Χονγκ – Κονγκ: Ένα κράτος, δύο συστήματα

Ως πρώην βρετανική αποικία, το Χονγκ Κονγκ είχε κατορθώσει να δημιουργήσει ένα οικονομικό και κοινωνικό περιβάλλον που λειτουργούσε ως πόλος έλξης για επιχειρήσεις και επενδύσεις. Τα τελευταία, ωστόσο, χρόνια, φαίνεται πως έχει αρχίσει να χάνει ένα μέρος της αυτονομίας που απολάμβανε, η οποία και το καθιστούσε τόσο ελκυστικό.

Λίγα ιστορικά στοιχεία

Για πολλά χρόνια, το Χονγκ Κονγκ αποτέλεσε μια από τις αποικίες της Μεγάλης Βρετανίας – με αποτέλεσμα να διαφοροποιείται αρκετά από τις άλλες ασιατικές χώρες, και να κλίνει περισσότερο προς τα δυτικά πρότυπα. Ο ιδιαίτερος αυτός χαρακτήρας επέτρεψε στο Χονγκ Κονγκ να αναπτύξει μια ανοιχτή -σε ξένες επενδύσεις- αγορά, αλλά και να αναπτύξει σημαντικές εμπορικές σχέσεις, που ξεπερνούν τον ασιατικό γεωγραφικό χώρο.

Όταν, λοιπόν, το 1997 το Χονγκ Κονγκ πέρασε και επίσημα υπό κινεζική εξουσία, η Κίνα δεσμεύθηκε, απέναντι στη Μεγάλη Βρετανία, πως το Χονγκ Κονγκ θα διατηρούσε ένα καθεστώς αυτονομίας, σε αντίθεση με το σοσιαλιστικό σύστημα της κυβέρνησης. Για σειρά ετών, η Κίνα φαίνεται να σεβάστηκε τον όρο αυτό, επιτρέποντας στο Χονγκ Κονγκ να αναπτυχθεί με ραγδαίους ρυθμούς, αλλά και να προσελκύσει πλήθος ξένων επενδύσεων.

Χονγκ Κονγκ και Εμπορικές Σχέσεις

Σήμερα, το Χονγκ Κονγκ αποτελεί μια από τις ισχυρότερες οικονομίες παγκοσμίως, καταλαμβάνοντας την 34η θέση ανάμεσα στις μεγαλύτερες εμπορικές δυνάμεις για το έτος 2014, βάσει στοιχείων του Τεχνολογικού Ινστιτούτου Μασαχουσέτης (MIT). Το εξωτερικό εμπόριο έχει αποδέκτες τόσο την ίδια την Κίνα, η οποία αποτελεί τον βασικό εξαγωγικό εταίρο του Χονγκ Κονγκ, αλλά και λοιπές ασιατικές χώρες. Ανάμεσα στους κυριότερους εξαγωγικούς εταίρους της χώρας βρίσκονται τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Μεγάλη Βρετανία και η Γαλλία. Αξίζει να σημειωθεί πως μεγάλο μέρος των εμπορικών σχέσεων που έχει αναπτύξει το Χονγκ Κονγκ στηρίζεται στο εμπόριο υπηρεσιών, αλλά και χρυσού.

Αυτό που καθιστά ιδιαιτέρως ελκυστικό το Χονγκ Κονγκ, για τις επιχειρήσεις και την πραγματοποίηση επενδύσεων, είναι η αυτονομία του από το κινεζικό σύστημα, το οποίο και ακολουθεί ένα αντίθετο πρότυπο. Συγκριτικά με την Κίνα, το Χονγκ Κονγκ ενσωματώνει περισσότερα στοιχεία του δυτικού καπιταλιστικού συστήματος, καθώς υπάρχει μεγαλύτερη ελευθερία δράσης των επιχειρήσεων. Οι τελευταίες διέπονται και χαίρουν προστασίας, η οποία ορίζεται νομικά από το θεσμό ιδιωτικής ιδιοκτησίας. Παράλληλα, ο χαρακτήρας του ως μια ανοιχτή οικονομία με ελεύθερο εμπόριο και επενδύσεις καθιστά το Χονγκ Κονγκ το πιο σημαντικό οικονομικό κέντρο της Ασίας.

Κινεζική επιρροή στο έδαφος του Χονγκ Κονγκ

Από το 1997, και υπό κινεζική πλέον εξουσία, η ανάπτυξη του Χονγκ Κονγκ δεν φαίνεται να περιορίστηκε από τις κυβερνητικές δυνάμεις, με την Κίνα να τηρεί τις δεσμεύσεις περί αυτονομίας και ευελιξίας κινήσεων. Για σειρά ετών επετράπη στο Χονγκ Κονγκ να αναπτύξει ένα οικονομικό και κοινωνικό περιβάλλον, σχετικά αποστασιοποιημένο και διαφοροποιημένο από την υπόλοιπη Κίνα, η οποία, εν συγκρίσει, φαντάζει συντηρητική. Εν ολίγοις, το Χονγκ Κονγκ βρίσκεται, σε ένα βαθμό, εκτός του πεδίου ελέγχου της κεντρικής κινεζικής κυβέρνησης.

Αυτό, ωστόσο, το ιδιαίτερο καθεστώς έχει αρχίσει, προσφάτως, να αμφισβητείται. Από το 2016 και μετά, η κινεζική κυβέρνηση έχει δεχθεί κατηγορίες πως έχει αρχίσει να παραμελεί τις δεσμεύσεις της.

Οι προκλήσεις που δέχεται το Χονγκ Κονγκ από την κυβέρνηση δεν είναι τόσο οικονομικής φύσης, όσο κοινωνικού χαρακτήρα. Ειδικότερα, φαίνεται πως γίνεται μια προσπάθεια, από κινεζικής πλευράς, για επιβολή ελέγχου στην ελευθερία έκφρασης και δράσης των μεγάλων επιχειρήσεων.

Πιο συγκεκριμένα, την πρώτη αφορμή για να κατηγορηθεί η κυβέρνηση περί αθέτησης των όρων της Σινο-Βρετανικής συμφωνίας αποτέλεσε η παρέμβαση του Xi Jinping κατά το 2016, όταν και εκδόθηκε βιβλίο που αφορούσε τον ίδιο. Η αντίδρασή του ήταν άμεση, συλλαμβάνοντας τους πέντε βιβλιοπώλεις που παρείχαν το εν λόγω βιβλίο. Ένα ακόμα περιστατικό, για το οποίο κατηγορείται η κινεζική κυβέρνηση, είναι η εξαφάνιση επιχειρηματία πριν λίγο καιρό, ο οποίος είχε στενές σχέσεις με τον οικογενειακό κύκλο του ηγέτη της χώρας.

Περιστατικά όπως αυτά, αλλά και ο παρεμβατικός χαρακτήρας της κινεζικής κυβέρνησης με την αύξηση της άσκησης ελέγχου, έχουν αποτελέσει αντικείμενο σφοδρής κριτικής. Ωστόσο, για πρώτη φορά φαίνεται να απειλούν πραγματικά το Χονγκ Κονγκ και την αυτονομία που, ως τώρα, απολάμβανε.

Το ερώτημα που προκύπτει, με βάση τα παραπάνω, αφορά το ποια θα είναι η κατάληξη του Χονγκ Κονγκ, μιας μεγάλης οικονομικής δύναμης, αν το ελεύθερο καθεστώς που διατηρεί, υποστεί την επιρροή του κινεζικού καθεστώτος. Στην περίπτωση κινεζικής κυβερνητικής παρέμβασης, είναι βέβαιο πως η οικονομία της χώρας θα είναι ο κλάδος που θα δεχθεί το ισχυρότερο πλήγμα.

Πηγές:

  1. Simoes, A. (2014) OEC – Hong Kong (HKG) exports, imports, and trade partners. Available at: http://atlas.media.mit.edu/en/profile/country/hkg/ (Accessed: 4 March 2017).
  2. The Heritage Foundation (2017) Hong Kong economy: Population, facts, GDP, business, trade, inflation. Available at: http://www.heritage.org/index/country/hongkong (Accessed: 4 March 2017).
  3. History.com (2010) ‘Hong Kong ceded to the British’ Available at: http://www.history.com/this-day-in-history/hong-kong-ceded-to-the-british (Accessed: 4 March 2017).
  4. Reuters (2017) Britain concerned over challenges to Hong Kong’s ‘one country, two systems’ deal. Available at: https://www.theguardian.com/world/2017/feb/25/britain-concerned-over-challenges-to-hong-kongs-one-country-two-systems-deal (Accessed: 4 March 2017)
  5. Phillips, T. (2017) Hong Kong protesters march over abducted booksellers. Available at: https://www.theguardian.com/world/2016/jul/01/hong-kong-protesters-call-for-leader-to-stand-down (Accessed: 4 March 2017).

Tagged under:

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

Pin It on Pinterest