Το μεγάλο “Δίλημμα” της Τουρκίας

Οι πρόσφατες εξελίξεις στη νοτιοανατολική λεκάνη της Μεσογείου υποδεικνύουν πως η Τουρκία έχει ξεκινήσει ένα επικίνδυνο γεωπολιτικό παιχνίδι. Η κρίση στα σύνορα της με τους πρόσφυγες, οι επιθέσεις αυτοκτονίας (βλ. Σουρούκ), και εν τέλει ο πόλεμος στο πλευρό των Η.Π.Α κατά του Ισλαμικού Κράτους αλλά παράλληλα και κατά των Κούρδων και του ΡΚΚ, οι οποίοι επίσης πολεμούν το Ισλαμικό Κράτος, προφανώς δείχνουν ότι κάτι πάει στραβά εδώ…

Οι τελευταίες εκλογές στη Τουρκία έπληξαν αρκετά το –μέχρι πρότινος- κυρίαρχο κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης του Ahmet Davutoğlu και πρωτύτερα του σημερινού προέδρου Recep Tayyip Erdoğan, οι οποίοι έχουν πλέον χάσει το ισχυρό πολιτικό κεφάλαιο που είχαν μέχρι τώρα και θα τους επέτρεπε – αν το κατείχαν και μετά τις εκλογές – να αναθεωρήσουν το Σύνταγμα προς μια προεδρική δημοκρατία. Λίγους μήνες πριν τις εκλογές ο πρωθυπουργός Ahmet Davutoğlu είχε δηλώσει: «Βλέπουμε την αναδιάρθρωση του κυβερνητικού συστήματος στην κατεύθυνση της προεδρικής δημοκρατίας ως αναγκαία προϋπόθεση, προκειμένου να ξεκαθαρίσουμε τη σύγχυση στην κατανομή των αρμοδιοτήτων και να αποκαταστήσουμε κατά γνήσιο τρόπο την απόδοση ευθυνών»(1)

Προφανώς το εκλογικό σώμα, ίσως τρομοκρατημένο από την ήδη αυταρχική διακυβέρνηση των δυο «αρχηγών», αποφάσισε να ανακόψει την κεκτημένη τους ταχύτητα. Τα αποτελέσματα των εκλογών όμως έδειξαν και κάτι ακόμα πολύ ενδιαφέρον: το φιλοκουρδικό Κόμμα της Δημοκρατίας των Λαών (HDP). Το ΚΔΛ ως ένα νέο αριστερίζον κόμμα, με δυο προέδρους, έναν άντρα και μια γυναίκα, ήρθε να «αγκαλιάσει» όλες τις μειονότητες, συμπεριλαμβανομένης και κυρίως της κουρδικής, χαράσσοντας μια τομή στο πολιτικό σύστημα καθώς ιστορικά δεν υπήρχε ποτέ κανένα κόμμα –εκτός του ΡΚΚ- με τόσο μεγάλη λαϊκή νομιμοποίηση, που να στηρίζει τη κουρδική μειονότητα. Αυτή η αριστερή στροφή μεγάλου μέρους του τουρκικού λαού (πάνω από 10 %) υποδηλώνει την ανάγκη τους για εκπροσώπηση των εκτοπισμένων και κοινωνικό κράτος για όλους. Αυτή λοιπόν η εξέλιξη φέρνει τους «σουλτάνους» του τουρκικού πολιτικού συστήματος αντιμέτωπους όχι μόνο με την απώλεια της δεδηλωμένης, αλλά και με ένα νέο κίνδυνο στο εσωτερικό της Τουρκικής Βουλής.

Ενώ λοιπόν στο εσωτερικό η Τουρκία βιώνει όλες αυτές τις εξελίξεις, παράλληλα στο εξωτερικό έχει αρκετές άλλες προκλήσεις να αντιμετωπίσει. Μέχρι την τρομοκρατική επίθεση στο Σουρούκ, από μαχητές του Ισλαμικού Κράτους, η Τουρκία ελάχιστα είχε ασχοληθεί με την αντιμετώπιση αυτού του κινδύνου. Επιδεικτικά μάλιστα τα δυο τελευταία χρόνια αγνοούσε τις παρακλήσεις των μελών του ΝΑΤΟ και της ΕΕ για συμμετοχή στη καταπολέμηση του ΙΚΙΛ. Σημειώνεται ότι μέσα στο Ιούλιο μόνο ξεκίνησε το πρώτο κύμα συλλήψεων μαχητών του ΙΚΙΛ που δρούσαν και στρατολογούσαν για πολλούς μήνες στη Τουρκία. Βέβαια αναφέρεται ότι οι συλλήψεις αυτές στόχευαν κυρίως Κούρδους υπόπτους, γεγονός που θα βοηθούσε στη εμπέδωση από το τουρκικό λαό της εικόνας που προσπαθεί ο «Σουλτάνος» να δημιουργήσει για τους Κούρδους. Ότι δηλαδή οι Κούρδοι και το ΙΚΙΛ είναι εξίσου επικίνδυνοι. Αυτή η τακτική στοχεύει στη προσέλκυση των μέχρι πρότινος ψηφοφόρων του φιλοκουρδικού κόμματος και κατά συνέπεια στην εκλογική αυτοδυναμία του ΚΔΑ στις επόμενες εκλογές και εν τέλει στην μεταβολή του Συντάγματος. Η εσωτερική νομιμοποίηση που δόθηκε από την επίθεση στη Σουρούκ, ενισχύθηκε με τις συλλήψεις των Κούρδων, επιτρέποντας τώρα στον Ερντογάν να βομβαρδίζει ταυτόχρονα κουρδικές βάσεις αλλά και αυτές του ΙΚΙΛ. Το σχέδιο των «Σουλτάνων» φαίνεται να ξεκίνησε καλά, καθώς με τη βοήθεια της αντί-ΙΚΙΛ συμμαχίας και –ίσως- κάτω από τη μύτη των Αμερικάνων εξουδετερώνουν το Κουρδικό στοιχείο στη Συρία και το Ιράκ, πετυχαίνοντας την ισχυροποίηση της Τουρκίας στη Μέση Ανατολή.

5e7a7ce8f87046238c9603bef04217cf_18Η Τουρκία εν τέλει βρίσκεται στο συνασπισμό δυνάμεων μαζί με τις ΗΠΑ ενάντια του ΙΚΙΛ. Θα μπορούσε να φάνει παράδοξο, καθώς πληροφορίες ανέφεραν πριν συμβούν όλα τα προαναφερθέντα ότι το ΙΚΙΛ δρούσε με την ανοχή – και ίσως και βοήθεια- της τουρκικής κυβέρνησης. Αυτό υποδεικνύεται από την ανοχή που έδειχναν στις δράσεις που συντελούσαν στο εσωτερικό της οι μαχητές του ΙΚΙΛ. Ακόμη δημοσιεύσεις αναφέρουν ότι η Άγκυρα στηρίζει τους Κούρδους μαχητές του Ιράκ που βλέπουν θετικά τη προέλαση του ΙΚΙΛ καθώς απελευθερώνουν εδάφη από τις κυβερνητικές δυνάμεις του Ιράκ. Ένα κουρδικό κράτος στο Ιράκ δεν ενοχλεί την Άγκυρα προφανώς, καθώς θα λειτουργήσει σα πόλος έλξης όλων των Κούρδων, λύνοντας ένα χρόνιο πρόβλημα μακριά από τα σύνορα της. (2)
Ωστόσο, κύριος στόχος φαίνεται να είναι η αποπομπή του Άσαντ και ο καταμερισμός της Μέσης Ανατολής κατά βούληση της Τουρκίας. Μια προεδρική δημοκρατία λοιπόν θα ήταν το κατάλληλο πολίτευμα για τον έλεγχο της περιφέρειας. Ο Νταβούτογλου, με μια ρεαλιστική προσέγγιση του Δόγματος του ιδίου περί μηδενικών προβλημάτων με τους γείτονες, φαίνεται να πετυχαίνει. Αν κανείς δεν ενοχλείται με τον τρόπο που θα επιτευχθεί αυτό, τότε η εξέλιξη είναι προδιαγεγραμμένη. Το παράδοξο ωστόσο φαίνεται να είναι ο ρόλος των Αμερικάνων, καθώς είναι ευρέως γνωστό ότι η Άγκυρα θέλει να λύσει το πρόβλημα με τους Κούρδους μια και καλή, αλλά αντίθετα οι Κούρδοι είναι οι μόνοι αξιόπιστοι μαχητές που έχουν με το μέρος τους οι ΗΠΑ. Αν λοιπόν το παιχνίδι το καθορίσουν οι δυο μεγάλοι αυτού του παιχνιδιού, πιθανότατα κάποιος μικρότερος θα βγει χαμένος.

Πηγές:
1 2

Tagged under:

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

Pin It on Pinterest