Φιμώνοντας τη θρησκευτική ελευθερία: η Ρωσία απαγορεύει τους Μάρτυρες του Ιεχωβά

Η καταπίεση -μη χριστιανικών- θρησκευτικών πληθυσμών στη Ρωσία έχει σημαντικό ιστορικό προηγούμενο, που εκτείνεται από τη μεθοδευμένη ενέργεια του Stalin κατά των Τατάρων το 1944, μέχρι και σήμερα. Η λεπτή γραμμή ανάμεσα στη θρησκευτική ελευθερία και τον θρησκευτικό εξτρεμισμό αφήνει πρόσφορο έδαφος στη Ρωσία να αναπτύσσει πρακτικές καταπίεσης ετερόκλιτων θρησκευτικών ομάδων, με την πρόφαση της προστασίας της εθνικής της ασφάλειας. Προκειμένου, όμως, να γίνει αντιληπτή η σημασία αυτής της ενέργειας της χώρας, είναι κρίσιμο να αναλυθεί πρώτα εν συντομία το θεμελιώδες δικαίωμα της θρησκευτικής ελευθερίας, αλλά και οι μηχανισμοί που το προστατεύουν.

Το δικαίωμα στη θρησκευτική ελευθερία


Ακρογωνιαίο λίθο των ανθρωπίνων δικαιωμάτων αποτελεί η Οικουμενική Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου του 1948 (Ο.Δ.Δ.Α.), που αντικατοπτρίζει την προσπάθεια των μελών των Ηνωμένων Εθνών για καθιέρωση ενός κοινού πλαισίου προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η φύση του εγγράφου είναι μη δεσμευτική, αποτελεί, ωστόσο, άτυπη Βίβλο για την προστασία των ελευθεριών, αλλά και των υποχρεώσεων των υπηκόων των χωρών-μελών των Ηνωμένων Εθνών.

Συγκεκριμένα, στο Άρθρο 18 της Ο.Δ.Δ.Α. διατυπώνεται πως «Κάθε άτομο έχει το δικαίωμα της ελευθερίας της σκέψης, της συνείδησης και της θρησκείας. Στο δικαίωμα αυτό περιλαμβάνεται η ελευθερία για την αλλαγή της θρησκείας ή πεποιθήσεων, όπως και η ελευθερία να εκδηλώνει κανείς τη θρησκεία του ή τις θρησκευτικές του πεποιθήσεις, μόνος ή μαζί με άλλους, δημόσια ή ιδιωτικά, με τη διδασκαλία, την άσκηση, τη λατρεία και με την τέλεση θρησκευτικών τελετών» (Ο.Δ.Δ.Α., Άρθρο 18) [1].

Ερμηνεύοντας σύντομα το παραπάνω, κάθε άνθρωπος έχει το δικαίωμα να επιλέγει, να διδάσκει και να διδάσκεται, να ασκεί και να λατρεύει, καθώς και να εκδηλώνει απρόσκοπτα τη θρησκεία που επιθυμεί. Στην ελευθερία της έκφρασης δεν υπάρχει θεσμοθετημένος περιορισμός. Τα λογικά, ηθικά και πρακτικά όρια, όμως, επιβάλλουν πως η ελευθερία του ενός σταματά εκεί που ξεκινά η ελευθερία του άλλου. Στην περίπτωση παραβίασης των παραπάνω, τα κράτη-μέλη έχουν τη δυνατότητα να ασκούν κριτική, και να επιβάλλουν ποινές στους παραβάτες, ανάλογα με το αδίκημα που έχει διαπραχθεί. Στην περίπτωση της Ρωσίας, η ενέργεια της κυβέρνησης να απαγορεύσει τις δράσεις των Μαρτύρων του Ιεχωβά παραβιάζει άμεσα το Άρθρο 18 της Διακήρυξης. Είναι σημαντικό να τονιστεί πως, το 1948, η τότε Σοβιετική Ένωση δεν υπερψήφισε το έγγραφο της Ο.Δ.Δ.Α., αλλά απείχε από την ψηφοφορία. Η κίνηση αυτή καταδεικνύει, αφενός, την πρόθεση της Ρωσίας να είναι κοινωνός μίας συλλογικής προσπάθειας προς την καθιέρωση κανόνων για προστασία των ατομικών, πολιτικών, οικονομικών και κοινωνικών δικαιωμάτων, αλλά και, αφετέρου, την ανησυχία της για πιθανό παρεμβατισμό της Δύσης στα εσωτερικά ζητήματα σοβιετικής πολιτικής (Patenaude, 2012) [2].

Η Ρωσία απαγορεύει τους Μάρτυρες του Ιεχωβά· εξτρεμιστές και κίνδυνος εθνικής ασφάλειας


Παρά τις ειρηνικές εκδηλώσεις λατρείας των Μαρτύρων του Ιεχωβά, οι οποίες τους κατατάσσουν ανάμεσα στους πιο ακίνδυνους φονταμενταλιστές, η Ρωσία εξακολουθεί να τους θεωρεί επικίνδυνους για την εσωτερική τάξη της χώρας. Κομβικό ρόλο σε αυτό διαδραματίζει η έντονη παρουσία του χριστιανικού στοιχείου, ως επικρατούσα και επίσημη θρησκεία της χώρας, αλλά και η επιρροή αυτού στην πολιτική ζωή της Ρωσίας. Η ριζοσπαστική, μάλιστα, πτέρυγα του Χριστιανισμού χαρακτηρίζει τους Μάρτυρες του Ιεχωβά ως μία επικίνδυνη σέκτα, που αποκλίνει από την επίσημη μορφή της θρησκείας. Έτσι, για να τους αποσιωπήσει, συνεργάστηκε με τις τοπικές αρχές για να τους κυνηγήσει. Ακόμη, οι Μάρτυρες θεωρήθηκαν ως λίκνο εξωτερικής επιρροής, που δεχόταν χρηματοδότηση από ειδικές υπηρεσίες ώστε να κατασκοπεύει και να σαμποτάρει το ρωσικό κράτος (The Economist, 2017) [3].

Ο δικαστής του Ανώτατου Δικαστηρίου, Yuri Ivanenko, διαβάζει την απόφαση σε δικαστήριο της Μόσχας
(Πηγή: The Independent)

Λόγω των ανωτέρω, το Ανώτατο Δικαστήριο της Ρωσίας απεφάνθη υπέρ της απαγόρευσης των δράσεων των Μαρτύρων του Ιεχωβά εντός του εδάφους της χώρας, καθώς και υπέρ της κατάσχεσης της περιουσίας τους (Brown, 2017) [4]. Το Υπουργείο Δικαιοσύνης της χώρας υπέβαλε αίτημα στο Ανώτατο Δικαστήριο να χαρακτηριστεί η παραπάνω θρησκευτική ομάδα ως «εξτρεμιστική οργάνωση», και να σφραγισθούν τα κεντρικά της γραφεία, καθώς και οι 395 τοπικές μονάδες της σε όλη την επικράτεια. Μεταξύ των κατηγοριών που απαγγέλθηκαν, συμπεριλαμβάνεται και η καταστροφική επίδραση της οργάνωσης στον θεσμό της οικογένειας, η προώθηση ρητορικών μίσους, αλλά και η απειλή ανθρώπινων ζωών. Μετρώντας πάνω από 175.000 υποστηρικτές στη χώρα, οι εκπρόσωποι της ομάδας δήλωσαν πως θα προβούν σε ένσταση επί της εν λόγω αποφάσεως. Άλλως, σε περίπτωση εφαρμογής της, οι Μάρτυρες του Ιεχωβά θα διωχθούν ποινικά, αλλά και θα δεχθούν κυρώσεις, από πρόστιμα ύψους μεταξύ 300.000 και 600.000 ρουβλίων, μέχρι και φυλάκιση από 6 μέχρι 10 χρόνια.

Η ενέργεια αυτή του Υπουργείου Δικαιοσύνης αποτελεί συνέχεια των πρακτικών του 2007 (OSCE, 2007) [5], όποτε και τα τοπικά ρωσικά δικαστήρια είχαν απαγορεύσει τουλάχιστον 8 τοπικούς οργανισμούς των Μαρτύρων του Ιεχωβά και 95 κομμάτια βιβλιογραφίας, τοποθετώντας τα στο ομοσπονδιακό μητρώο απαγορευμένων εξτρεμιστικών υλικών. Ως δικαιολογητική βάση προβλήθηκε ο τρόπος ερμηνείας της Βίβλου από τους Μάρτυρες του Ιεχωβά, κατά τον οποίο οι ίδιοι δηλώνουν την ανωτερότητα της θρησκείας τους συγκριτικά με τις άλλες. Εκτός αυτού, αντιδράσεις στη Ρωσία προκαλούν και οι θέσεις της εν λόγω θρησκευτικής ομάδας αναφορικά με τη μεταμόσχευση αίματος, στην οποία οι Μάρτυρες αντιτίθενται, αλλά και αναφορικά με την άρνηση της στρατιωτικής τους θητείας.

ROSTOV-ON-DON, RUSSIA – 13 November, 2015: Μάρτυρες του Ιεχωβά ψάλλουν στην αρχή συνάθροισης στο Rostov-on-Don. Παρόλο που το Rostov-on-Don βρίσκεται μόλις 80 km μακριά από το Taganrog, η οργάνωση δεν έχει απαγορευτεί εκέι, και ο κόσμος είναι ελύθερος να συνέρχεται. (Photo by Alexander Aksakov/For The Washington Post via Getty Images)

 

 

Διεθνής Αντίδραση


Όπως ήταν αναμενόμενο, η ριζοσπαστική αυτή ενέργεια της Ρωσίας προσέλκυσε -για άλλη μια φορά- το ενδιαφέρον του διεθνούς τύπου, αλλά και των διεθνών οργανισμών που προασπίζονται τα ανθρώπινα δικαιώματα. Χαρακτηριστική είναι η έντονη κριτική που ασκήθηκε λόγω της έλλειψης ασφαλιστικών δικλείδων στις αποφάσεις της ρωσικής κυβέρνησης, αλλά και λόγω της μετάβασης σε ένα αυταρχικό καθεστώς υπό τον Πρόεδρο Putin. Επιπλέον, το Human Rights Watch τόνισε τη σημασία του πλήγματος στην θρησκευτική ελευθερία, στο δικαίωμα του συνεταιρίζεσθαι της θρησκευτικής ομάδας των Μαρτύρων του Ιεχωβά, αλλά και στον γενικότερο πλουραλισμό της σκέψης και των πεποιθήσεων, που αποτελεί θεμέλιο των δημοκρατικών κοινωνιών (Human Rights Watch, 2017) [6].

Η ανελαστικότητα των πολιτικών και η υιοθέτηση απόλυτων απόψεων αναπτύσσεται εις βάρος των θεμελιωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων, όπως της θρησκευτικής ελευθερίας, στην περίπτωσή μας. Όμως, μία χώρα με αυξημένη δύναμη και επιλεκτική συνείδηση των υποχρεώσεών της που απορρέουν από το διεθνές δίκαιο, όπως η Ρωσία, είναι δύσκολο να αμβλύνει τις πολιτικές της. Η παραπάνω υπόθεση θα παραπεμφθεί ξανά στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, το οποίο το 2010 έκρινε ως παράνομη την προηγούμενη προσπάθεια απαγόρευσης των Μαρτύρων του Ιεχωβά στη Ρωσία (Dearden, 2017) [7].

Πηγές:

  1. Ohchr.org. (1948). Oικουμενική διακήρυξη για τα ανρώπινα δικαιώματα. [online] Available at: http://www.ohchr.org/EN/UDHR/Pages/Language.aspx?LangID=grk [Accessed 29 Apr. 2017].
  2. Patenaude, B. (2012). Regional Perspectives on Human Rights: The USSR and Russia, Part One. [online] Spice.fsi.stanford.edu. Available at: http://spice.fsi.stanford.edu/docs/regional_perspectives_on_human_rights_the_ussr_and_russia_part_one [Accessed 29 Apr. 2017].
  3. Economist.com. (2017). Russia bans the Jehovah’s Witnesses, just as the Soviet Union did. [online] Available at: http://www.economist.com/news/europe/21721395-russian-orthodox-church-does-not-competition-russia-bans-jehovahs-witnesses-just [Accessed 29 Apr. 2017].
  4. Brown, A. (2017). Why Putin’s persecution of Jehovah’s Witnesses should worry us. [online] The Guardian. Available at: https://www.theguardian.com/commentisfree/2017/apr/25/jehovahs-witnesses-russia-putin-persecution [Accessed 29 Apr. 2017].
  5. Osce.org. (2007). Written statement on Russia by the administrative centre of Jehovah’s witnesses in Russia. [online] Available at: http://www.osce.org/odihr/27069?download=true [Accessed 29 Apr. 2017].
  6. Human Rights Watch. (2017). Russia: Court Bans Jehovah’s Witnesses. [online] Available at: https://www.hrw.org/news/2017/04/20/russia-court-bans-jehovahs-witnesses [Accessed 29 Apr. 2017].
  7. Dearden, L. (2017). British Government responds to Russia’s ban on Jehovah’s Witnesses. [online] The Independent. Available at: http://www.independent.co.uk/news/world/europe/russia-jehovahs-witnesses-ban-supreme-court-vladimir-putin-british-government-alarmed-criticism-a7696621.html [Accessed 29 Apr. 2017].

Tagged under:

Γεννήθηκε στην Θεσσαλονίκη στις 20/07/1995, όπου και σπουδάζει στο Τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών του Πανεπιστημίου Μακεδονίας. Πραγματοποιεί πρακτική άσκηση στην Πρεσβεία της Ελλάδος στην Ρώμη, ενώ προηγουμένως συμμετείχε στην ίδια θέση στον όμιλο Unesco Youth Club of Thessaloniki αλλά και ως μέλος του Δ.Σ της Πανελλήνιας Ένωσης Φοιτητών Πολιτικών και Οικονομικών Επιστημών (GRAPESS)

Website: https://powerpolitics.eu

   Ροή άρθρων Συντάκτη

1 Comment

  1. Σταμάτης Βλάχος Reply

    Βρήκαμε τώρα πάτημα τα ανθρώπινα δικαιώματα για να δίνουμε έδαφος στην κάθε αίρεση ή παραθρησκία να δρά ανενόχλητη και να παρασύρει αθώους πολίτες μακρυά από την παραδοσιακή θρησκεία μας και έτσι να διασπάται η ενότητα του λαού και των παραδόσεων κάθε ξεχωριστού έθνους όπως των Ρώσων ή των Ελλήνων για το οποίο προσωπικά νοιάζομαι. Δυστυχώς οι νέοι επιστήμονες έχουν πλήρη άγνοια στα θέματα αυτά και απλά ακολουθούν τις υποδείξεις των άθεων κατά κανόνα και νεοταξίτων καθηγητών των.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

X

Pin It on Pinterest

X
Share This