8 Ιουνίου 2017: οι Βρετανοί αποφασίζουν για τις σχέσεις τους με την Ε.Ε.

Προς έκπληξη όλων, η Πρωθυπουργός της Μεγάλης Βρετανίας, Theresa May, κήρυξε γενικές εκλογές, οι οποίες προγραμματίστηκαν για την 8η Ιουνίου 2017.

Η έκπληξη ανάγεται τόσο σε πολιτικό επίπεδο -καθώς η May έχει δηλώσει επανειλημμένως πως δεν επιθυμεί τη διεξαγωγή πρόωρων εκλογών, δεδομένου ότι η χώρα χρειάζεται μια περίοδο σταθερότητας, την οποία οι εκλογές δεν επρόκειτο να προσφέρουν-, όσο και σε θεσμικό.

Πιο συγκεκριμένα, το 2011 η Βουλή αποφάσισε με σχετική νομοθετική ρύθμιση να διεξάγονται οι γενικές εκλογές κάθε πέντε χρόνια, την πρώτη Πέμπτη του Μαΐου. Σκοπός της απόφασης αυτής ήταν ο περιορισμός των κερδοσκοπικών πρακτικών των πολιτικών σε βάρος της σταθερότητας της χώρας, δεδομένου ότι, πριν την ψήφιση του εν λόγω νομοθετήματος, ο εκάστοτε Πρωθυπουργός -με προσωπική του βούληση- κήρυσσε εκλογές όποτε πίστευε πως είχε εξασφαλισμένη την πλειοψηφία (Βρετανικό Κοινοβούλιο, 2017).

Με βάση τη νέα νομοθετική ρύθμιση, η Βουλή μπορεί να διαλυθεί μόνο σε δύο περιπτώσεις: Πρώτον, αν η κυβέρνηση δεν λάβει ψήφο εμπιστοσύνης από την απλή πλειοψηφία των βουλευτών και, δεύτερον, εφόσον το επιθυμούν τα δύο τρίτα του Κοινοβουλίου. Η May επέλεξε να στηρίξει την απόφασή της στη δεύτερη περίπτωση και, μάλιστα, επικράτησε με άνεση, με πλειοψηφία 522 προς 13 (Βρετανικό Κοινοβούλιο, 2017).

Ωστόσο, εύλογα αναρωτιέται κανείς τί οδήγησε τη May σε μια πολιτική απόφαση ενάντια στα -μέχρι πρότινος- λεγόμενά της.

Γιατί πρόωρες εκλογές;

Η απάντηση είναι εξαιρετικά απλή. Αρκεί να παρατηρήσει κανείς την παρούσα πολιτική κατάσταση της Βρετανίας.

Σημείο πρώτο: Η May ανέλαβε την ηγεσία των Συντηρητικών τον Ιούλιο του 2016, όταν ο David Cameron «έχασε το στοίχημα» με το δημοψήφισμα για την παραμονή της Μεγάλης Βρετανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ως εκ τούτου, δεν έλαβε η ίδια λαϊκή εντολή για να αναλάβει τη διακυβέρνηση της χώρας, αλλά επιλέχτηκε έμμεσα από την πλειοψηφία των Συντηρητικών.

Σημείο δεύτερο: Οι Συντηρητικοί πλειοψηφούν με μόλις 17 έδρες. Αυτό σημαίνει πως η απαραίτητη πλειοψηφία για να περάσουν στη Βουλή οι αποφάσεις των επίπονων διαπραγματεύσεων με τους θεσμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν είναι δεδομένη και, ως εκ τούτου, η May είναι ευάλωτη σε οποιαδήποτε παρέκκλιση βουλευτών της από τη γραμμή του κόμματος.

Σημείο τρίτο: Η οικονομία έχει ήδη πληγεί από την έκβαση του δημοψηφίσματος του 2016, δεδομένου ότι ο επιχειρηματικός κόσμος δεν επιθυμεί την έξοδο της Βρετανίας από την ευρωπαϊκή αγορά, ενώ, παράλληλα, η εμπιστοσύνη των καταναλωτών έχει μειωθεί αισθητά. Είναι αναγκαίο, λοιπόν, να ληφθούν δραστικά μέτρα, προκειμένου να ανακοπεί η ολοένα φθίνουσα πορεία της οικονομίας, ειδικά εν μέσω διαπραγματεύσεων για την έξοδο της χώρας από μία ένωση η οποία της είχε προσφέρει -ομολογουμένως- σημαντικά οικονομικά οφέλη (BBC News, 2017).

Ουσιαστικά, η May επιδιώκει να εξουδετερώσει όσους εναντιώνονταν στην πολιτική της όσον αφορά το Brexit. Είναι γεγονός πως χωρίς ισχυρή νομιμοποίηση δεν μπορεί να κατέχει ευνοϊκή θέση στο τραπέζι της διαπραγμάτευσης, και με μια οριακή πλειοψηφία το μέλλον εμφανίζεται δυσοίωνο, ακόμα και στο εσωτερικό της χώρας. Αφουγκραζόμενη, λοιπόν, την πολιτικοκοινωνική ατμόσφαιρα που επικρατεί, αποφάσισε πως τώρα είναι η καταλληλότερη στιγμή για να αποκτήσει την πολυπόθητη λαϊκή εντολή, αφού οι Συντηρητικοί -όπως επιβεβαιώθηκε και από τις πρόσφατες περιφερειακές εκλογές- θα κερδίσουν με ισχυρή πλειοψηφία.

Ποια η στάση των τριών μεγάλων κομμάτων απέναντι στο Brexit;

Είναι σημαντικό πως και τα τρία κόμματα -Συντηρητικοί, Εργατικοί, Δημοκρατικοί φιλελεύθεροι- τάσσονται υπέρ του Βrexit. Η ειδοποιός διαφορά έγκειται στο αν το «διαζύγιο» με τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα είναι «σκληρό» (Hard Brexit) ή «ήπιο» (Soft Brexit).

Ειδικότερα, η Theresa May (και, κατ’ επέκταση, οι Συντηρητικοί) επιθυμεί το «Ηard Brexit», δηλαδή η Βρετανία να αποχωρήσει εντελώς από τις ευρωπαϊκές αγορές και θεσμούς και, συνακόλουθα, να αποκτήσει τον πλήρη έλεγχο των συνόρων της, οικοδομώντας εκ νέου εμπορικές και συμβατικές σχέσεις με τρίτα κράτη. Επομένως, μετά την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων, το Ηνωμένο Βασίλειο θα εισέλθει στο κανονιστικό πλαίσιο του Παγκοσμίου Οργανισμού Εμπορίου (Π.Ο.Ε.) (Sims, 2017).

Ωστόσο, το γεγονός ότι το Ηνωμένο Βασίλειο δεν θα εμπορεύεται στα πλαίσια ενός περιφερειακού οργανισμού, αλλά του Π.Ο.Ε., δεν σημαίνει απαραίτητα και βελτίωση του εμπορικού ισοζυγίου. Η ανταγωνιστικότητα των προϊόντων θα μειωθεί αισθητά εξαιτίας του υψηλότερου κόστους μετακίνησης και των προστατευτικών μέτρων που ενδέχεται να ισχύουν για τους υποψήφιους εμπορικούς εταίρους, ιδιαίτερα αν πρόκειται για αναπτυσσόμενες χώρες -καθώς αυτές απολαμβάνουν ευνοϊκότερης μεταχείρισης όσον αφορά στα προστατευτικά μέτρα-, ενώ και η γραφειοκρατία θα αυξηθεί σημαντικά.

Από την άλλη, οι Δημοκρατικοί είναι υπέρ του «Soft Brexit», δηλαδή μιας συμφωνίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση στα πρότυπα των συμβατικών και εμπορικών σχέσεων που η τελευταία διατηρεί με την Ιρλανδία, τη Νορβηγία, το Λιχτενστάιν, αλλά και την Ελβετία.

Συγκεκριμένα, το Ηνωμένο Βασίλειο δεν θα είναι μέλος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Ωστόσο, οι εμπορικές και συμβατικές σχέσεις του με τα κράτη-μέλη θα παραμείνουν ως έχουν. Αυτή την προσέγγιση υποστηρίζει ο επιχειρηματικός κόσμος, αλλά και όσοι ψήφισαν υπέρ της παραμονής της χώρας στην Ε.Ε. (Sims, 2017).

Τέλος, το Εργατικό Κόμμα, παρόλο που η προεκλογική του εκστρατεία κατά τη διάρκεια του δημοψηφίσματος τασσόταν υπέρ της παραμονής της χώρας στην Ε.Ε., αναγνωρίζει πλέον πως το αποτέλεσμα θα πρέπει να γίνει σεβαστό. Τάσσεται, επομένως, υπέρ του Soft Brexit, αλλά προτείνει τη διεξαγωγή δεύτερου δημοψηφίσματος ώστε, μετά το πέρας των διαπραγματεύσεων, ο λαός να έχει ισχυρή επιρροή στα γεγονότα που θα ακολουθήσουν.

Αντί Επιλόγου

Από τα μέχρι τώρα δεδομένα, οι Συντηρητικοί φαίνεται να έχουν ένα σταθερό προβάδισμα και μια ισχυρή πλειοψηφία. Το συμπέρασμα αυτό δεν προκύπτει μόνο από τις σχετικές δημοσκοπήσεις -οι οποίες κάθε άλλο παρά αξιόπιστες φαντάζουν, ειδικά στην εμπειρία των Βρετανών-, αλλά και από τα αποτελέσματα των δημοτικών εκλογών. Ομολογουμένως, θα είναι απογοητευτικό, αλλά και ταυτόχρονα ανησυχητικό για τα υπόλοιπα κράτη-μέλη, αν οι Βρετανοί «πετάξουν» τη μόνη ίσως ευκαιρία που έχουν για να αντιστρέψουν το εκλογικό αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος του περασμένου Ιουλίου.

Πηγές:

  1. BBC News. (2017). General election 2017: Where UK’s parties stand on Brexit. [online] Available at: http://www.bbc.com/news/uk-politics-39665835 [Accessed 14 May 2017].
  2. Hunt, A. and Wheeler, B. (2017). General election: What you need to know – BBC News. [online] Available at: http://www.bbc.com/news/uk-politics-39631768 [Accessed 14 May 2017].
  3. Sims, A. (2016). The difference between ‘hard’ and ‘soft’ Brexit. [online] The Independent. Available at: http://www.independent.co.uk/news/uk/politics/brexit-hard-soft-what-is-the-difference-uk-eu-single-market-freedom-movement-theresa-may-a7342591.html [Accessed 14 May 2017].
  4. UK Parliament. (2017). General elections. [online] Available at: http://www.parliament.uk/about/how/elections-and-voting/general/ [Accessed 14 May 2017].

Tagged under:

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

Pin It on Pinterest