Χρηματιστήριο Ενέργειας: Ένα βήμα προς τη δημιουργία μιας ενιαίας αγοράς ενέργειας

Εντός του 2018 αναμένεται η λειτουργία ενός Χρηματιστηρίου Ενέργειας στην Ελλάδα, που η διαμόρφωσή του θα βασίζεται σε ευρωπαϊκά και διεθνή πρότυπα. Παρά το γεγονός ότι η έννοια του Χρηματιστηρίου Ενέργειας δεν είναι απολύτως κατανοητή από μια μεγάλη μερίδα προμηθευτών και παραγωγών, η λειτουργία του είναι πλήρως συνυφασμένη με την ανάπτυξη της αγοράς ενέργειας και, κατ’ επέκταση, με την προσπάθεια δημιουργίας μιας ενιαίας πανευρωπαϊκής αγοράς που θα επιφέρει τη σύγκλιση των τιμών ενέργειας στα Κράτη-Μέλη. Η δημιουργία μιας ενιαίας πανευρωπαϊκής αγοράς προβλέπεται στην Οδηγία 2009/72/ΕΚ, που θέτει ως στόχο τη διαμόρφωση ενός ενιαίου τρόπου λειτουργίας των επιμέρους αγορών ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου στην Ε.Ε. Σαφέστερα, η δημιουργία της ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς δύναται να επιτευχθεί -μεταξύ άλλων- και μέσω του Χρηματιστηρίου Ενέργειας, το οποίο θα αποτελεί αποδοτικότερο και διαφανέστερο “τόπο συνάντησης” των συμφερόντων παραγωγών και προμηθευτών.

Τι είναι το Χρηματιστήριο Ενέργειας;

Το Χρηματιστήριο Ενέργειας αποτελεί τον τόπο αγοράς (market place) όπου λαμβάνει χώρα η διαπραγμάτευση αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας στη χονδρεμπορική της τιμή, ως ομοιογενές προϊόν με ίδιους όρους συναλλαγής, ανεξαρτήτως του ποιος είναι ο πωλητής ή ο αγοραστής κάθε φορά. Αποτελεί, δε, τόπο συνάντησης των παραγωγών ενέργειας (πωλητών) με τους εμπόρους (αγοραστές) που συμμετέχουν σε καθορισμένες διαφανείς διαδικασίες, διαμέσου των οποίων διαμορφώνεται η προσφορά και η ζήτηση και, εν τέλει, οι τιμές της ενέργειας. Αξιοσημείωτο είναι ότι ο κάθε συμμετέχων μπορεί να προσφέρει ή να ζητήσει ηλεκτρική ενέργεια σε ανάλογη ποσότητα που προκύπτει βάσει των αναγκών του. Οι συμμετέχοντες διακρίνονται στους εξής: παραγωγοί ενέργειας, πάροχοι ενέργειας, έμποροι ενέργειας και καταναλωτές.

Επιπροσθέτως, η καθημερινή δραστηριότητα του εν λόγω Χρηματιστηρίου αφορά τη διεξαγωγή δημοπρασιών για συγκεκριμένα προϊόντα ενέργειας που διαφέρουν ως προς το αν οδηγούν σε φυσική παράδοση της ενέργειας ή όχι. Οι αγορές που διαμορφώνονται βάσει των προϊόντων ηλεκτρικής ενέργειας που δημοπρατούνται, διακρίνονται στις παρακάτω κατηγορίες: προημερήσια αγορά, ενδοημερήσια αγορά, αγορά εξισορρόπησης και μακροχρόνια αγορά. Σαφέστερα, στην προημερήσια αγορά οι συναλλαγές αφορούν τη φυσική παράδοση ενέργειας την επόμενη ημέρα, ενώ στην ενδοημερήσια αγορά το συναλλακτικό ενδιαφέρον επικεντρώνεται στην διόρθωση των αποκλίσεων. Τέλος, στην αγορά εξισορρόπησης λαμβάνονται υπ’ όψιν οι τεχνικοί περιορισμοί του δικτύου και των μονάδων με όρους αγοράς, ενώ η μακροχρόνια αγορά σχετίζεται με τη σύναψη μακροχρόνιων συμβολαίων φυσικής παράδοσης ενέργειας μεταξύ παραγωγών και προμηθευτών.

Πηγή: The University of Melbourne

Κατά συνέπεια, σύμφωνα με τα προαναφερθέντα, η βασική λειτουργία του Χρηματιστήριου Ενέργειας είναι να εξασφαλίσει την οργάνωση της αγοράς αυτής, την επιτήρηση των κανονισμών που τη διέπουν, και την προσέλκυση νέων αξιόπιστων συμμετεχόντων. Τα σημαντικότερα εξ αυτών είναι το European Energy Exchange στη Λειψία, το NordPool στις Σκανδιναβικές χώρες, το Gestore dei Mercati Energetici στην Ιταλία κ.ά. Στα περισσότερα Χρηματιστήρια Ενέργειας της Ευρώπης, δημοπρατούνται κι άλλα ενεργειακά προϊόντα πέραν της ηλεκτρικής ενέργειας – όπως το φυσικό αέριο, ο άνθρακας και οι αέριοι ρύποι.

Γιατί το Χρηματιστήριο Ενέργειας αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς τη δημιουργία της ενιαίας αγοράς;

Η λειτουργία του Χρηματιστηρίου Ενέργειας συμβάλει στην επίτευξη του βασικού στόχου κάθε συμμετέχοντα της ενεργειακής αγοράς, δηλαδή στην ελαχιστοποίηση του ρίσκου της δραστηριότητάς του. Επεξηγηματικά, ο παραγωγός ηλεκτρικής ενέργειας «κλειδώνει» μια τιμή αγοράς για την πρώτη ύλη του για τα επόμενα χρόνια. Ωστόσο, βάσει του επικρατούντος καθεστώτος ενέργειας, δεν είναι απολύτως σίγουρο ότι θα κατορθώσει να παράξει τις ποσότητες της πρώτης ύλης του που έχει συμβολαιοποιήσει και, επομένως, δεν θα μπορέσει να εκμεταλλευτεί τη σταθερή τιμή αγοράς που εκ των προτέρων έχει «κλειδώσει». Αντιθέτως, εάν λειτουργούσε μια αγορά με διαφορετικό καθεστώς και σύμφωνο με το μοντέλο του Χρηματιστηρίου Ενέργειας, ο παραγωγός θα είχε τη δυνατότητα να «κλειδώσει» συγκεκριμένες ποσότητες της πρώτης ύλης του για τα επόμενα χρόνια, ώστε να εκμεταλλευτεί τη σταθερή τιμή της που είναι εκ των προτέρων γνωστή.

Πηγή: Capital.gr

Εν συνεχεία, ο πάροχος ηλεκτρικής ενέργειας εκτίθεται καθημερινά σε κίνδυνο, εξ’ αιτίας των κινήσεων του δείκτη τιμών ηλεκτρικής ενέργειας. Ο κίνδυνος αυτός αποτελεί την αιτία της ύπαρξης των ίδιων συμμετεχόντων στην αγορά και τη μείωση των επιλογών του καταναλωτή. Τέλος, τα οφέλη από τη δημιουργία ενός Χρηματιστηρίου Ενέργειας για τους καταναλωτές εντοπίζονται στην ύπαρξη περισσότερης διαφάνειας στη σύναψη των συμβολαίων με τον πάροχο.

Πώς θα λειτουργήσει το Χρηματιστήριο Ενέργειας στην Ελλάδα;

Η ανάπτυξη της ελληνικής αγοράς ενέργειας έχει ανατεθεί στο ‘Λειτουργό της Αγοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας Α.Ε.’, στον ‘Ανεξάρτητο Διαχειριστή Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας Α.Ε.’ και στη ‘Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας’. Η ανάπτυξη θα επιτευχθεί με τη δημιουργία ενός Χρηματιστηρίου Ενέργειας με πολυμετοχική σύνθεση, στο οποίο θα συμμετέχουν ο ΛΑΓΗΕ και το Χρηματιστήριο Αθηνών. Επιπλέον, προβλέπεται η δημιουργία λειτουργικών χονδρεμπορικών αγορών φυσικού αερίου, που θα αποτελούν μηχανισμούς διαμόρφωσης της τιμής του αερίου βάσει της σχέσης προσφοράς και ζήτησης προς όφελος του τελικού καταναλωτή.

Συμπληρωματικά, η λειτουργία του Χρηματιστηρίου Ενέργειας αποσκοπεί στη σύζευξη της ελληνικής αγοράς με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές αγορές, και τη σύνδεση μεταξύ τους ανάλογα με την προσφορά και τη ζήτηση, την εξασφάλιση καλύτερων τιμών για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις, και την ενίσχυση του ανταγωνισμού και της διαφάνειας. Στόχος είναι και η ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού, και η ενίσχυση της παρουσίας των ΑΠΕ.

Καταληκτικά, η προώθηση του Χρηματιστηρίου Ενέργειας θα στηριχθεί στην εκπόνηση Επιχειρησιακού Σχεδίου που θα τεθεί υπό έγκριση από τη ΡΑΕ. Το επιχειρησιακό σχέδιο θα έχει ως αντικείμενο τη σύσταση δύο Ανωνύμων Εταιριών, εκ των οποίων η μία θα αναλάβει τη διαχείριση του συναλλακτικού καθεστώτος των αγορών όπου δημοπρατούνται τα προϊόντα, και η άλλη την παροχή υποστήριξης στο ΛΑΓΗΕ με τη μορφή τεχνογνωσίας.

Πηγές:

  1. Energy Press. (2017). Εντός του 2018 θα λειτουργήσει το χρηματιστήριο ενέργειας. https://energypress.gr/news/entos-toy-2018-tha-leitoyrgisei-hrimatistirio-energeias-deite-olokliri-ti-synenteyxi
  2. Energy Press. (2014). Έτσι θα λειτουργεί το χρηματιστήριο ενέργειας-Μέτοχοι όλοι οι παίκτες της αγοράς. https://energypress.gr/news/etsi-tha-leitoyrgei-hrimatistirio-energeias-metohoi-oloi-oi-paihtes-tis-agoras
  3. Energia.gr. (2017). Χρηματιστήριο της Ενέργειας. http://www.energia.gr/category.asp?cat_id=68
  4. Commodity.com. (2017). European Energy Exchange. https://commodity.com/exchanges/european-energy/
  5. Bankpedia. (2009). Gestore dei Mercati Energetici. http://www.bankpedia.org/index.php/it/103-italian/g/20351-gestore-dei-mercati-energetici-gme
  6. Europex. (2017). Nord Pool. https://web.archive.org/web/20161023193602/http://www.europex.org:80/members/nord-pool-norway/
Έχει περάσει αρκετός χρόνος (1 έτος) από τη δημοσίευση αυτού του άρθρου. Παρακαλούμε συνεχίστε στην ανάγνωσή του έχοντας υπόψη την ημερομηνία δημοσίευσης.

Tagged under:

Η Θεοδώρα-Ηλιάνα Παπαχαραλάμπους είναι επί πτυχίω φοιτήτρια της Νομικής Σχολής Αθηνών. Ομιλεί άριστα τρεις ξένες γλώσσες (αγγλικά, γαλλικά, ισπανικά), ενώ διαθέτει γνώσεις ιταλικών και ρουμανικών. Η διαμονή της στο Παρίσι με το πρόγραμμα κινητικότητας φοιτητών Erasmus+ αποτελεί εφαλτήριο για να μάθει περισσότερες μελλοντικά. Έχει παρακολουθήσει πληθώρα σεμιναρίων και συνεδρίων, κυρίως διεθνούς και ευρωπαϊκής θεματολογίας, καθώς και έχει συμμετάσχει σε μεγάλο αριθμό προσομοιώσεων. Το ενδιαφέρον της τόσο για το διεθνές δίκαιο εμφαίνεται από τη συμμετοχή της σε δύο εικονικές δίκες ως μέλους της ομάδας της σχολής της και ως προπονήτριας, όσο και για το ευρωπαϊκό γίγνεσθαι μέσω της ιδιότητας της ως μέλους της ομάδας Δημοσίων Σχέσεων της ένωσης ‘BETA e.V.’ (Bringing Europeans Together Association). Επιπροσθέτως, έχει κάνει πρακτική άσκηση στη Διεύθυνση του «Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου» του Υπουργείου Εξωτερικών και στη Δικηγορική Εταιρία POP & Partners στο Βουκουρέστι. Την περίοδο αυτή, κάνει πρακτική άσκηση στο Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος. Είναι εθελόντρια, αγαπάει τα βιβλία και τα ταξίδια. Συνηθίζει να επαναλαμβάνει τη φράση «Στη ζωή δεν υπάρχει ‘δε μπορώ’, υπάρχει μονάχα ‘δε θέλω’» και προσπαθεί να την εφαρμόζει. ipapacharalampou[email protected]

Website: https://powerpolitics.eu

   Ροή άρθρων Συντάκτη

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

Pin It on Pinterest