οι εξελίξεις στη Γάζα θα έλεγε κανείς ότι θεωρείται το επιφανειακό κομμάτι μιας υποβόσκουσας επιχείρησης της Τουρκίας να καταστρέψει οποιαδήποτε πιθανότητα δημιουργίας ενιαίας ΑΟΖ μεταξύ Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ, και μια «συμμαχία» που καθιστά επισφαλή τη θέση της Τουρκίας. Είναι ευρέως γνωστό ότι το φλέγον ζήτημα για την Τουρκία είναι το Καστελόριζο, η τουρκική πλευρά από θέση ισχύος μέσω της Γάζας και -εμμέσως- μέσω της Αλβανίας, προσπάθησε να περάσει ένα μήνυμα στην Ελλάδα για το θέμα των Αποκλειστικών Οικονομικών Ζωνών.

Η ελληνική πλευρά δεν έχει δεχθεί διαπραγμάτευση από το μηδέν στον τομέα της οριοθέτησης της ΑΟΖ στην περιοχή του Ιονίου. Εκτός όμως από την εκκρεμότητα με την Αλβανία, υπάρχει κενό στις σχέσεις και με την Ιταλική πλευρά, καθώς υπήρχε συμφωνία η οποία επρόκειτο να υπογραφεί τον Σεπτέμβριο του 2015, αλλά δεν επικυρώθηκε ποτέ από την Ιταλία – λόγω προβλημάτων που ανέκυψαν μεταξύ της τελευταίας με την Γαλλία για ζητήματα διεθνούς δικαίου της θάλασσας. Η ιταλική κυβέρνηση έχει ήδη πληροφορήσει την Αθήνα ότι η ελληνο- ϊταλική συμφωνία θα υπογραφεί αφού πρώτα διευθετηθεί το πρόβλημα με τη Γαλλία, διαβεβαιώνοντας μάλιστα την Αθήνα ότι δεν συντρέχει λόγος ανησυχίας για τις μεταξύ τους σχέσεις. Ωστόσο, λόγω των κρατουσών συνθηκών, εκτός από την Τουρκία καθοριστικό ρόλο διαδραματίζει και η Γερμανία, καθώς καθορίζει την συμπεριφορά όλων των χωρών στον διεθνή χώρο.

Tagged under:

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

Pin It on Pinterest