Τρομοκρατία στη Βόρειο Ιρλανδία

Στις 18 Ιανουαρίου του 1978 το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου εξέδωσε μία απόφαση μεγάλης νομικής και πολιτικής σημασίας. Πρόκειται για την απόφαση σχετικά με τη διαμάχη μεταξύ Ιρλανδίας και Ηνωμένου Βασιλείου. Στη δίκη αυτή κρίθηκαν ζητήματα βασανιστηρίων, απάνθρωπης και εξευτελιστικής μεταχείρισης, και προσωπικής ελευθερίας. Τα γεγονότα της υπόθεσης τοποθετούνται χρονικά στα έτη 1971-1975, και τοπικά στη Βόρειο Ιρλανδία (επαρχία του Ηνωμένου Βασιλείου), όταν -έπειτα από σειρά αναταράξεων και τρομοκρατικών πράξεων- μέλη της παραστρατιωτικής οργάνωσης «Ιρλανδικός Ρεπουμπλικανικός Στρατός» (IRA) συνελήφθησαν από τις βρετανικές αρχές, οι οποίες χρησιμοποίησαν εναντίον τους τις εξής ανακριτικές μεθόδους: στέρηση ύπνου, στέρηση φαγητού και νερού, υποχρεωτική στάση με φορά προς τον τοίχο, έκθεση σε συνεχόμενο δυνατό θόρυβο, και κάλυψη των κεφαλών των ανακρινόμενων με μαύρες σακούλες. Το Δικαστήριο έκρινε ότι η χρήση των ως άνω μεθόδων -και, μάλιστα, για μεγάλο χρονικό διάστημα κάθε φορά- συνιστά απάνθρωπη μεταχείριση, κατά το άρθρο 3 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Ωστόσο, το ζήτημα της Βορείου Ιρλανδίας και της δράσης του IRA δεν εξαντλείται σε μία δικαστική απόφαση.

Το ζήτημα της Βορείου Ιρλανδίας

Μέχρι το 1922, ολόκληρο το νησί της Ιρλανδίας ανήκε στην επικράτεια του Ηνωμένου Βασιλείου. Έπειτα από έναν επαναστατικό πόλεμο δύο ετών (1919-1921), στις 11 Ιουλίου του 1921, η Ιρλανδική Κυβέρνηση ψήφισε νόμο για το διαχωρισμό της Ιρλανδίας σε Νότια (που αποτελείται από 26 επαρχίες) και Βόρεια (που αποτελείται από 6 επαρχίες). Το 1922 η Νότια Ιρλανδία ανεξαρτητοποιήθηκε και τυπικά από το Ηνωμένο Βασίλειο, με όνομα «Ελεύθερο Ιρλανδικό Κράτος» και πρωτεύουσα το Δουβλίνο, ενώ η Βόρεια παρέμεινε υπό την κυριαρχία του Ηνωμένου Βασιλείου, έχοντας αποκτήσει ένα τοπικό Κοινοβούλιο και μία τοπική Κυβέρνηση (Home Rule) στο Belfast.

Παρά ταύτα, η Βόρειος Ιρλανδία δεν αποτελούνταν από μια ομοιογενή -θρησκευτικά και πολιτικά- κοινωνία. Περίπου τα 2/3 του πληθυσμού αποτελούνταν από Άγγλους και Σκωτσέζους που είχαν μεταναστεύσει εκεί τον 17ο αιώνα (οι οποίοι σχεδόν στο σύνολό τους ήταν Προτεστάντες στο δόγμα), ενώ οι υπόλοιποι ήταν Ιρλανδοί (η πλειοψηφία των οποίων ήταν Καθολικοί). Η ανομοιογένεια αυτή είχε την εξής πολιτική προέκταση: οι Προτεστάντες ήταν υπέρ της ενότητας με το Ηνωμένο Βασίλειο (Unionists/ Loyalists), ενώ οι Καθολικοί υποστήριζαν την ιδέα μιας ενωμένης Ιρλανδίας, ανεξάρτητης από το Ηνωμένο Βασίλειο (Republicans/Nationalists). Ανάμεσα στις δύο κοινότητες λάμβαναν συχνά χώρα βίαιες συγκρούσεις.

Ο IRA (Irish Republican Army)

Όταν ο IRA ιδρύθηκε, το 1919, είχε αρχικά ως στόχο την ένοπλη βία κατά των Βρετανών, με απώτερο σκοπό την ανεξαρτητοποίηση της Ιρλανδίας. Το στόχο αυτόν πραγματοποίησε κατά τον πόλεμο του 1919-1921, χρησιμοποιώντας τακτικές άτακτου πολέμου – όπως, σαμποτάζ και εκρήξεις κατά συγκεκριμένων στόχων. Στη συνέχεια, κατά τις δεκαετίες του 1950 και του 1960, η παραστρατιωτική οργάνωση του IRA επικεντρώθηκε στην ανεξαρτητοποίηση της Βορείου Ιρλανδίας από το Ηνωμένο Βασίλειο, και την ένωσή της με την ανεξάρτητη Ιρλανδία, δημιουργώντας κίνημα στην καθολική κοινότητα της Βορείου Ιρλανδίας. Το 1969 ο IRA διασπάστηκε σε «επίσημο» και «προσωρινό», οπότε και οι υποστηρικτές του επίσημου ακολούθησαν κοινοβουλευτικές τακτικές, ενώ, αντίθετα, οι υποστηρικτές του προσωρινού πίστευαν ότι μόνο η βία δια της τρομοκρατίας μπορούσε να εξυπηρετήσει τους στόχους της οργάνωσης.

Η εποχή των «προβλημάτων»

Έτσι, το 1969, οι «προσωρινοί» κήρυξαν το λεγόμενο «Διαρκή Πόλεμο» (Long War), ο οποίος κράτησε τριάντα έτη. Διοργάνωσαν βίαιες διαδηλώσεις, προέβησαν σε τρομοκρατικές ενέργειες κατά των αντιπάλων τους και των βρετανικών αρχών, και κατά τη διετία 1970-1972 προκάλεσαν τις παραιτήσεις δύο κυβερνητών στη Βόρειο Ιρλανδία. Για να αντιμετωπιστεί η κρίση, η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου πήρε σκληρά μέτρα κατά των τρομοκρατών, με μαζικές συλλήψεις -πολλές από τις οποίες αφορούσαν και πρόσωπα άσχετα προς τον IRA-, με αποκορύφωμα το κλείσιμο του Ιρλανδικού Κοινοβουλίου, και την ανάληψη των εξουσιών του από την κεντρική κυβέρνηση (direct rule). Μετά το 1973, ο IRA επεξέτεινε τη δράση του σε όλο το Ηνωμένο Βασίλειο, αλλά και την Ηπειρωτική Ευρώπη, σκοτώνοντας μέχρι το 1994 συνολικά 1800 ανθρώπους. Μάλιστα, το 1984 μέλη του IRA αποπειράθηκαν να σκοτώσουν την τότε βρετανίδα Πρωθυπουργό Margaret Thatcher, ανατινάσσοντας το δωμάτιο του ξενοδοχείου όπου διέμενε, στο Brighton. Η εξάπλωση της οργάνωσης ήταν τόσο μεγάλη, ώστε υπολογίζεται ότι στα τέλη της δεκαετίας του 1990 είχε αρκετό οπλισμό για να συνεχίσει για μια δεκαετία ακόμα.

 

Η λήξη της βίας

Τον Απρίλιο του 1998 υπογράφηκε στο Belfast συμφωνία (Good Friday Agreement), με την οποία οι εθνικιστές καθολικοί αποδέχθηκαν ότι η Βόρειος Ιρλανδία ανήκει στην κυριαρχία του Ηνωμένου Βασιλείου -τουλάχιστον όσο η πλειοψηφία των πολιτών της το επιθυμεί-, οπότε το Ηνωμένο Βασίλειο επανέφερε το Κοινοβούλιο της Ιρλανδίας (Northern Ireland Assembly). Λίγα χρόνια αργότερα, το 2005, ο IRA ανακοίνωσε επισήμως ότι από τούδε και στο εξής θα χρησιμοποιεί μόνο ειρηνικά μέσα για να επιτύχει τις επιδιώξεις του.

Πηγές:

  1. CVCE.EU. (1978). Judgement of the European Court of Human Rights, Ireland v. the United Kingdom (18 January 1978). [online] Available at: http://www.cvce.eu/en/obj/judgement_of_the_european_court_of_human_rights_ireland_v_the_united_kingdom_18_january_1978-en-e07eaf5f-6d09-4207-8822-0add3176f8e6.html [Accessed 7 May 2017].
  2. Pbs.org. (n.d.). Chronology | The Ira & Sinn Fein. [online] Available at: http://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/shows/ira/etc/cron.html [Accessed 7 May 2017].
  3. Bbc.co.uk. (n.d.). BBC – History – The Troubles. [online] Available at: http://www.bbc.co.uk/history/troubles [Accessed 7 May 2017].
  4. Cowell-Meyers, K. and Arthur, P. (2015). Irish Republican Army (IRA). [online] Encyclopedia Britannica. Available at: https://www.britannica.com/topic/Irish-Republican-Army [Accessed 7 May 2017].
  5. Zalman, A. (2017). Guide to the Irish Republican Army. [online] ThoughtCo. Available at: https://www.thoughtco.com/guide-to-the-irish-republican-army-3209135 [Accessed 7 May 2017].
  6. Encyclopedia Britannica. (n.d.). Northern Ireland – Cultural life. [online] Available at: https://www.britannica.com/place/Northern-Ireland/Cultural-life#toc44667 [Accessed 7 May 2017].
  7. Bingham, J. (2013). Margaret Thatcher: Seconds from death at the hands of an IRA bomber. [online] Telegraph.co.uk. Available at: http://www.telegraph.co.uk/news/politics/margaret-thatcher/9979915/Margaret-Thatcher-Seconds-from-death-at-the-hands-of-an-IRA-bomber.html [Accessed 7 May 2017].
  8. gov.uk. (1998). Agreement between the government of the United Kingdom of Great Britain and Nothern Ireland and the government of Ireland. [online] Available at: https://www.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/136652/agreement.pdf [Accessed 7 May 2017].

Tagged under:

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

X

Pin It on Pinterest

X
Share This