EE – Ουκρανία και στη μέση Ρωσία

Η Ουκρανία αποτελεί χώρα της Ανατολικής Ευρώπης. Έγινε ανεξάρτητη μετά την διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης το 1991 και, προσπαθώντας να ισορροπήσει την οικονομία της στην αγορά, πέρασε μια οχταετή κρίση. Τα πρώτα χρόνια της δεκαετίας του 2000 η οικονομία της παρουσίαζε θετικά αποτελέσματα, με κύριο δείκτη την αύξηση του ΑΕΠ. Με την παγκόσμια οικονομική κρίση όμως, το 2008, η οικονομία της υπέστη ξανά ύφεση. Αυτό οδήγησε σε μείωση του ΑΕΠ κατά 20%, από την άνοιξη του 2008 έως την άνοιξη του 2009, όμως στη συνέχεια υπήρξε κάποια σταθεροποίηση.

Το Νοέμβριο του 2013 φιλοευρωπαϊκές δυνάμεις της χώρας άρχισαν μια διαμαρτυρία υπέρ της Ευρωπαϊκής πορείας αυτής. Κυρία αφορμή υπήρξε η Συμφωνία Σύνδεσης που επρόκειτο να υπογράψει η Ευρωπαϊκή Ένωση  με την Ουκρανία. Ο τότε Πρόεδρος, Βίκτωρ Γιανούκοβιτς, ήταν βαθειά αντίθετος με αυτήν την συμφωνία. Πλήθος διαδηλωτών εξέφρασε απόψεις υπέρ της ΕΕ, και το κίνημα αυτό τελικά οδήγησε σε αλλαγή της κυβέρνησης μέσω κοινοβουλευτικών εκλογών τον Οκτώβριο του 2014, με αποτέλεσμα να αναλάβουν την εξουσία κόμματα που είναι φιλοευρωπαϊκά και υπέρ των μεταρρυθμίσεων. Παράλληλα να σημειωθεί πως – κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου αναταραχών – η Ρωσία προσάρτησε παράνομα την Κριμαία, και στο ανατολικό τμήμα της Ουκρανίας ξέσπασε πόλεμος αυτονομιστών.

Τον Μάρτιο του 2014 η ΕΕ ενέκρινε τα μέτρα, και στις 27 Ιουνίου του ίδιου έτους η ΕΕ και η Ουκρανία υπέγραψαν την Συμφωνία Σύνδεσης. Η Συμφωνία αυτή πρόκειται για μια σε βάθος πολιτική ένωση και οικονομική ολοκλήρωση, ώστε να επιτραπεί αμοιβαία προστασία στην Ελεύθερη Αγορά. Η Συμφωνία θεσπίζει μια ζώνη ελεύθερου εμπορίου, ολοκληρώνει ουσιαστικά την ένωση των αγορών της ΕΕ και της Ουκρανίας, με την κατάργηση των δασμών στις εισαγωγές και την απαγόρευση άλλων εμπορικών περιορισμών. Οι πολιτικές διατάξεις αυτής οδηγούν την Ουκρανία ένα βήμα πιο κοντά στην ΕΕ, ανοίγοντας νέους διαύλους για πολιτικό διάλογο, και θέτουν βασικούς κανόνες συνεργασίας σε τομείς όπως η ενέργεια, οι μεταφορές και η εκπαίδευση. Η Ουκρανία πρέπει επίσης να εφαρμόσει τις μεταρρυθμίσεις και να σεβαστεί τις δημοκρατικές αρχές, τα ανθρώπινα δικαιώματα και το κράτος δικαίου. Τα κεφάλαια της συμφωνίας που αφορούσαν τον πολίτικο διάλογο, την ελευθέρια, την ασφάλεια, τη δικαιοσύνη, την οικονομική χρηματοπιστωτική ζώνη και την τομεακή συνεργασία τέθηκαν προσωρινά σε ισχύ στις 12 Νοεμβρίου του 2014, ενώ το τμήμα εμπορίου και οικονομίας αναβλήθηκε έως τις 31 Δεκεμβρίου του 2015. Αξίζει, ακόμη, να σημειωθεί πως η Συμφωνία θα τεθεί σε πλήρη νομική ισχύ όταν επικυρωθεί από όλα τα Κοινοβούλια των Κρατών Μελών της Ένωσης. Η χώρα μας επικύρωσε τη Συμφωνία τον Δεκέμβριο του 2015.

ΕΕ – Μόσχα – Ουκρανία

Η Συμφωνία Σύνδεσης ΕΕ – Ουκρανίας έχει προκαλέσει από την αρχή ανησυχίες στη Μόσχα, καθώς μια άλλη συμφωνία εμπορίου («CIS FTA») βρίσκεται σε εξέλιξη, στην οποία συμβαλλόμενα μέρη είναι οι : Ρωσία, Ουκρανία, Λευκορωσία, Ουζμπεκιστάν, Μολδαβία, Αρμενία, Κιργιστάν και Καζακστάν. Εκτός από την Ουκρανία, όλες οι άλλες χώρες είναι μέλη της Ευρασιατικής Οικονομικής Ένωσης.
Το 2014 η ΕΕ ξεκίνησε τριμερείς διαβουλεύσεις με την Ουκρανία και την Ρωσία, σχετικά με τις ανησυχίες της τελευταίας. Στόχος των τριμερών συνομιλιών ήταν να βρεθεί από την ΕΕ ένα κοινό έδαφος με την Ρωσία, ούτως ώστε η Ουκρανία να μπορέσει να συμμετάσχει και στις δύο Εμπορικές Συμφωνίες προκειμένου να μην πληγεί η εύθραυστη οικονομία της. Η Ουκρανία βέβαια, μέσω των δηλώσεων του Προέδρου της Πέτρο Ποροσένκο, φαίνεται πως δεν φοβάται πλέον το ρίσκο για την Ευρωπαϊκή της Πορεία. Παρά ταύτα η ΕΕ έχει δείξει προσοχή στις ανησυχίες της Ρωσίας, και έχει υποβάλει αρκετές προτάσεις – χωρίς βέβαια να τροποποιεί την Συμφωνία Σύνδεσης. Από την άλλη, όμως, πλευρά τα αιτήματα της Ρωσίας δεν μπορούν να στηριχθούν από την ΕΕ, λόγω της Νομοθεσίας της ΕΕ αλλά και λόγω του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ).

Νέες εξελίξεις

Στις 16 Δεκεμβρίου η Μόσχα αποφάσισε να αποκλείσει την Ουκρανία από την Ζώνη Ελευθερών Συναλλαγών της Κοινοπολιτείας Ανεξαρτήτων Κρατών (CIS FTA), ανέστειλε τις υποχρεώσεις που απορρέουν από την συμφωνία και αποφάσισε να επεκτείνει το εμπάργκο που έχει επιβάλει η Μόσχα στην Δύση και στο Κίεβο μετά την 1η Ιανουαρίου 2016, πράγμα αντίθετο με το πνεύμα των εργασιών και των διαβουλεύσεων με την ΕΕ.
Αλληλένδετες είναι οι συγκρούσεις μεταξύ ΕΕ και Ρωσίας, καθώς στις 21 Δεκεμβρίου το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, που εκπροσωπεί και τα 28 κράτη-μέλη της ΕΕ, αποφάσισε να επεκτείνει τις κυρώσεις που έχει επιβάλει στην Ρωσία ως το τέλος του Ιουλίου του 2016, καθώς η Ειρηνευτική Συμφωνία Μινσκ δεν θα έχει πλήρως εφαρμοστεί έως τις 31 Δεκεμβρίου του 2015 λόγω διεξαγωγής των Εκλογών στην ανατολική Ουκρανία.
Όσον αφορά το εμπάργκο της Ρωσίας προς την Δύση ως αντίποινα στις κυρώσεις, αυτό πλήττει σε μεγάλο βαθμό τον γεωργικό τομέα της ΕΕ. Χώρες όπως η Ιταλία και η Γερμανία, η οποίες πρόκειται να επηρεαστούν σε μεγαλύτερο βαθμό (λόγω των εμπορικών τους σχέσεων με την Ρωσία), έχουν ήδη εκφράσει τις ανησυχίες τους και θεωρούν πως πρέπει να γίνει πρώτα μια συζήτηση για το συμφέρον όλων. Αναμένουμε Εξελίξεις.

Tagged under:

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

Pin It on Pinterest