Χημικά, Νομιμότητα και Ανθρωπισμός στο Διεθνές Δίκαιο

Yahoo News Photo Staff, 2017

Την 5η Απριλίου του 2017 ο κόσμος «ξύπνησε με εικόνες παιδιών […] να μεταφέρονται στα χέρια απεγνωσμένων γονέων» (Roth, 2017). Ο πρόλογος της Nikki Haley, πρέσβειρας του προεδρεύοντος κράτους του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών κατά το μήνα Απρίλιο, σήμανε την επιβολή αντιποίνων από τις Ηνωμένες Πολιτείες κατά της Συρίας, για τη χρήση χημικών αερίων σε αμάχους, δίχως την έγκριση του οργάνου. Το γεγονός αυτό οδήγησε τη γνώμη της διεθνούς κοινότητας σε διχασμό, με τη μία πλευρά να τονίζει την έλλειψη νομιμότητας που χαρακτηρίζει τη χρήση βίας σε κυρίαρχο κράτος -όπως είναι η Συρία-, και την άλλη να υπενθυμίζει την προγενέστερη χρήση βίας σε αμάχους, δικαιολογώντας έτσι την πράξη των ΗΠΑ.

Η λίστα με τις κρατικές πράξεις που δικαιολογούν -τουλάχιστον σε διπλωματικό επίπεδο- τη χρήση βίας στο διεθνές πεδίο είναι κάθε άλλο παρά εκτεταμένη: συνήθως αποτελείται από παραβιάσεις δικαιωμάτων. Αναφορικά με τις πράξεις κατά την ύπαρξη ένοπλης σύρραξης, η απαγόρευση των παραβιάσεων είναι περισσότερο επιτακτική, καθώς αφορά καθεστώτα δικαίου με ανάλογα επιτακτικό χαρακτήρα: το Ανθρωπιστικό Δίκαιο ή Δίκαιο του Πολέμου -ο χαρακτήρας ορισμένων άρθρων του οποίου παραπέμπει σε εθιμικές υποχρεώσεις των κρατών-, το Διεθνές Ποινικό Δίκαιο -με θεματοφύλακα το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο- και, τέλος, την ανθρωπιστική φύση, η οποία είναι σύμφυτη με το σεβασμό βασικών αξιών και αρχών της ανθρωπότητας.

Η θυελλώδης σχέση του Assad με τα χημικά όπλα

Η θέση της Συρίας για την κατοχή και τη χρήση των χημικών όπλων δεν αντανακλούσε πάντα το σύγχρονο status quo. Κατά τη διάρκεια της διπλωματικής διάσκεψης στη Ρώμη το 1998, όπου εξετάσθηκε το ενδεχόμενο να γίνει ρητή αναφορά της Σύμβασης για τα Χημικά Όπλα του 1993 στο άρθρο 8 του Καταστατικού της Ρώμης που προβλέπει τα εγκλήματα πολέμου, το κράτος της Συρίας πρότεινε τη συμπερίληψη των πυρηνικών όπλων από κοινού με τα χημικά όπλα. Η αιτιολογία που επιστρατεύτηκε από την αποστολή του κράτους επικεντρώθηκε στο χαρακτηρισμό των χημικών όπλων ως «όπλα των φτωχών» – γεγονός που καθιστούσε ανισοβαρή την έννοια της δικαιοσύνης, κατά τη διάρκεια των συρράξεων.

Οι κατά καιρούς δηλώσεις της Κυβέρνησης σχετικά με τα χημικά όπλα, όμως, ήταν κάθε άλλο παρά συνεκτικές, αφού παρουσίαζαν μία ενδιαφέρουσα ποικιλία, βασισμένη σε διάφορους παράγοντες, όπως ο τόπος, η χρονική περίοδος και ο φορέας στον οποίο μία τέτοια δήλωση απευθυνόταν. Για παράδειγμα, στην αναφορά της για την Απόφαση 1540 του Συμβουλίου Ασφαλείας το 2005 –η οποία μεταβλήθηκε το 2012, με την αλλαγή του κλίματος στη Μέση Ανατολή (Kawashima and Sanders-Zakre, 2017)- αρνούνταν την «κατοχή χημικών όπλων, των μέσων μεταφοράς τους και άλλων συναφών υλικών«. Οι συνεντεύξεις που παραχώρησε ο πρόεδρος στην εφημερίδα Spiegel το 2009 και το 2013 περιλάμβαναν, επίσης, ένα λεξιλόγιο περισσότερο επιδεικτικό ως προς την ικανότητα κατασκευής και τον αριθμό των χημικών όπλων στην κατοχή του κράτους. Με την έναρξη του εμφυλίου, οι κατηγορίες για χρήση χημικών όπλων ανταλλάσσονταν μεταξύ του καθεστώτος και των παρακρατικών δυνάμεων. Η πρώτη χρήση του χημικού Sarin που προκάλεσε εκτεταμένη ζημία και θάνατο σε 300-1300 αμάχους πραγματοποιήθηκε στις 21 Αυγούστου 2013, στην περιοχή Ghouta της Δαμασκού.

Η ανομία των χημικών όπλων μέσα από τις διεθνείς συμβάσεις

Η χρήση των χημικών όπλων ως μεθόδων πολέμου δεν είναι νέα στο διεθνές περιβάλλον. Η ιστορικότητά της βασίζεται σε πηγές που αποκαλύπτουν την εξουδετέρωση του εχθρού με τοξικά όπλα στην αρχαία Ελλάδα το 600 π. Χ. (Maas, 2017). Ωστόσο, ενώ σήμερα, μετά από κάθε χρήση χημικών, μνημονεύεται συνήθως η Σύμβαση για την Απαγόρευση της Ανάπτυξης, της Παραγωγής, της Αποθήκευσης και της Χρήσης των Χημικών Όπλων του 1993, στην πραγματικότητα, προσπάθειες για την καταστολή της εμφανίστηκαν ήδη ύστερα από την δημιουργία όπλων μαζικής καταστροφής, κυρίως κατά τον 19ο και τον 20ό αιώνα. Παρά, λοιπόν, το γεγονός πως η Σύμβαση δεν καλύπτει τις πράξεις των κρατών που δεν την έχουν επικυρώσει -όπως η Συρία-, η ρίψη χημικών στον άμαχο πληθυσμό παραβιάζει σε κάθε περίπτωση νόμους που περιλαμβάνονται σε άλλες πηγές του Ανθρωπιστικού και του Ποινικού Δικαίου, καθώς και του Δικαίου των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.

Ενδεικτικά, η απαγόρευση της χρήσης χημικών όπλων συμπεριλαμβάνεται σε διεθνή κείμενα, όπως ο Κώδικας Lieber (άρθρο 70), η Σύμβαση της Χάγης του 1899, το άρθρο 23(α) της Τέταρτης Σύμβασης της Χάγης (1907). Επιπρόσθετα, η εκτεταμένη χρήση ασφυξιογόνων και δηλητηριωδών αερίων κατά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο οδήγησε στην υιοθέτηση ενός ακόμη διεθνούς κειμένου το 1925: του Πρωτοκόλλου της Γενεύης για την Απαγόρευση της Χρήσης στον Πόλεμο Ασφυξιογόνων, Δηλητηριωδών και άλλων Αερίων και Βακτηριολογικών Μεθόδων Πολέμου, στο οποίο γίνεται εκτενής αναφορά στα ασφυξιογόνα, δηλητηριώδη ή άλλα αέρια και ανάλογα υγρά, υλικά ή συσκευές. Όσον αφορά το Διεθνές Ποινικό Δίκαιο, το Καταστατικό της Ρώμης προβλέπει ρητά την απαγόρευση της χρήσης των χημικών όπλων στο άρθρο 8(2) (e) (xii) και (xiv) αναγνωρίζοντάς την ως έγκλημα πολέμου.

Menahem Kahana, 2015

Η ανομία της χρήσης των χημικών όπλων δεν βασίζεται αποκλειστικά στην πράξη καθ’ αυτή, αλλά στις συνέπειες που επιφέρει στα άτομα έναντι των οποίων στρέφεται. Υπό αυτές τις προϋποθέσεις, η εν λόγω ενέργεια ενδέχεται να οδηγεί στην έμμεση παραβίαση του άρθρου 7(1) του Καταστατικού της Ρώμης, το οποίο καταριθμεί τις πράξεις που αποτελούν εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας. Παρά το γεγονός πως η χρήση των χημικών όπλων δεν προβλέπεται ρητά από το εν λόγω άρθρο, η δολοφονία και οι απάνθρωπες και εξευτελιστικές πράξεις που εκ προθέσεως οδηγούν σε σοβαρή ζημία ενδέχεται να προέρχονται και από την χρήση των χημικών όπλων.

Η ανομία των χημικών όπλων μέσα από το διεθνές έθιμο

Το ανθρωπιστικό δίκαιο, οριοθετώντας την κρατική συμπεριφορά σε περίοδο συρράξεων, συμβάλει στην προστασία της ζωής και της αξιοπρέπειας των ατόμων που βρίσκονται εντός της εμπόλεμης περιοχής, δίνοντας μεγάλη έμφαση στην ακεραιότητα των αμάχων. Η προστασία της ζωής στις ένοπλες συρράξεις θεωρείται τόσο ουσιώδης, ώστε να συγκαταλέγεται στα απαράβατα δικαιώματα συμβάσεων – όπως το Διεθνές Σύμφωνο για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα, η Ευρωπαϊκή Σύμβαση Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, και η Δια-Αμερικανική Σύμβαση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Απαράβατα, υπό την έννοια της τήρησης των προϋποθέσεων που κάνουν την παραβίαση των δικαιωμάτων αυτών να αποφεύγει την αυθαιρεσία, ως συμβαλλόμενο παράγοντα για τη στέρηση της ζωής. Έτσι, κατά το άρθρο 15(2) της Ευρωπαϊκής Σύμβασης, οι θάνατοι που προέρχονται από τις νόμιμες πράξεις πολέμου δεν θεωρούνται αυθαίρετοι. Ποιες είναι οι βασικές αρχές, ωστόσο, που θέτουν περιορισμούς στην ελευθερία των κρατών στον πόλεμο;

Μία εξ αυτών αποτελεί η αρχή της διάκρισης μεταξύ των μαχητών και των αμάχων, καθώς οι επιθέσεις θα πρέπει να γίνονται μόνο κατά των μαχητών. Το Διεθνές Δικαστήριο Δικαιοσύνης, στη Γνωμοδότησή του για τη Νομιμότητα της Απειλής ή της Χρήσης των Πυρηνικών Όπλων, έκρινε πως η αρχή της διάκρισης μεταξύ μαχητών και αμάχων έχει εθιμική αξία, και υπήρξε το αντικείμενο πολλών διεθνών πράξεων και συνθηκών, όπως τα άρθρα 25 και 27 των κανονισμών της Χάγης του 1907, το Ψήφισμα 2444 της Γενικής Συνέλευσης, καθώς και το άρθρο 48 του Πρώτου Προσθέτου Πρωτοκόλλου του 1977 (Nuclear Weapons Case, 1996:257). Το κύριο χαρακτηριστικό των δηλητηριωδών αερίων είναι πως δεν διακρίνουν ανάμεσα σε μαχητές και αμάχους και, ως εκ τούτου, η χρήση τους συνεπάγεται την παραβίαση της αρχής της διάκρισης και όλων των σχετικών με αυτήν άρθρων και, άρα, του διεθνούς εθιμικού δικαίου.

O Dusco Tadic στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για την Πρώην Γιουγκοσλαβία (9 Bedford Row, 2017)

Προς υποστήριξη των παραπάνω, σε μία εκ των αποφάσεων του Συνταγματικού Δικαστηρίου της Κολομβίας, το 1995 (Constitutional Case Judgment No C-225/95), κρίθηκε πως η απαγόρευση της χρήσης συγκεκριμένων όπλων -όπως των χημικών όπλων στις εσωτερικές ένοπλες συρράξεις- έχει διαμορφώσει ένα μέρος του εθιμικού δικαίου. Την άποψη αυτή υιοθέτησε το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για την Πρώην Γιουγκοσλαβία (ICTY) στην υπόθεση Tadic, όπου έκρινε πως η χρήση των χημικών όπλων είναι αντίθετη με το διεθνές δίκαιο (Prosecutor v. Tadic, 1995: 124), συμπληρώνοντας πως μία τέτοια χρήση συνεπάγεται ατομική ποινική ευθύνη, ασχέτως με την ύπαρξη εσωτερικής ή διεθνούς ένοπλης σύρραξης. Την άποψη αυτή εκφράζει και η Διεθνής Επιτροπή Ερυθρού Σταυρού, στο άρθρο 74 της μελέτης της για το εθιμικό διεθνές δίκαιο.

Η κρατική πρακτική και άποψη φαίνεται να υποστηρίζει την εγκαθίδρυση διεθνούς εθίμου σχετικά με τη χρήση χημικών όπλων. Πολλά κράτη είναι εκείνα, άλλωστε, που κρίνουν παράνομη τη χρήση των χημικών όπλων στο εσωτερικό ποινικό δίκαιο (Henckaerts and Doswald-Beck, 2006). Ενδεικτική είναι η άποψη του Βελγίου στη Διάσκεψη για την Αναθεώρηση του Καταστατικού της Ρώμης στην Καμπάλα το 2010, οπού πρότεινε την επέκταση της αρμοδιότητας του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου στις περιπτώσεις χρήσης δηλητηρίου και δηλητηριωδών αερίων στις εσωτερικές συρράξεις. Προσαρμόζοντας τα δεδομένα αυτά στην περίπτωση της Συρίας, και μελετώντας κανείς περισσότερο σύγχρονες δηλώσεις, παρατηρεί πως, ενώ στη Συρία η χρήση των χημικών όπλων σε αμάχους έχει πραγματοποιηθεί 176 φορές τα τελευταία 5 χρόνια, μετά από κάθε χρήση ακολουθούσαν δηλώσεις των κρατών και διεθνών φορέων σχετικά με την έλλειψη νομιμότητας που την περιβάλλει (Al Jazeera English, 2017).

Προσπάθειες προσκόλλησης στη νομιμότητα: ο παράγων Συμβούλιο Ασφαλείας

Το Συμβούλιο Ασφαλείας έχει επιδείξει μία ανθρωπιστική φύση στις αποφάσεις του, όσον αφορά τη σύρραξη στη Συρία. Παραδείγματα επ’ αυτού βρίσκονται στην Απόφαση 2118 (2013), στην οποία υιοθέτησε την άποψη της Διεθνούς Επιτροπής Ερυθρού Σταυρού σχετικά με την ατομική ποινική ευθύνη για τη χρήση των χημικών όπλων, και ζήτησε την καταστροφή των όπλων αυτών από τη Συρία. Στην Απόφαση 2268 επανέλαβε την «έκκλησή του στα μέρη για […] την άμεση συμμόρφωσή τους με τις υποχρεώσεις που απορρέουν από το διεθνές δίκαιο, συμπεριλαμβανομένου του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου και του δικαίου των ανθρωπίνων δικαιωμάτων» (UNSC, 2016).

Δεν θα πρέπει να ξεχνάμε, ωστόσο, πως τα κράτη-μέλη του Συμβουλίου λαμβάνουν υπόψιν τους το σύνολο των συντρεχόντων γεωπολιτικών παραγόντων, καθώς και όλων των παραγόντων που θα μπορούσαν να συνεπάγονται την παραβίαση των κανόνων του Χάρτη του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, κατά την χρονική περίοδο των αποφάσεών τους. Σε κάθε περίπτωση, ουκ ολίγες φορές έχει παρατηρηθεί, αφενός, η σύγκρουση των κανόνων του διεθνούς δικαίου με τη συμβολή του κρατικού παράγοντα και, αφετέρου, η αντανάκλαση της σύγκρουσης αυτής στο Συμβούλιο Ασφαλείας. Μία τέτοια σύγκρουση έλαβε χώρα την 7η Απριλίου, όταν η προσπάθεια επιβολής κυρώσεων για τη χρήση χημικών όπλων, προσέκρουσε στην απαγόρευση χρήσης βίας δίχως τη σύμφωνη γνώμη του Συμβουλίου. Η τελευταία αυτή πράξη είναι παράνομη, καθώς συνιστά παραβίαση του άρθρου 2(4) του Χάρτη, που προβλέπει την απαγόρευση της απειλής ή χρήσης βίας, και του άρθρου 2(7), σύμφωνα με το οποίο τα εξαναγκαστικά μέτρα επιβάλλονται μετά από ενεργοποίηση του άρθρου 7 του ιδίου. Σύμφωνα με τους κανόνες, μόνο το Συμβούλιο Ασφαλείας μπορεί να προχωρήσει στην ενεργοποίηση του Κεφαλαίου 7.

Ο αντιπρόσωπος της Ρωσίας ασκεί Veto για την αποφυγή της εξέτασης του ζητήματος της Συρίας από το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών (Kena Betancur – Inquirer, 2017)

Από τα προλεγόμενα, συμπεραίνει κανείς πως η αποτροπή μιας μελλοντικής χρήσης χημικών όπλων μπορεί να πραγματοποιηθεί μέσω της παραπομπής της Συρίας -όπως και κάθε άλλου κράτους που χρησιμοποιεί χημικά κατά αμάχων- στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο. Παρά ταύτα, η Συρία δεν αποτελεί ένα από τα συμβαλλόμενα μέρη του Καταστατικού της Ρώμης, και η μοναδική δίοδος παραπομπής του κράτους στο Δικαστήριο παρεμποδίζεται από την άσκηση του δικαιώματος αρνησικυρίας από τη Ρωσία, το ένα εκ των 5 μόνιμων μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας. Το ενδεχόμενο δημιουργίας ενός ad hoc ποινικού δικαστηρίου, όπως το ICTY και το ICTR, ως απόρροια του Κεφαλαίου 7 του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, θα συναντούσε επίσης το ίδιο εμπόδιο.

Αντί Επιλόγου

Για τη δημιουργία ενός νομικά, διπλωματικά και πολιτικά πρόσφορου εδάφους, πάνω στο οποίο μπορεί να καλλιεργηθεί η διεθνής ειρήνη και ασφάλεια, δύο κύρια συστατικά θα πρέπει να κυριαρχούν στο διεθνές πεδίο. Το πρώτο είναι ο σεβασμός της κρατικής κυριαρχίας, με την αποχή από τη χρήση -ή την απειλή χρήσης- βίας έναντι τρίτων κρατών. Το δεύτερο είναι ο σεβασμός των επιτακτικών αξιών του διεθνούς δικαίου. Η αποτυχία των κρατών να οργανώνουν τη δράση τους με τρόπο που να μαρτυρά την προσήλωσή τους στις αρχές του διεθνούς δικαίου σχεδόν μοιραία δημιουργεί αναμνήσεις ολοκληρωτισμού και μαζικών παραβιάσεων. Η διεθνής κοινότητα σήμερα δύναται είτε να τις χρησιμοποιήσει, ώστε να αποφύγει την επανάληψή τους, είτε να τις λησμονήσει, επιτρέποντας στα κράτη την αυτόνομη δράση δίχως κυρώσεις, από τη μία, και τη χρήση απαγορευμένων από το διεθνές δίκαιο όπλων, από την άλλη –επιδεικνύοντας έτσι την εγγενή αδυναμία αντίδρασής της στην καταστρατήγηση βασικών αξιών, και δημιουργώντας νέο κύκλο αναμνήσεων για τις ερχόμενες γενιές.

Πηγές:

  1. Al Jazeera English. (2017). Condemning chemical attacks in Syria isn’t stopping Syrians from being killed by them. [online] Available at: https://www.facebook.com/aljazeera/videos/vb.7382473689/10155396086738690/?type=2&theater [Accessed 9 Jun. 2017]. (???)
  2. UN. (2005). Note verbale dated 7 November 2005 from the Permanent Mission of the Syrian Arab Republic to the United Nations addressed to the Chairman of the Committee. [online] Available at: http://dag.un.org/bitstream/handle/11176/23813/S_AC.44_2004_(02)_70_Add.3-EN.pdf?sequence=3&isAllowed=y [Accessed 21 Jun. 2017].
  3. Bednarz, D. and Brinkbäumer, K. (2013). Interview with Bashar Assad: ‘In the End, a Lie Is a Lie’. [online] SPIEGEL ONLINE. Available at: http://www.spiegel.de/international/world/spiegel-interview-with-syrian-president-bashar-assad-a-926456.html [Accessed 21 Jun. 2017].
  4. Constitutional Case Judgment No C-225/95 [1995] C-225/95 (Constitutional Court of Colombia).
  5. Henckaerts, J.M. and Doswald-Beck, L. (2006). Customary International Humanitarian Law: Rules. 1st ed. [ebook] Cambridge: Cambridge University Press, pp.261-263. Available at: https://www.icrc.org/eng/assets/files/other/customary-international-humanitarian-law-i-icrc-eng.pdf [Accessed 8 Jun. 2017].
  6. Kawashima, Y. and Sanders-Zakre, A. (2017). Timeline of Syrian Chemical Weapons Activity, 2012-2017. [online] Armscontrol.org. Available at: https://www.armscontrol.org/factsheets/Timeline-of-Syrian-Chemical-Weapons-Activity [Accessed 9 Jun. 2017].
  7. UN. (1998). Rome Conference Official Records. [online] Available at: http://legal.un.org/icc/rome/proceedings/contents.htm [Accessed 21 Jun. 2017].
  8. Legality of the Threat or Use of Nuclear Weapons (Advisory Opinion) [1996] CJ GL No 95 (International Court of Justice).
  9. Maas, H. (2013). A brief history of chemical warfare. [online] Theweek.com. Available at: http://theweek.com/articles/460335/brief-history-chemical-warfare [Accessed 21 Jun. 2017].
  10. Meron, T. (2000). The Humanization of Humanitarian Law. The American Journal of International Law, 94(2), p.239.
  11. Phipps, C. et. al (2017). Syria bombing: US says Russia bears responsibility for Assad’s gas attack – as it happened. [online] the Guardian. Available at: https://www.theguardian.com/world/live/2017/apr/07/us-syria-response-donald-trump-assad-pentagon-live [Accessed 21 Jun. 2017].
  12. Pita, R. and Domingo, J. (2014). The Use of Chemical Weapons in the Syrian Conflict’. 2nd ed. [ebook] Hoyo de Manzanares: Chemical Defence Department, pp.393-394. Available at: http://www.mdpi.com/2305-6304/2/3/391 [Accessed 21 Jun. 2017].
  13. Polaine, M. and Sambei, A. (2016). Syria, chemical weapons and international law: A legal snapshot – Public International Law Advisory Group. [online] Public International Law Advisory Group. Available at: http://piladvisorygroup.org/syria-chemical-weapons-international-law-legal-snapshot [Accessed 21 Jun. 2017].
  14. Prosecutor v. Tadic [1995] Appeal on Jurisdiction IT-94-1-AR72 (ICTY).
  15. Removal and Destruction of Syrian Chemical Weapons. (2017). [ebook] Organization for the Prohibition of Chemical Weapons – Chemical Demilitarisation Branch, pp.3-21. Available at: https://www.armscontrol.org/files/Panel2.1_Anelli_TuckerConference.pdf [Accessed 21 Jun. 2017].
  16. Reuters. (2013). U.N. has testimony that Syrian rebels used sarin gas: investigator. [online] Available at: http://www.reuters.com/article/us-syria-crisis-un-idUSBRE94409Z20130505 [Accessed 21 Jun. 2017].
  17. Richard Roth, C. (2017). Haley threatens ‘our own action’ in Syria if UN doesn’t act. [online] CNN. Available at: http://edition.cnn.com/2017/04/05/politics/un-security-council-resolution-syria/index.html [Accessed 21 Jun. 2017].
  18. SPIEGEL ONLINE. (2009). SPIEGEL Interview with Syrian President Bashar Assad: ‘Peace without Syria Is Unthinkable’. [online] Available at: http://www.spiegel.de/international/world/spiegel-interview-with-syrian-president-bashar-assad-peace-without-syria-is-unthinkable-a-602110.html [Accessed 21 Jun. 2017].
  19. United Nations Security Council (2016). Resolution 2268. S/RES/2268 (2016). [online] Security Council, pp.1, 2. Available at: http://www.securitycouncilreport.org/atf/cf/%7B65BFCF9B-6D27-4E9C-8CD3-CF6E4FF96FF9%7D/s_res_2268.pdf [Accessed 21 Jun. 2017].
  20. Zimmermann, A. and Şener, M. (2014). Chemical Weapons and the International Criminal Court. The American Journal of International Law, 108(3), pp.436-448.

Tagged under:

Απόφοιτος του τμήματος Πολιτικών Επιστημών με Μεταπτυχιακό Διπλωμα Ειδίκευσης απο τον τομέα Διεθνών Σπουδών του τμήματος Νομικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Το Διεθνές Δίκαιο με επίκεντρο τα ανθρώπινα δικαιώματα και το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο αποτελούν σημαντικούς τομείς και κεντρική θεματολογία της έρευνάς της. Ο εθελοντισμός σε γνωστές ΜΚΟ της Ελλάδας, που επικεντρώνουν την δράση τους στην προστασία των ευάλωτων ατόμων και ομάδων, και η αρθρογραφία αποτελούν ουσιώδεις ασχολίες στην καθημερινότητά της.

Website: https://powerpolitics.eu

   Ροή άρθρων Συντάκτη

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

Pin It on Pinterest