40 κύματα προσφυγικού

Αν θέλαμε να δώσουμε μια εικόνα στο μείζον πρόβλημα που ταλανίζει τόσο την εθνική όσο και την διεθνή δραστηριότητα, αυτή θα έδειχνε μια μισοβουλιαγμένη βάρκα στη μέση του Πελάγους να ξεχειλίζει από πρόσφυγες. Η απεικόνιση αυτή θα ήταν μάλλον λιτή μπροστά στο Γολγοθά που αντιμετωπίζουν καθημερινά αυτοί οι άνθρωποι. Η Δύση παρακολουθεί άνδρες, γυναίκες και παιδιά να παλεύουν με τα κύματα. Αρκετοί δε από αυτούς, ιδίως μικρά παιδιά δεν μπορούν να ανταπεξέλθουν και χάνουν τη μάχη, στην οποία τόσο άδικα βάλθηκαν να πολεμήσουν.

Υπολογίζεται ότι στην οδύσσεια αυτή έχουν χάσει τη ζωή τους περίπου 3.000 πρόσφυγες, και ανάμεσά τους πολλά παιδιά.

Στο έτος 2015, ο αριθμός των προσφύγων που διέσχισαν την θάλασσα κινδυνεύοντας τη ζωή τους ανέρχεται στο μισό εκατομμύριο, ποσοστό οκταπλάσιο  από αυτό του 2013 (60.000) και διπλάσιο από αυτό του 2014(220.000). Από ό, τι φαίνεται η κάθε χρονιά σπάει το ρεκόρ της προηγούμενης με μεγάλη διαφορά.

Αιτία του κινήματος αυτού είναι κυρίως ο τετραετής εμφύλιος πόλεμος στη Συρία, ο οποίος αποτελεί έναν από τους πιο ανθρωποκτόνους πολέμους που έχει συναντήσει η ανθρώπινη ιστορία. Ο Συριακός εμφύλιος πόλεμος ξεκίνησε το 2011 με την άρνηση του Άσαντ να παραιτηθεί ο οποίος, προκειμένου να αντιταχθεί στο επαναστατικό κίνημα της Αραβικής Άνοιξης, άρπαξε τα όπλα και ξεκίνησε ανελέητες και αιματηρές συγκρούσεις.

Στα οπλισμένα χέρια των μετώπων βρέθηκαν νεκροί τουλάχιστον 200.000 αθώοι άνθρωποι.

Στην αναταραχή του πολέμου οι τζιχαντιστές, μια από τις πιο βίαιες και επιτυχημένες εξτρεμιστικές οργανώσεις στη Γη, βρήκαν την ευκαιρία να εγκαθιδρύσουν στη Συρία απολυταρχικό ισλαμικό καθεστώς. Το γεγονός αυτό προσέθεσε άλλον έναν κίνδυνο στους Σύριους πολίτες, οι οποίοι πλέον είναι παγιδευμένοι όχι μόνο από το απτόητο καθεστώς και τις ομάδες των ανταρτών αλλά και από του θρησκευτικούς εξτρεμιστές.

Είναι θέσφατο ότι πλέον δεν πρόκειται απλά για ένα διεθνές φαινόμενο μεταναστών αλλά για μια προσφυγική κρίση, που θέτει στο επίκεντρο ζωές χιλιάδων ανθρώπων, με το 1/3 του συριακού λαού να έχει εκτοπιστεί στο εσωτερικό της Συρίας ενώ πάνω από 4 εκατομμύρια να ξεριζώνονται, ψάχνοντας καταφύγιο στα συνορεύοντα κράτη (Τουρκία, Λίβανο, Ιράκ, Ιορδανία) ή στην Ευρώπη. Ο ευρωπαϊκός χώρος το καλοκαίρι του 2015 έζησε τη μεγαλύτερη εισροή μεταναστών μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο και συνεχίζει να την βιώνει από τη ανατολή του ηλίου μέχρι τη δύση του.

Ποιός μπορεί να είναι τόσο σκληρός για να αρνηθεί την παροχή βοήθειας σε ανθρώπους που αναζητούν ένα καταφύγιο για αυτούς και την οικογένειά τους? Το Διεθνές Δίκαιο πάντως παρέχει δικαίωμα προστασίας και βοήθειας σε αυτούς τους ανθρώπους, βάσει της Σύμβασης του 1951 για το καθεστώς των προσφύγων. Τονίζεται ότι όταν κάποιοι πολίτες δεν απολαύουν πλέον την απαιτούμενη προστασία από την χώρα τους, η διεθνής κοινότητα οφείλει να αναλάβει ενεργή δράση.

Η προστασία που προβλέπεται από τη Σύμβαση παίζει κυρίως επικουρικό ρόλο δίνοντας μια γενικότερη λύση. Η ανθρωπιστική δράση δεν δύναται να καλύψει τις εκτάσεις που έχει λάβει η προσφυγική κρίση και, σε καμία των περιπτώσεων, δεν μπορεί να λειτουργήσει ως υποκατάστατο της πολιτικής δράσης.

7a6f8487-3eec-4cdc-a693-831b40f51095-2060x1236Αναγκαίο σταυροδρόμι για την είσοδο στη Ευρώπη είναι ως επί το πλείστον η Ελλάδα, η οποία ήταν από τις πρώτες χώρες που βίωσε την κρίση στην εμβρυακή της κατάσταση. Υπολογίζεται ότι από τους 500.000 πρόσφυγες που διέσχισαν την θάλασσα για να εισέλθουν στην Ευρώπη, τα ¾ εξ αυτών χρησιμοποίησαν την Ελλάδα ως δίαυλο.

Μπροστά στην ανάγκη κατανομής των προσφύγων και την διεκπεραίωση του ευρωπαϊκού πρότζεκτ περί παροχής ασύλου στους αιτούντες πρόσφυγες, στα τέλη του Αυγούστου ανακοινώθηκε η αναστολή της Συνθήκης του Δουβλίνο 2 για τους πρόσφυγες από τη Συρία. Οι πρόσφυγες, επιτέλους, απέκτησαν μεγαλύτερο περιθώριο επιλογών για την αίτηση ασύλου και δεν περιορίζονται στην χώρα πρώτης εισόδου.

Ωστόσο, η αναστολή αυτή δεν επηρεάζει τόσο την Ελλάδα καθώς, από τον Δεκέμβριο του 2009, η Ύπατη Αρμοστεία για τους πρόσφυγες συμβούλευε τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να αποφεύγουν την εφαρμογή της επιστροφής των αιτούντων άσυλο στην Ελλάδα, εξαιτίας των άθλιων συνθηκών διαβίωσης και της απάνθρωπης μεταχείρισής απέναντι στους πρόσφυγες. Σε αυτή την δεινή κατάσταση, η Ύπατη Αρμοστεία έδειξε την αδήριτη ανάγκη για αλλαγή της ελληνικής μεταναστευτικής πολιτικής, προκειμένου να συμμορφωθεί με διεθνή, ευρωπαϊκά και εθνικά πρότυπα.

Από τότε δεν φαίνεται να έχουν αλλάξει πολλά στην ελληνική πολιτική για τους πρόσφυγες, δεδομένου ότι από το 2011 η Ελλάδα έχει καταδικαστεί 4 φορές από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων για απάνθρωπη μεταχείριση μεταναστών.

Για άλλη μια φορά, λοιπόν, η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους πρόσφυγες προσπαθεί τον Απρίλιο του 2015 να κινητοποιήσει την  νέα ελληνική κυβέρνηση με συστάσεις για πιο αποτελεσματική αντιμετώπιση της προσφυγικής κρίσης, με καλύτερη διαχείριση των συνόρων και την διευκόλυνση της πρόσβασης στην ελληνική επικράτεια από τους κατατρεγμένους πρόσφυγες.

Η ελληνική πολιτική χαρακτηρίζεται μάλλον από έλλειψη προνοητικότητας για τον τρόπο αντιμετώπισης επικείμενων κρίσεων, καθώς δεν φάνηκε πρόθυμη να ακολουθήσει  τις συστάσεις της Ύπατης Αρμοστείας και να προχωρήσει στην διασφάλιση ενός Σχεδίου Δράσης  για την αναμενόμενη έξαρση των αφίξεων.

Το καλοκαίρι των αυξημένων αφίξεων η Ελλάδα βρέθηκε εντελώς απροετοίμαστη, αναζητώντας την τελευταία στιγμή χώρους για την τοποθέτηση καταυλισμών. Οι πρόσφυγες δεν θέλουν όμως να μείνουν στην Ελλάδα, καθώς οι συνθήκες που αντιμετωπίζουν είναι άθλιες.

Refugee-routes-graphic

Κατευθυνόμενοι κυρίως προς την Γερμανία αντιμετωπίζουν όλο και περισσότερα εμπόδια, ενώ οι εντάσεις μεταξύ των ευρωπαϊκών κρατών οξύνονται. Η διεθνής κοινότητα οφείλει να αναλάβει τα ηνία της διαχείρισης της κρίσης και να παύσει να ομφαλοσκοπεί. Άλλωστε δεν είναι λίγες οι φορές που μας έχει αποδείξει την δύναμή της. Το μόνο που χρειάζεται είναι η θέληση να την χρησιμοποιήσει.

 

ΠΗΓΕΣ

  1. http://www.theguardian.com/world/2015/aug/27/at-least-30-dead-after-boat-carrying-migrants-sinks-in-mediterranean
  2. http://www.unhcr.org/5592bd059.html
  3. http://www.nytimes.com/interactive/2015/09/14/world/middleeast/syria-war-deaths.html?_r=0
  4. http://www.aljazeera.com/news/2015/09/tensions-croatia-serbia-rise-refugees-150924193440477.html

Tagged under:

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

X

Pin It on Pinterest

X
Share This