ERASMUS+: Χαράσσοντας το μέλλον της Ευρώπης.

Το υπόβαθρο: Η σοβαίνουσα οικονομική και μεταναστευτική κρίση που ταλανίζει τον ευρύτερο χώρο της Ευρωπαϊκης ηπείρου και η συνακόλουθη αυξανόμενη δυσπιστία των Ευρωπαίων πολιτών αναφορικά με το ευρωπαϊκο οικοδόμημα και τις ικανότητες των Ευρωπαίων ταγών να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά την κατάσταση, έχει διαφοροποιήσει άρδην τις προοπτικές της Ευρωπαϊκης Ένωσης. Αυτή τη στιγμή η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με μία σειρά υποχρεώσεων που χρήζουν επείγουσας αλλά ταυτόχρονα και ορθολογικής επίλυσης. Ανάμεσα σε αυτές τις προκλήσεις μπορούν να τοποθετηθούν η αποκατάσταση της δημιουργίας θέσεων εργασίας και η οικονομική ανάκαμψη, η επίτευξη μιας πραγματικά βιώσιμης ανάπτυξης με γεφύρωση του χάσματος των επενδύσεων και με παράλληλη ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής, καθώς επίσης η προσαρμογή στην ψηφιακή εποχή και η δημιουργία ενός κλίματος υγιούς ανταγωνισμού μέσα στο ευρύτερο πλαίσιο μίας παγκόσμιας οικονομίας.

Επιπροσθέτως, θεωρείται αναγκαία η περαιτέρω δραστηριοποίηση των Ευρωπαϊκων αρχών εν όψει των ανησυχητικών εξτρεμιστικών και ριζοσπαστικών κινημάτων τα οποία υποδαυλίζουν τη βία και απειλούν να πλήξουν τον ευρωπαϊκό κοινωνικό ιστό. Οι τραγικές εκδηλώσεις των εν λόγω κινημάτων που έκαναν την εμφάνιση τους στις αρχές του 2015, υπενθύμισαν τον ακρογωνιαίο ρόλο που δύνανται να διαδραματίσει η εκπαίδευση και η κατάρτιση στη δημιουργία ενός περιβάλλοντος αμοιβαίου σεβασμού των δικαιωμάτων των άλλων όπου θα προωθείται δυναμικά η ισότιμη ένταξη και η ισότητα στους κόλπους μια ανοικτής και δημοκρατικής κοινωνίας. Ειδικότερα κρίνεται ζωτικής σημασίας η εδραίωση της δυνατότητας συμμετοχής, κατά κύριο λόγο των μειονεκτούντων ομάδων, στην εκπαίδευση και στην κατάρτιση με απώτερο σκοπό την αντιμετώπιση της φτώχειας, του κοινωνικού αποκλεισμού και των κοινωνικών διακρίσεων αλλά την λειτουργία μιας ρεαλιστικής κοινωνίας των πολιτών.european-union-eu-flag

To Ευρωπαικό σύστημα παρακολούθησης των εξελίξεων στην εκπαίδεση και στην κατάρτιση («Education and Training Monitor») που λειτουργεί υπό την Ευρωπαϊκη Επιτροπή επισήμανε σε έκθεση του το 2014 τα ακόλουθα:

• Το 20% των ατόμων ηλικίας 15 ετών στην Ευρωπαϊκη Ένωση παρουσιάζει χαμηλές επιδόσεις στην ανάγνωση, τα μαθηματικά και την επιστήμη, το 20% των ενηλίκων έχει χαμηλά επίπεδα ανάγνωσης και αριθμητικής ενώ το 25% των ενηλίκων έχει χαμηλά επίπεδα ψηφιακών δεξιοτήτων – αλλά μόνο το 10,7% εξ’αυτών συμμετέχει σε επιβοηθητικά των δυσκολιών που αντιμετωπίζει προγράμματα δια βίου μάθησης.
• Το ποσοστό πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου ανέρχεται σε 11,1 % ενώ 19 από τα 28 κράτη μέλη έχουν επιτύχει τον πρωταρχικό στόχο της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» o οποίος στοχεύει στην επαγγελματική απασχόληση όλων των ατόμων ηλικίας 20-64 χρόνων. Ωστόσο, εξακολουθούν να υπάρχουν περισσότερα από 5 εκατομμύρια ατόμων που εγκαταλείπουν πρόωρα το σχολείο και οι οποίοι παρουσιάζουν υψηλό ποσοστό ανεργίας ( 41 % ) .
• Η πρόσληψη πτυχίου ανωτάτης εκπαίδευσης συνεχίζει να παρουσιάζει ανοδικές τάσεις με ποσοστό το οποίο ανέρχεται στο 37.9%. 16 από τα 28 κράτη-μέλη έχουν επιτύχει τον προηγουμένως αναφερθέντα πρωταρχικό στόχο της στρατηγικής «Ευρώπη 2020». Παρόλα αυτά παραμένει εξαιρετικά δυσεπίλυτο το πρόβλημα της διοχέτευσης των αποφοίτων στον εργασιακό κόσμο, ιδίως στις χώρες που αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα λόγω της οικονομικής κρίσης.

Ως εκ τούτου, η εκπαίδευση και η κατάρτιση συμβάλλουν καθοριστικά σε διάφορες στρατηγικές και πρωτοβουλίες της Ευρωπαϊκης Ένωσης, συμπεριλαμβανομένης της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» («Europe 2020 strategy»), της πρωτοβουλίας για τη δημιουργία μιας ψηφιακής ενιαίας αγοράς («Digital Single Market Initiative») αλλά και της Ευρωπαϊκής Ατζέντας για την Ασφάλεια («European Agenda on Security») και του Επενδυτικού Σχεδίου για την Ευρώπη («Investment plan for Europe») με ταυτόχρονη διατήρηση της αρμοδιότητας των κρατών-μελών για χάραξη της εσωτερικής τους πολιτικής αναφορικά με τα εν λόγω θέματα εκπαίδευσης και κατάρτισης. Επιβοηθητικά των εκάστοτε εθνικών επιλογών των κρατών-μελών δρουν προγράμματα συνεργασίας ανάμεσα στα κράτη-μέλη μεταξύ τους υπό την αιγίδα της Ευρωπαϊκης Ένωσης μέσω ανταλλαγών προσωπικού (φοιτητικού, ακαδημαικού και εργασιακού) που προωθούν την αμοιβαία και συνεχή εκπαίδευση και κατάρτιση με στόχο την επιδίωξη περαιτέρω βελτίωσης των επιδόσεων τους.

Όπως υπογραμμίζεται στις κατευθυντήριες γραμμές για την απασχόληση για το 2015, τα συστήματα εκπαίδευσης και κατάρτισης θα πρέπει να βελτιώσουν την αποτελεσματικότητα και την αποδοτικότητα τους για να ανορθώσουν το επίπεδο δεξιοτήτων του εργατικού δυναμικού, να αντιμετωπίσουν την αναντιστοιχία των δεξιοτήτων («skills mismatch») και να ανταποκριθούν αμεσότερα στις ταχέως μεταβαλλόμενες ανάγκες της αγοράς εργασίας. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό σε μια ολοένα και πιο ψηφιακή κοινωνία με σκοπό τη μετάβαση σε μια κυκλική οικονομία.EU_member_states_2014

Γενικές πληροφορίες: Για την πληρέστερη εφαρμογή της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» ή οποία είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την ανάπτυξη, την απασχόληση, την κοινωνική ισότητα και την ένταξη αλλά και για την αντιμετώπιση των κοινωνικοοικονομικών αλλαγών και των προκλήσεων στις οποίες καλείται να ανταποκριθεί η Ευρώπη ως το τέλος της δεκαετίας, πρωταρχικό ρόλο διαδραματίζουν οι τομείς της εκπαίδευσης, της κατάρτισης, της νεολαίας και του αθλητισμού. Στη συνθήκη της Λισαβόνας, μάλιστα, προβλέπεται ο στόχος της Ευρωπαϊκής Ένωσης «να ενθαρρύνει τη συμμετοχή των νέων στον δημοκρατικό βίο της Ευρώπης».

Το Erasmus+ αποτελεί το πρόγραμμα της Ευρωπαϊκης Ένωσης και πιο συγκεκριμένα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που αφορά τους συγκεκριμένους τομείς για την περίοδο 2014-2020. Έχει σχεδιαστεί για να υποστηρίξει τις προσπάθειες των κρατών μελών να χρησιμοποιούν αποτελεσματικά τις δυνατότητες του ανθρώπινου και κοινωνικού κεφαλαίου της Ευρώπης, επιβεβαιώνοντας παράλληλα την αρχή της δια βίου μάθησης με τη σύνδεση της τυπικής, της μη τυπικής και της άτυπης μάθησης. Περισσότεροι από 5,5 εκατομμύρια νέοι είναι σήμερα άνεργοι στον χώρο της Ευρωπαϊκης Ένωσης των 28 κρατών-μελών. Αυτό αντιπροσωπεύει ένα ποσοστό ανεργίας 23,4% (40% σε ορισμένες χώρες), πράγμα που σημαίνει ότι περισσότεροι από ένας στους πέντε νέους Ευρωπαίους στην αγορά εργασίας δεν μπορούν να βρουν δουλειά.

Τα δεδομένα αυτά αποδεικνύουν σαφέστατα ότι οι νέοι αντιμετωπίζουν συγκεκριμένα κοινωνικοοικονομικά προβλήματα, πράγμα που υποδεικνύει ότι πρέπει να δοθεί έμφαση στις πολιτικές για τη νεολαία, ότι πρέπει να ακολουθείται πιο ολοκληρωμένη προσέγγιση και ότι απαιτείται ασφαλώς να αναληφθούν περισσότερες ενέργειες σε επίπεδο Ευρωπαϊκης Ένωσης και να παρέχεται μεγαλύτερη υποστήριξη στα κράτη μέλη.Erasmus-15

Στο σημερινό γεμάτο προκλήσεις κοινωνικό και οικονομικό περιβάλλον, οι νέοι αντιμετωπίζουν αυξημένα επίπεδα γνώσεων και πολλαπλές απαιτήσεις δεξιοτήτων, και συνεπώς ανάγκες που δεν μπορούν να καλυφθούν μόνο μέσω του τομέα της επίσημης εκπαίδευσης. Σύμφωνα με Έκθεση του Σώματος Συμβούλων Ευρωπαϊκής Πολιτικής της Επιτροπής υπό τον τίτλο «Επενδύοντας στους νέους: μια στρατηγική ενδυνάμωσης», «Η σχολική εκπαίδευση και η μαθητεία δεν επαρκούν πλέον για όλη τη διάρκεια της ζωής. Το ανθρώπινο κεφάλαιο υποχρεούται περισσότερο από ποτέ άλλοτε να αποκτήσει γνώσεις ως προς τη μάθηση, τις κοινωνικές δεξιότητες, την προσαρμοστικότητα, κ.ά.».

Το Erasmus+ περιέχει ειδικό κεφάλαιο για τη νεολαία, με μια σειρά συγκεκριμένων στόχων και σαφώς καθορισμένων τύπων των ενεργειών που αποσκοπούν στην ενίσχυση των δεξιοτήτων και για την αντιμετώπιση των υψηλών επιπέδων ανεργίας των νέων σε πολλά κράτη μέλη.
Ειδικοί στόχοι:

• Επίτευξη των στόχων της στρατηγικής «Ευρώπη 2020», συμπεριλαμβανομένου του πρωταρχικού στόχου της που αφορά την εκπαίδευση (Ο πρωταρχικός στόχος που αφορά την εκπαίδευση προβλέπει μείωση της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου, ώστε να ανέλθει σε ποσοστό κάτω του 10% και αύξηση του ποσοστού των συμμετεχόντων στην τριτοβάθμια εκπαίδευση σε τουλάχιστον 40% έως το 2020) καθώς και των στόχων του στρατηγικού πλαισίου για την ευρωπαϊκή συνεργασία στον τομέα της εκπαίδευσης και της κατάρτισης («ΕΚ 2020»), συμπεριλαμβανομένων των αντίστοιχων σημείων αναφοράς·
• Προώθηση της βιώσιμης ανάπτυξης των χωρών εταίρων στον τομέα της ανώτατης/τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και του στόχου της ανάπτυξης ευρωπαϊκής διάστασης στον αθλητισμό, και ιδίως στον μαζικό αθλητισμό, σύμφωνα με το πρόγραμμα εργασίας της Ευρωπαϊκης Ένωσης για τον αθλητισμό·
• Πραγματοποίηση των συνολικών στόχων του ανανεωμένου πλαισίου ευρωπαϊκής συνεργασίας στον τομέα της νεολαίας (2010-2018)·
• Βελτίωση του επιπέδου των βασικών ικανοτήτων και δεξιοτήτων των νέων, συμπεριλαμβανομένων εκείνων με λιγότερες ευκαιρίες, καθώς και προώθηση της συμμετοχής στη δημοκρατική ζωή στην Ευρώπη και την αγορά εργασίας, την ενεργό ιδιότητα του πολίτη, το διαπολιτισμικό διάλογο, την κοινωνική ένταξη και την αλληλεγγύη·
• Βελτίωση της ποιότητας της εργασίας στον τομέα της νεολαίας, ιδίως μέσω της ενισχυμένης συνεργασίας μεταξύ οργανώσεων νέων ή/και άλλων εμπλεκόμενων φορέων·
• Συμπληρωματική δράση προς τις μεταρρυθμίσεις πολιτικής σε τοπικό, περιφερειακό και εθνικό επίπεδο και στήριξη της ανάπτυξης της γνώσης και της τεκμηριωμένης πολιτικής για τη νεολαία·
• Ενίσχυση της διεθνούς διάστασης των δραστηριοτήτων των νέων και του ρόλου των εργαζομένων και των οργανώσεων νεολαίας ως δομών υποστήριξης για τους νέους.
• Προαγωγή των ευρωπαϊκών αξιών σύμφωνα με το άρθρο 2 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η Ένωση βασίζεται στις αξίες του σεβασμού της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, της ελευθερίας, της δημοκρατίας, της ισότητας, του κράτους δικαίου, καθώς και του σεβασμού των ανθρώπινων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανόμενων των δικαιωμάτων των προσώπων που ανήκουν σε μειονότητες. Οι αξίες αυτές είναι κοινές στα κράτη μέλη εντός κοινωνίας που χαρακτηρίζεται από τον πλουραλισμό, την απαγόρευση των διακρίσεων, την ανοχή, την ισότητα, την δικαιοσύνη, την αλληλεγγύη και την ισότητα μεταξύ γυναικών και ανδρών.6

Οι στόχοι αυτοί θα επιδιωχθούν μέσω των ακόλουθων τύπων δράσεων:

• Μαθησιακή κινητικότητα ατόμων·
• Συνεργασία για καινοτομία και ανταλλαγή ορθών πρακτικών·
• Υποστήριξη μεταρρυθμίσεων πολιτικής·

Ιστορικό υπόβαθρο: Ήταν Ιούνιος του 1987 όταν θεσπίσθηκε για πρώτη φορά το πρόγραμμα Erasmus, ακολουθώντας την πρακτική πιλοτικών ανταλλαγών σπουδαστών που προυπήρχε με την υποστήριξη της Ευρωπαϊκης Επιτροπής. Μαζί με μια σειρά άλλων ανεξάρτητων προγραμμάτων, ενσωματώθηκε στο πρόγραμμα Σωκράτης που καθορίστηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή το 1994. Το πρόγραμμα Σωκράτης έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 1999 και αντικαταστάθηκε από το πρόγραμμα Σωκράτης ΙΙ στις 24 Ιανουαρίου 2000, η οποία σε σειρά του αντικαταστάθηκε από το πρόγραμμα Δια Βίου Μάθησης 2007-2013, την 1η Ιανουαρίου 2007.

Το Erasmus+, το οποίο ξεκίνησε τη λειτουργία του τον Ιανουάριο του 2014, αξιοποιεί τα επιτεύγματα 25 και πλέον ετών Ευρωπαϊκών προγραμμάτων στους τομείς της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της νεολαίας, που καλύπτουν τόσο την ενδοευρωπαϊκή όσο και τη διεθνή διάσταση της συνεργασίας. Αξίζει να σημειωθεί ότι από την έναρξη λειτουργίας του το 1987 πάνω από 3 εκατομμύρια φοιτητές έχουν συμμετάσχει στο πρόγραμμα και έχουν επωφεληθεί από τις επιχορηγούμενες από την Ευρωπαϊκή Ένωση υποτροφίες.

Για το πρόγραμμα προβλέπεται συνολικό ενδεικτικό κονδύλιο ύψους 14.774 δισεκατομμυρίων ευρώ υπό τον τομέα 1 του προϋπολογισμού της ΕΕ και 1.680 δισεκατομμυρίων ευρώ υπό τον τομέα 4 του προϋπολογισμού της ΕΕ για τα επτά έτη (2014-2020). Ταυτόχρονα, είναι το προϊόν της συνένωσης των ακόλουθων Ευρωπαϊκών προγραμμάτων που υλοποιήθηκαν από την Επιτροπή κατά την περίοδο 2007-2013:

• Πρόγραμμα Διά Βίου Μάθησης
• Πρόγραμμα «Νεολαία σε Δράση»
• Πρόγραμμα Erasmus Mundus
• Πρόγραμμα Tempus
• Πρόγραμμα Alfa
• Πρόγραμμα Edulink
• Προγράμματα συνεργασίας με βιομηχανικές χώρες στον τομέα της ανώτατης/τριτοβάθμιαςεκπαίδευσης

Μέσω των εν λόγω προγραμμάτων έχουν υποστηριχθεί δράσεις στους τομείς της ανώτατης/τριτοβάθμιαςεκπαίδευσης (περιλαμβανομένης της διεθνούς διάστασής της), της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης, της σχολικής εκπαίδευσης, της εκπαίδευσης ενηλίκων και της νεολαίας (περιλαμβανομένης της διεθνούς διάστασής της).Erasmus_logo.svg

Στόχος του Erasmus+ είναι να προχωρήσει ακόμη περισσότερο από τα προγράμματα αυτά, προωθώντας τις συνέργειες και τη γόνιμη αλληλεπίδραση στα διάφορα πεδία της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της νεολαίας, αίροντας τα τεχνητά εμπόδια μεταξύ των διαφόρων δράσεων και των διαφόρων μορφών σχεδίων, προάγοντας νέες ιδέες, προσελκύοντας νέους φορείς από τον κόσμο της εργασίας και την κοινωνία των πολιτών, και ενθαρρύνοντας νέες μορφές συνεργασίας. Στόχος επίσης του Erasmus+ είναι να αποτελέσει ένα αποτελεσματικότερο μέσο για την αντιμετώπιση των πραγματικών αναγκών από άποψη ανάπτυξης ανθρώπινου και κοινωνικού κεφαλαίου στην Ευρώπη και πέραν αυτής.

Ετυμολογία: Το όνομα του προγράμματος προέρχεται από τον Ολλανδό φιλόσοφο Έρασμο, που είναι γνωστός ως αντίπαλος του δογματισμού, ο οποίος έζησε και εργάστηκε σε πολλά μέρη στην Ευρώπη για να διευρύνει τις γνώσεις του και να αποκτήσει νέες γνώσεις, και άφησε την περιουσία του στο Πανεπιστήμιο της Βασιλείας στην Ελβετία. Ταυτόχρονα, το όνομα Erasmus υπονοεί το Σχέδιο δράσης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας για την κινητικότητα των φοιτητών (EuRopean Community Action Scheme for the Mobility of University Students).

Περαιτέρω πληροφορίες: Ενημερωτικό υλικό για την εν γένει εκπαιδευτική πολιτική της Ευρωπαϊκης Ένωσης αλλα και για το πρόγραμμα Erasmus + μπορείτε να βρέιτε στους ακόλουθους ιστότοπους:

• Γενικές πληροφορίες για την εκπαίδευση και την κατάρτιση σε Ευρωπαϊκό Επίπεδο: http://ec.europa.eu/education
• Γενικές πληροφορίες της πολιτικής για την νεολαία σε Ευρωπαϊκό επίπεδο: http://ec.europa.eu/youth
• Erasmus+: http://ec.europa.eu/programmes/erasmus-plus
• Εκτελεστικός φορέας: http://eacea.ec.europa.eu
• Εθνικοί φορείς: http://ec.europa.eu/programmes/erasmus-plus/national-agencies_en.htm
• Ευρωπαϊκή Διαδικτυακή Πύλη της Νεολαίας: http://europa.eu/youth
• Ερωτήσεις σχετικά με την Ευρωπαϊκή Ένωση: Europe Direct – 00 800 6 7 8 9 10 11, http://europedirect.europa.eu

Πηγές:

1. http://ec.europa.eu/programmes/erasmus-plus/documents/erasmus-plus-programme-guide_el.pdf
2. http://europa.eu/pol/pdf/flipbook/en/education_training_youth_and_sport_en.pdf
3. http://ec.europa.eu/education/documents/et-2020-draft-joint-report-408-2015_en.pdf
4. http://europa.eu/rapid/press-release_IP-13-657_en.htm
5. http://ec.europa.eu/education
6. http://ec.europa.eu/programmes/erasmus-plus
7. http://ec.europa.eu/europe2020/targets/eu-targets/index_en.htm
8. http://www.europarl.europa.eu/atyourservice/el/displayFtu.html?ftuId=FTU_5.13.5.html

Tagged under:

Ο Βασίλης Πιέρρος είναι απόφοιτος της Νομικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών ενώ έχει εργαστεί ως ασκούμενος δικηγόρος στο Νομικό Τμήμα του Υπουργείου Οικονομίας και Ανάπτυξης. Η συνεχής και ενεργή συμμετοχή του σε πληθώρα τοπικών και διεθνών διπλωματικών συνεδρίων (Model United Nations, Model European Union, Κοινοβούλια Νέων) καθώς και η ενασχόληση του με την προώθηση Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων όπως το Erasmus+ έχουν διαμορφώσει μια προσωπική ευρωπαϊκή ταυτότητα η οποία και συνεχώς εξελίσσεται μέσω της εκμάθησης ευρωπαϊκών γλωσσών. [email protected]

   Ροή άρθρων Συντάκτη

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

X

Pin It on Pinterest

X
Share This