Barack Obama: Ζητήματα Οικονομικής Πολιτικής

Αυτό το άρθρο είναι το 3ο μέρος από τα 4 με τίτλο: Barack Obama: 8 χρόνια στο Λευκό Οίκο
Αρκετός χρόνος έχει περάσει από τη δημοσίευση αυτού του άρθρου. Παρακαλώ συνεχίστε στην ανάγνωσή του έχοντας υπόψη την ημερομηνία δημοσίευσης.

Ο χρόνος για την εκλογή του/της προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών μετράει πλέον αντίστροφα, με την Clinton και τον Trump να διεκδικούν τη θέση που -για δύο συνεχόμενες θητείες- ανήκε σε ένα από τους πιο αγαπητούς προέδρους των ΗΠΑ, Barack Obama.

Παρά το γεγονός ότι, κατά τη δεύτερη θητεία του ως πρόεδρος, ο Obama συχνά κατηγορήθηκε για την πολιτική του δράση ως λιγότερο ενεργή, και με μια δόση ουδετερότητας σε σειρά ζητημάτων που αφορούσαν όχι μόνο στο εσωτερικό, αλλά κυρίως την παγκόσμια σκηνή, αποτελεί πραγματικότητα το γεγονός ότι ο Obama ανέλαβε την ηγεσία της χώρας σε μια περίοδο ιδιαιτέρως δύσκολη, και κατόρθωσε -όπως ισχυρίζονται πολλοί- να γλιτώσει τη χώρα από μία ύφεση όμοια της οικονομικής κρίσης του 1929.

American Recovery and Reinvestment Act

Η εκλογή του για την προεδρία την 4η Νοεμβρίου 2008, και η ανάληψη, έπειτα, των καθηκόντων του στις αρχές του επόμενου έτους, συνοδεύτηκαν από το ιδιαίτερης σημασίας νομοσχέδιο για την καταπολέμηση της οικονομικής ύφεσης που είχε προηγηθεί, κλονίζοντας αφενός την αμερικανική οικονομία, επηρεάζοντας αφετέρου βαθύτατα την παγκόσμια. Το σχέδιο -γνωστό ως The Stimulus, The Recovery Act ή και με το ακρωνύμιο ARRA- εμπεριείχε πολιτικές που στόχευαν στην ανάκαμψη της οικονομίας. Η ARRA, προκειμένου να σώσει την αμερικανική οικονομία από ακόμα βαθύτερη ύφεση και να αποφύγει τη συντηρητικοποίηση των αγορών και  του ιδιωτικού τομέα, προέβλεπε την παροχή βοήθειας και μεγάλων επενδύσεων από το δημόσιο τομέα, με έναν προϋπολογισμό που αρχικά έφτανε τα 787 δις δολάρια, ενώ στη συνέχεια αναθεωρήθηκε στα 831 δις δολάρια. Το Κογκρέσο των Ηνωμένων Πολιτειών ψήφισε υπέρ του νομοσχεδίου σε ποσοστό 46%, το οποίο εν συνεχεία υπεγράφη από τον Obama στις 17 Φεβρουαρίου 2009.

 

Ανάμεσα στους κυριότερους και άμεσα υλοποιήσιμους στόχους ήταν η υποστήριξη της παιδείας μέσα από τον συγκεκριμένο προϋπολογισμό. Κρίνοντας την παιδεία ως τομέα ύψιστης σημασίας, η ARRA έριξε ιδιαίτερο βάρος σε όλες τις βαθμίδες εκπαίδευσης, ενισχύοντας το εκπαιδευτικό σύστημα, παρέχοντας θέσεις εργασίας σε δασκάλους και λοιπό προσωπικό, και χρηματοδοτώντας τον εκσυγχρονισμό των σχολικών εγκαταστάσεων. Παράλληλα, το μέρος αυτό του προϋπολογισμού που διανεμήθηκε για την παιδεία βοήθησε ιδιαιτέρως τους φοιτητές, καθώς απέτρεψε την αύξηση των διδάκτρων σε πολλά πανεπιστήμια. Διατηρώντας με αυτό τον τρόπο τα δίδακτρα των πανεπιστημιακών ιδρυμάτων σε σχετική σταθερότητα, επετράπη στους ενδιαφερόμενους να επενδύσουν στην παιδεία με τη διεκδίκηση προπτυχιακών και μεταπτυχιακών τίτλων σπουδών. Στον τομέα, συνεπώς, της εκπαίδευσης, το νομοσχέδιο της οικονομικής ενίσχυσης λειτούργησε, θα λέγαμε, ευεργετικά μέσω της παροχής κινήτρων για περαιτέρω σπουδές.

Επιπλέον, στόχος της ARRA, ο οποίος δικαιολογούσε τον τεράστιο προϋπολογισμό που ξεπέρασε τα 790 δις δολάρια στο σύνολο, ήταν να δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας και να μειώσει δραστικά την ανεργία, δίνοντας ιδιαίτερη βάση στην ανάπτυξη και τη δημιουργία εργασιακών θέσεων, κυρίως στον ιδιωτικό τομέα.

Μία ακόμη πτυχή που καλύπτει το νομοσχέδιο ήταν η επένδυση στις νέες και ανανεώσιμες πηγές ενέργειας – κυρίως δε την ηλιακή και αιολική ενέργεια μέσω της χρηματοδότησης για τη βελτίωση της τεχνολογίας και τον εκσυγχρονισμό των εγκαταστάσεων. Στο πεδίο, μάλιστα, της αιολικής ενέργειας, η κυβέρνηση έδινε ιδιαίτερη βαρύτητα, υποστηρίζοντας και χρηματοδοτώντας τις ιδιωτικές επενδύσεις.

Επίσης γίνεται φανερή η προσπάθεια, μέσω των κρατικών επενδύσεων, να αυξηθεί η εμπιστοσύνη απέναντι στις οικονομικές δυνατότητες των Ηνωμένων Πολιτειών, η οποία είχε χαθεί όχι μόνο από τους διεθνείς εταίρους, αλλά και από τους Αμερικανούς πολίτες. Το νομοσχέδιο του Obama στόχευε αφενός στην επένδυση σε σημαντικούς τομείς της οικονομίας, αφετέρου στη δημιουργία ενός συναισθήματος ασφάλειας που θα επέτρεπε την ενίσχυση του ιδιωτικού τομέα, ώστε οι ιδιώτες να προχωρήσουν σε επενδύσεις και να προσφέρουν νέες εργασιακές θέσεις στους πολίτες.

Ο ίδιος ο Πρόεδρος, κατανοώντας τις προκλήσεις του νομοσχεδίου της οικονομικής ενίσχυσης, απευθύνθηκε αμέσως μετά την υπογραφή του προς τον αμερικανικό λαό και, διατηρώντας μία απολύτως οπτιμιστική στάση, υποστήριξε πως το σχέδιο θα επέφερε τα επιθυμητά αποτελέσματα στην οικονομία, υπογραμμίζοντας ωστόσο τις αναπόφευκτες δυσκολίες.

This morning, I’m pleased to say that after a lively debate full of healthy difference of opinion, we have delivered real and tangible progress for the American people.

Congress has passed my economic recovery plan – an ambitious plan at a time we badly need it. It will save or create more than 3.5 million jobs over the next two years, ignite spending by business and consumers alike, and lay a new foundation for our lasting economic growth and prosperity

president of the United States of America, Barack Obama

 

Παράλληλα, σε μια προσπάθεια να εξασφαλιστούν η αποδοχή και η διαφάνεια του συγκεκριμένου νομοσχεδίου, ο Αμερικανός πρόεδρος προχώρησε στην εγκαθίδρυση της ιστοσελίδας (site) Recovery.gov , με την οποία οι πολίτες έχουν τη δυνατότητα να ελέγξουν τη διαχείριση των πόρων που χρειάστηκαν για το μεγαλεπήβολο σχέδιο οικονομικής ανάπτυξης. Το site αυτό αποτέλεσε μία, μάλλον, ευφυή κίνηση από πλευράς του προεδρικού επιτελείου, καθώς δημιούργησε εμπιστοσύνη στην ARRA και πέτυχε τον αναγκαίο βαθμό διαφάνειας – στοιχεία που είχαν χαθεί μετά την κρίση του 2008.

 

The Dodd – Frank Wall Street Reform

Η πολιτική του Obama στον οικονομικό τομέα έφτασε μέχρι την Wall Street, η οποία θεωρήθηκε ένας από τους βασικούς υπαίτιους της κρίσης του 2008. Η ανάληψη ανεξέλεγκτου ρίσκου από πλευράς της Wall Street, και η έλλειψη ελέγχου επέτρεψαν σε μεγάλες εταιρίες να ενεργήσουν ιδιοτελώς, και να οδηγήσουν στο οικονομικό χάος του 2008 – που εξαπλώθηκε σύντομα και εκτός αμερικανικών συνόρων.

U.S. President Barack Obama signs the Dodd-Frank Wall Street Reform and Consumer Protection Act at the Ronald Reagan Building in Washington, D.C., Wednesday, July 21, 2010.

U.S. President Barack Obama signs the Dodd-Frank Wall Street Reform and Consumer Protection Act at the Ronald Reagan Building in Washington, D.C., Wednesday, July 21, 2010.

Οι μεταρρυθμίσεις που επέβαλλε ο πρόεδρος αφορούσαν κυρίως στην ενίσχυση του ελέγχου του ρίσκου που λαμβάνουν οι μεγάλες επιχειρήσεις, και την παρεπόμενη προστασία των καταναλωτών. Η Wall Street καθίσταται πλέον υπεύθυνη των ενεργειών της, κυρίως δε των αποτυχιών της, εξασφαλίζοντας τους φορολογουμένους, ενώ οι τραπεζικοί οργανισμοί δεν δύναται πλέον να δρουν ανεξέλεγκτα.

Παράλληλα, ο Obama επενέβη και στο στρατιωτικό τομέα, προκαλώντας πληθώρα αρνητικών σχολίων. Η στρατιωτική του πολιτική είχε περιοριστικό χαρακτήρα, προβλέποντας την κατάργηση των ιδιαιτέρως δαπανηρών στρατιωτικών προγραμμάτων και την πρόσφατη άσκηση ελέγχου στον εξοπλισμό των αστυνομικών αρχών, ώστε να μην εκφοβίζονται οι πολίτες.

Η Οικονομία Πολιτική του Obama με μια ματιά

Η πρώτη θητεία του Barack Obama ως προέδρου εγκαινιάστηκε με σειρά μεταρρυθμίσεων στον οικονομικό τομέα – όπως επέβαλλαν οι συγκυρίες της περιόδου. Η εκλογή νέου προέδρου είχε συμπέσει με την κρίση του 2008, που κλόνισε τα θεμέλια της αμερικανικής οικονομίας και μείωσε δραστικά την εμπιστοσύνη απέναντι στον -άλλοτε- δυνατό εταίρο. Οι αλλαγές που ακολούθησαν την εκλογή του, στόχευαν στο “άνοιγμα” της πληγωμένης οικονομίας μέσα από κεφάλαια και επενδύσεις που προώθησε ο Πρόεδρος στην αγορά, παράλληλα με τους περιορισμούς που επέβαλλε σε μεγάλες επιχειρήσεις και σε τραπεζικά ιδρύματα, στοχεύοντας στην πρόληψη παρόμοιων κινδύνων και την ανάκτηση εκ νέου εμπιστοσύνης.

 

Πηγές:

  1. Phillips, M. (2015) A major milestone. Available at: https://www.whitehouse.gov/blog/2009/02/14/a-major-milestone (Accessed: 30 October 2016).
  2. H.R. 1 (111th): American recovery and reinvestment act of 2009 (2009) Available at: https://www.govtrack.us/congress/votes/111-2009/h46 (Accessed: 30 October 2016).
  3. Fiscal Year 2011 ED Budget Summary: The American Recovery and Reinvestment Act of 2009 (no date) Available at:  https://www2.ed.gov/about/overview/budget/budget11/summary/edlite-section2.html (Accessed: 30 October 2016).
  4. Irons, J. (2016) Recovery plan creates millions of jobs by any estimate. Available at: http://www.epi.org/publication/recovery_plan_creates_millions_of_jobs_by_any_estimate/ (Accessed: 30 October 2016).
  5. Obama White House (no date) The recovery act: Transforming the American economy through innovation. Available at:  https://obamawhitehouse.archives.gov/recovery/innovations/intro (Accessed: 21 October 2017).
  6. Obama White House (no date) Wall street reform: The Dodd-Frank act. Available at:  https://obamawhitehouse.archives.gov/economy/middle-class/dodd-frank-wall-street-reform (Accessed: 21 October 2017).

 

Πλοήγηση στις σειρές<< Barack Obama: Ζητήματα Κοινωνικής ΠολιτικήςBarack Obama: Ζητήματα Διπλωματίας >>

Tagged under:

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

Pin It on Pinterest