Τραπεζική διαφάνεια, φορολογικοί παράδεισοι και υποκρισία

Νήσοι Κέιμαν, Μονακό, Μπαχρέιν, Βερμούδα, Λουξεμβούργο, Γιβραλτάρ, Ελβετία, είναι μόνο κάποιοι από τους συνήθεις υπόπτους για την εναπόθεση των μη φορολογημένων περιουσιακών στοιχείων των απανταχού εκατομμυριούχων. Ωστόσο, σύμφωνα με μία πολύ πρόσφατη έρευνα του Bloomberg, πλέον υπάρχει ένας νέος απροσδόκητος ανταγωνιστής που φιλοδοξεί να γίνει ο μεγαλύτερος φορολογικός παράδεισος παγκοσμίως. Και αυτός δεν είναι άλλος από τον κατεξοχήν διώκτη τους: τις ΗΠΑ!

Οι φορολογικοί παράδεισοι μπήκαν στο στόχαστρο των ΗΠΑ το 2007, όταν ένας πρώην υπάλληλος της ελβετικής UBS παρέδωσε απτά στοιχεία για τη φοροδιαφυγή Αμερικανών πολιτών μέσω ελβετικών τραπεζών. Η κίνηση αυτή πυροδότησε μια μεγάλη δικαστική διαμάχη μεταξύ Ελβετίας και ΗΠΑ, με τις τελευταίες να επιβάλλουν πρόστιμο 780 εκατομμυρίων δολαρίων στην UBS, γεγονός που ώθησε κι άλλες κυβερνήσεις στο να διεκδικήσουν αποζημιώσεις και πληροφορίες από τις ελβετικές τράπεζες.

Τρία χρόνια αργότερα, οι ΗΠΑ θα ψηφίσουν την FATCA (Foreign Account Tax Compliance Act), δηλαδή τη νομοθετική πράξη για τη φορολογική συμμόρφωση των λογαριασμών του εξωτερικού. Σύμφωνα με αυτό το νομοσχέδιο, οι τραπεζικοί οργανισμοί του εξωτερικού υποχρεούνται να δίνουν αναφορά σχετικά με όσους λογαριασμούς έχουν ως δικαιούχους Αμερικανούς πολίτες, και ξεπερνούν τα 50.000 δολάρια. Σε περίπτωση που κάποια τράπεζα αρνηθεί να παραδώσει τα στοιχεία, τότε θα βρεθεί αντιμέτωπη με αβάσταχτη φορολογία σε οποιαδήποτε συναλλαγή με αμερικανικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Όπως είναι φυσικό, μια τέτοια απειλή, δεδομένου του τεράστιου ποσοστού των ΗΠΑ στις παγκόσμιες χρηματοπιστωτικές συναλλαγές, αποτέλεσε ισχυρό κίνητρο για συμμόρφωση. Έτσι, το κυνήγι των φοροφυγέων από τον IRS (την αμερικανική φορολογική υπηρεσία) απέδωσε, και συνεχίζει να αποδίδει καρπούς, καθώς γίνεται ολοένα εντονότερο.

Όπως όμως αναφέρθηκε και πιο πάνω, δεν είναι μόνο οι ΗΠΑ που έχουν στραφεί εναντίον των φορολογικών παραδείσων. Ο ΟΑΣΑ, μετά την επιτυχία του FATCA, αποφάσισε το 2014 να εφαρμόσει ακόμα πιο σκληρές πρακτικές για την τραπεζική διαφάνεια και το φορολογικό ανταγωνισμό, θεσπίζοντας το CRS (Common Reporting Standard), δηλαδή το Κοινό Πρότυπο Αναφοράς. Πρόκειται για μια σειρά κανόνων για την ανταλλαγή δεδομένων μεταξύ χωρών για φορολογικούς σκοπούς. Μέχρι στιγμής το έχουν υπογράψει 96 χώρες, συμπεριλαμβανομένης και της Ελβετίας, ενώ μόνο ένας πολύ μικρός αριθμός χωρών αρνήθηκαν να το υπογράψουν: το Μπαχρέιν, το Βανουάτου, το Ναούρου και… οι ΗΠΑ!

Θα περίμενε κανείς ότι η χώρα που πρώτη εξαπέλυσε την επίθεση εναντίον των φορολογικών παραδείσων, θα ήταν η πρώτη που θα υιοθετούσε μια πρωτοβουλία για την τραπεζική διαφάνεια. Ωστόσο, απ’ ό,τι φαίνεται οι ΗΠΑ δεν σκοπεύουν να βοηθήσουν τις υπόλοιπες χώρες να καταπολεμήσουν τη δική τους φοροδιαφυγή δίνοντας πληροφορίες. Η επίσημη δικαιολογία των αμερικανικών αρχών είναι ότι ήδη έχουν υπογραφεί αρκετές διμερείς συμφωνίες μεταξύ των ΗΠΑ και άλλων χωρών, οι οποίες πληρούν προϋποθέσεις τεχνικών υποδομών και προστασίας ιδιωτικών δεδομένων. Επιπλέον, οι πληροφορίες που οι ΗΠΑ συμφώνησαν να ανταλλάξουν με αυτές τις χώρες περιλαμβάνουν τα ονόματα των δικαιούχων και τους τόκους που έλαβαν, όμως δεν περιλαμβάνουν τα χρηματικά ποσά των λογαριασμών, ούτε δίνουν τους πραγματικούς δικαιούχους σε περίπτωση που ο λογαριασμός ανήκει σε κάποια offshore εταιρεία.

Αυτή η στάση των αμερικανικών αρχών φαντάζει υποκριτική, ειδικά αν συνυπολογίσει κανείς τον όγκο πληροφοριών που έχουν συγκεντρώσει μέσω της FATCA. Μία εξήγηση θα μπορούσε να είναι η διττή φύση του αμερικανικού συστήματος διακυβέρνησης: από τη μία, το IRS επιδιώκει τη μέγιστη δυνατή διαφάνεια με σκοπό την αποτελεσματικότητα του φοροεισπρακτικού μηχανισμού, από την άλλη, όμως, οι συμφωνίες με τις χώρες του εξωτερικού περνούν μέσα από το Κογκρέσο και χρειάζονται πολιτική στήριξη. Σύμφωνα λοιπόν με αυτήν την προσέγγιση, η απροθυμία των ΗΠΑ να βοηθήσουν την προσπάθεια του ΟΑΣΑ συνδέεται με την απροθυμία των πολιτικών της να ψηφίσουν νόμους που δεν θα φέρουν άμεσα οφέλη στην ίδια τη χώρα. Κάποιος όμως θα μπορούσε να συνδέσει αυτήν την απροθυμία με μια στρατηγική επιλογή: την εξασφάλιση ενός πλεονεκτήματος για τα αμερικανικά πιστωτικά ιδρύματα.

Πράγματι, σύμφωνα πάντα με την αναφορά του Bloomberg, ιδρύματα-κολοσσοί, όπως ο όμιλος Rothschild και η Trident Trust, αλλά και μικρότερα όπως η Bolton Global Capital, εκμεταλλευόμενες τις προνομιακές νομοθεσίες ορισμένων πολιτειών των ΗΠΑ (για παράδειγμα της Νεβάδα), έχουν αδράξει την ευκαιρία για να μετατρέψουν τη χώρα στο μεγαλύτερο φορολογικό παράδεισο του πλανήτη. Οι εταιρείες αυτές ευελπιστούν να προσελκύσουν καταθέτες από όλο τον κόσμο, που εκτιμούν την εχεμύθεια και τη χαμηλή φορολογία, αρκεί πρώτα να διαβεβαιώσουν την εταιρεία που επέλεξαν ότι έχουν εκπληρώσει τις φορολογικές τους υποχρεώσεις στην πατρίδα τους.

Με αυτόν τον τρόπο οι ΗΠΑ είναι αυτή τη στιγμή σε θέση να γίνουν ο μεγαλύτερος φορολογικός παράδεισος στον κόσμο, εφόσον οι καταθέτες είναι σε θέση να εμπιστευτούν το σταθερό νομοθετικό περιβάλλον της χώρας, αλλά και τη διαπραγματευτική δύναμη που έχει η Αμερική σε σχέση με τις υπόλοιπες χώρες. Τα παραπάνω ισχύουν κυρίως για όσους επιθυμούν να γλιτώσουν τη φορολόγηση των νομίμων εσόδων τους στην πατρίδα τους. Αντίθετα, όσοι προσπαθούν να «ξεπλύνουν» παράνομο χρήμα, πιθανότατα δε θα διαλέξουν τις ΗΠΑ, εφόσον οι αμερικανικές αρχές υπόσχονται ότι θα εξαντλήσουν την αυστηρότητά τους σε τέτοιες περιπτώσεις. Πρόκειται για μια ανησυχητική εξέλιξη, τόσο για τις ευρωπαϊκές χώρες που προσπαθούν να συγκρατήσουν τη φορολογική τους βάση στο εσωτερικό, όσο και για μη-ευρωπαϊκές χώρες που προσπαθούν να περιορίσουν την παράνομη δραστηριότητα των κατοίκων τους.

Κυρίως όμως, πρόκειται για μια ιδιαίτερα ανησυχητική εξέλιξη για τους φορολογούμενους, οι οποίοι θα κληθούν να καλύψουν τα κενά της φοροδιαφυγής, αλλά και να υποστούν τις συνέπειες ενός «φορολογικού πολέμου» που διαφαίνεται στον ορίζοντα. Αν η στάση των ΗΠΑ αποτελέσει αφορμή για μια αλλαγή της στάσης των υπόλοιπων χωρών (όπως ήδη απειλεί να κάνει ο Παναμάς), τότε η όποια πρόοδος έχει σημειωθεί στον τομέα της τραπεζικής διαφάνειας δύναται να εξατμιστεί. Και, δυστυχώς, όλοι γνωρίζουμε ποιοι θα ζημιωθούν περισσότερο από τη μη-είσπραξη φόρων από τους οικονομικά ισχυρότερους.

 

Πηγές:

http://www.bloomberg.com/news/articles/2016-01-27/the-world-s-favorite-new-tax-haven-is-the-united-states

http://www.forbes.com/sites/robertwood/2016/01/27/the-worlds-next-top-tax-haven-is-america/#411f673ae385

http://www.economist.com/news/international/21693219-having-launched-and-led-battle-against-offshore-tax-evasion-america-now-part

 

Περαιτέρω διάβασμα:

http://thetrustadvisor.com/featured/world-war-on-tax-havens-hits-the-caymans-bankers-turn-over-130m-clients-to-irs

http://www.swissinfo.ch/eng/unfinished-business_swiss-us-tax-evasion-saga–where-are-we-now-/41924910

http://www.ft.com/intl/cms/s/0/7414a126-c41d-11e5-b3b1-7b2481276e45.html#axzz4347B8X4Q

 

Tagged under:

Ξεκίνησε να γράφει από την ηλικία των 11 ετών και δεν σταμάτησε έκτοτε. Σπούδασε Οικονομικά στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, με κατεύθυνση την Οικονομική Θεωρία και Πολιτική, ενώ ταυτόχρονα ασχολήθηκε και ασχολείται με τη μουσική, το θέατρο και τη συγγραφή σε ημι-επαγγελματική βάση. Αυτή τη στιγμή εργάζεται στην εταιρεία MarineTraffic ως υπεύθυνος του δικτύου συλλογής δεδομένων. Τα ενδιαφέροντά του εστιάζονται σε θέματα οικονομίας και τεχνών (μουσικής, λογοτεχνίας και θεάτρου). [email protected]

   Ροή άρθρων Συντάκτη

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

Pin It on Pinterest