Η επιστροφή του κινεζικού Tiangong-1 στη Γη

Τον Μάρτιο του 2018 η Γη θα δεχθεί έναν καινούργιο επισκέπτη, τον Tiangong-1. Ο διαστημικός σταθμός που αποτέλεσε το εγχείρημα της Κίνας για επέκταση στο διάστημα, φαίνεται ότι περιπλανιέται γύρω από τον πλανήτη ανεξέλεγκτος εδώ και δύο χρόνια. Ωστόσο, τον επόμενο μήνα θα σημειωθεί η οριστική επιστροφή του. Η αλήθεια είναι ότι πολλοί -μικροί και μεγάλοι- δορυφόροι συχνά παρουσιάζουν βλάβες, και βρίσκονται εκτός ελέγχου. Ωστόσο, αυτό που καθιστά το ζήτημα του Tiangong-1 ενδιαφέρον είναι το μέγεθός του. Δηλαδή, υπάρχει το ενδεχόμενο ορισμένα τμήματά του να μην καούν κατά την πτώση, και να εισέλθουν στην ατμόσφαιρα της Γης, αποτελώντας κίνδυνο για τον ανθρώπινο πληθυσμό. Επιπλέον, η προσπάθεια της Κίνας να κάνει μια θεαματική είσοδο στον τομέα του διαστήματος αποδείχθηκε άκαρπη, διότι όχι μόνο το σχέδιο της απέτυχε, αλλά έθεσε σε κίνδυνο και ανθρώπινες ζωές.

1. Tiangong-1

Ο Tiangong-1 αποτελεί την πρώτη προσπάθεια της Κίνας για δημιουργία διαστημικού σταθμού. Χρησιμεύει τόσο ως επανδρωμένο εργαστήριο, όσο και ως πειραματικός χώρος για δοκιμές δυνατοτήτων σύνδεσης σε συνθήκες διαστήματος. Το πρόγραμμα ξεκίνησε το 2011, και αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου προγράμματος, του Tiangong – γι’ αυτόν τον λόγο υπάρχει το 1 διπλά στο όνομα του διαστημικού σταθμού. Σύμφωνα με το πρόγραμμα, ο Tiangong-1 θα αποσυρόταν από την τροχιά του το 2013, θα ακολουθούσε η αντικατάστασή του από τον (σαφώς μεγαλύτερο) Tiangong-2 -γεγονός που έλαβε χώρα το 2016- και, στη συνέχεια, θα συμπληρωνόταν από τον Tiangong-3. Ο τελικός σκοπός ήταν η δημιουργία ενός μόνιμου τεράστιου διαστημικού σταθμού το 2022 (David, 2017). Ωστόσο, το ζήτημα που προέκυψε έβαλε σε αναμονή το όλο εγχείρημα, και του προσέδωσε αρνητική εικόνα.

Τον Tiangong-1 είχαν επισκεφτεί αεροσκάφη Shenzhou κατά τη διάρκεια της διετούς λειτουργίας του. Μάλιστα, στην επανδρωμένη αποστολή του 2013 “Shenzou 10” συμμετείχαν και γυναίκες αστροναύτες – ήτοι, οι Liu Yang και Wang Yaping (David, 2017). Ωστόσο, τον Μάρτιο του 2016 ο Tiangong-1 σταμάτησε να λειτουργεί, γεγονός το όποιο ανακοίνωσε η κυβέρνηση της Κίνας στα Ηνωμένα Έθνη χωρίς να διευκρινίσει ποτέ το λόγο. Ορισμένοι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι αυτό οφειλόταν σε έλλειψη καυσίμων. Το αρχικό σχέδιο ήταν να προσγειωθεί στον ωκεανό το 2013, όμως ο δορυφόρος παρέμεινε σε τροχιά ως εφεδρικός σε περίπτωση που αποτύχει ο Tiangong-2. Συνεπώς, το 2016 η Κίνα σημείωσε μια γλυκόπικρη νίκη, καθώς η αποστολή του Tiangong-2 στέφθηκε από επιτυχία, η οποία ωστόσο επισκιάστηκε από τον εκτροχιασμό του Tiangong-1.

2. Οι κίνδυνοι

Η πτώση του διαστημικού σταθμού έχει προκαλέσει ανησυχία στη διεθνή κοινότητα. Η αλήθεια είναι ότι αποτελεί συχνό φαινόμενο οι δορυφόροι και τα αεροσκάφη που παθαίνουν βλάβη να πέφτουν στη Γη. Ωστόσο, ο Tiangong-1 είναι ένας διαστημικός σταθμός που ζυγίζει 8,5 τόνους (Slezak, 2017). Στην αρχή υπήρξε φόβος ότι ορισμένα κομμάτια του θα μπορούσαν να φτάσουν στην επιφάνεια της Γης ανέπαφα, αποτελώντας κίνδυνο για τις ζωές και τις περιουσίες ανθρώπων. Μάλιστα, είχε υπολογιστεί ότι ένα κομμάτι της τάξης του 10% με 40% του Tiangong-1 ήταν δυνατόν να διαπεράσει την ατμοσφαίρα και να αποτελέσει κίνδυνο, καθώς πρόκειται για αντικείμενο που ζυγίζει τουλάχιστον 800 κιλά. Ωστόσο, σύμφωνα με τις δηλώσεις της Κίνας αυτό δεν ισχύει, καθώς το μεγαλύτερο μέρος του σταθμού θα έχει καταστραφεί από τη θερμότητα μετά την είσοδό του στην ατμόσφαιρα. Επιπρόσθετα, το κομμάτι του διαστημικού σταθμού που δεν θα διαλυθεί εντελώς στην ατμόσφαιρα είναι πιθανόν να διασπασθεί σε ακόμα περισσότερα μέρη μετά τη σύγκρουση, με αποτέλεσμα να μην αποτελέσει απειλή για καμία ανθρώπινη ζωή ή περιουσία. Ορισμένοι επιστήμονες έχουν διατυπώσει μεγαλύτερη ανησυχία και ενδιαφέρον για τα καύσιμα που μπορεί να απελευθερωθούν στο περιβάλλον από τη σύγκρουση με το έδαφος. Η υδραζίνη που περιέχουν είναι άκρως τοξική, καθώς μπορεί να προκαλέσει από βήχα μέχρι συσπάσεις σε αυτούς που την εισπνέουν για λίγο διάστημα. Σύμφωνα με την κινεζική πλευρά, οι πιθανότητες πρόσκρουσης του Tiangong-1 με τη Γη είναι ελάχιστες, δηλαδή περίπου 1 στις 10.000, και το χείριστο σενάριο της προσγείωσής του σε μια κατοικήσιμη περιοχή είναι περισσότερο προϊόν επιστημονικής φαντασίας, παρά τετελεσμένο γεγονός.

Όσον αφορά στο σημείο προσγείωσης, αυτό δεν είναι εύκολο να υπολογιστεί. Η συμβολή παραγόντων όπως οι διαστημικές καιρικές συνθήκες καθιστούν τον υπολογισμό αυτόν αδύνατο. Συνεπώς, οι επιστήμονες και οι ειδικοί εδράζονται στην άποψη ότι ο Tiangong-1 θα προσγειωθεί περίπου 45 μοίρες βόρεια του νότιου ημισφαιρίου. Η πρόγνωση αυτή φαίνεται αρκετά γενική, όμως αξίζει να σημειωθεί ότι το μεγαλύτερο μέρος του προαναφερόμενου γεωγραφικού πλάτους αποτελείται από ύδατα, και οι περιοχές που συμπίπτουν με αυτό είναι αραιοκατοικημένες. Επομένως, ο κίνδυνος δεν είναι σοβαρός. Επιπρόσθετα, η είσοδος του διαστημικού σταθμού θα γίνει αισθητή από δορυφόρους κρατών, καθώς και από τους πολίτες. Ωστόσο, σε περίπτωση που η περιοχή δεν βρίσκεται σε άμεσο κίνδυνο, η πρόσκρουση του Tangong-1 θα περάσει απαρατήρητη (Hunt, 2018).

Ο Tiangong-1 είναι δυνατόν να αποτελέσει απειλή για το πρόγραμμα της Κίνας. Αν ο διαστημικός σταθμός προσγειωθεί σε περιοχή που δεν ανήκει στην Κίνα, τότε αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε υποκλοπή της τεχνολογίας του. Έτσι κι αλλιώς, οι δυτικοί ειδικοί έχουν μεγάλο ενδιαφέρον για το διαστημικό πρόγραμμα της Κίνας, και τα συντρίμμια του διαστημικού σταθμού θα μπορούσαν να αποτελέσουν αξιόπιστη πηγή πληροφοριών. Το ενδεχόμενο αυτό προκαλεί τρόμο στην Κίνα.

3. Το ζήτημα του Tiangong-1 και το διαστημικό δίκαιο

Το ζήτημα του Tiangong-1 δεν αποτελεί κάτι πρωτοφανές. Το 2001 ο ρωσικός διαστημικός σταθμός Mir, που ζύγιζε 135 τόνους, γνώρισε την ίδια μοίρα. Ωστόσο, η νομοθεσία για τη ρύθμιση τέτοιων ζητημάτων υπάρχει ήδη από το 1968, και αποτελεί μέρος της Rescue Agreement. Η παγκόσμια αυτή Συνθήκη είχε ως στόχο να καλύψει περαιτέρω ορισμένα ζητήματα που δεν είχαν αναλυθεί επαρκώς στο Άρθρο V της Outer Space Treaty. Επιπλέον, αναφέρεται στη διαδικασία και στους νόμους που προσδιορίζουν το πώς πρέπει να συμπεριφέρονται τα κράτη προκειμένου να σώσουν το πλήρωμα ενός διαστημικού οχήματος. Όσον αφορά στα αντικείμενα που επιστρέφουν στην επιφάνεια της Γης, σύμφωνα με τη Rescue Agreement, τα κράτη στο έδαφος των οποίων αυτά προσγειώνονται πρέπει να τα επιστρέψουν στο κράτος από το οποίο είχαν αποσταλεί, ή στο κράτος νηολόγησής τους. Σίγουρα, μέχρι να επιστραφεί το αντικείμενο θα περάσει αρκετός καιρός, ώστε να ερευνηθεί η τεχνολογία του “αντιπάλου”. Άρα, ο φόβος της Κίνας είναι βάσιμος. Επιπρόσθετα, η Συνθήκη προβλέπει ότι το κράτος εκκίνησης του διαστημικού αντικειμένου θα χρειαστεί να αποζημιώσει το άλλο κράτος για τις οποιεσδήποτε ζημίες και δυσχέρειες προκάλεσε. Συνεπώς, η πτώση του Tiangong-1 δεν δημιουργεί νέο νομικό καθεστώς, αλλά είναι ήδη ρυθμιζόμενη από τη Rescue Agreement.

Συμπερασματικά, αξίζει να σημειωθεί ότι οι αποτυχημένες επιχειρήσεις δεν αποτελούν κάτι το μοναδικό. Το 2017 πέντε αντικείμενα που ζύγιζαν 3 τόνους εισήλθαν στην ατμοσφαίρα της Γης χωρίς, όμως, να προκαλέσουν ζημία. Υπολογίζεται ότι περίπου 5.400 μετρικοί τόνοι συντριμμιών φτάνουν στην επιφάνεια της Γης κάθε χρόνο, χωρίς όμως να έχει να κινδυνέψει κανένας. Συνεπώς, ο Tiangong-1 δεν καθιστά απειλή για το ανθρώπινο γένος. Ωστόσο, αυτό δεν αναιρεί το γεγονός ότι οι αρχές πρέπει να βρίσκονται σε ετοιμότητα. Επιπλέον, ο μεγαλύτερος αντίκτυπος μάλλον είναι ο διπλωματικός, καθώς οι κινεζικές αρχές έκαναν μια αρνητική είσοδο στο διάστημα, χωρίς όμως αυτό να επηρεάζει ούτε τον Tiangong-2 ούτε και τη συνέχεια στην επίτευξη των στόχων τους.

Πηγές:

  1. Slezak M (2017), Tiangong-1: Chinese space station will crash to Earth within months. https://www.theguardian.com/science/2017/oct/13/tiangong-1-chinese-space-station-will-crash-to-earth-within-months
  2. David L (2017), China’s Fall Guy: Tiangong-1 Space Lab to Crash in Early 2018. https://www.space.com/38573-china-space-lab-tiangong-1-re-entry-2018.html
  3. Hunt K. (2018), China’s Tiangong-1 space lab to plunge to Earth by March. https://edition.cnn.com/2018/01/05/asia/china-tiangong-1-return-to-earth-intl/index.html
Έχει περάσει αρκετός χρόνος (10 μήνες) από τη δημοσίευση αυτού του άρθρου. Παρακαλούμε συνεχίστε στην ανάγνωσή του έχοντας υπόψη την ημερομηνία δημοσίευσης.

Tagged under:

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

Pin It on Pinterest