European Development Fund: Το Ευρωπαικό Χρηματοδοτικό Εγχείρημα

European Development Fund (EDF) – Επισκόπηση

To European Development Fund (EDF) αποτελεί το βασικό όργανο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με σκοπό την παροχή αναπτυξιακής βοήθειας στην Αφρική, την Καραϊβική, στις χώρες του Ειρηνικού, αλλά και σε πρώην αποικίες των ευρωπαϊκών χωρών. Η χρηματοδότηση πραγματοποιείται μέσω δωρεών από κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το συγκεκριμένο πρόγραμμα υπόκειται στους δικούς του οικονομικούς κανόνες και διαδικασίες, και διαχειρίζεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.

Τα άρθρα 131 και 135 της Συνθήκης της Ρώμης, που υπεγράφη το 1957, συνέβαλαν στη δημιουργία του EDF, με στόχο την εξασφάλιση τεχνικής και οικονομικής βοήθειας στις Αφρικανικές χώρες, οι οποίες αποτελούσαν αποικίες μεγάλων ευρωπαϊκών κρατών. Σύμφωνα με το πρόγραμμα, η παροχή βοήθειας διαρκεί 6 χρόνια, και σε μεμονωμένες χώρες, αλλά και σε περιοχές ως σύνολο. To τελευταίο πρόγραμμα EDF ήταν το 10ο για τα έτη 2008-2013, με το budget να ανέρχεται στα 22.7 δις ευρώ. Η Ευρωπαϊκή Ένωση συνολικά καταβάλει 30% από τα έξοδά της στην αναπτυξιακή συνεργασιακή βοήθεια, με το υπόλοιπο να προέρχεται απευθείας από τα διαθέσιμα της Ε.Ε.

Οι διαπραγματεύσεις για το 11ο EDF αφορούν την περίοδο 2014-2020. Αυτός ο επιπλέον ένας χρόνος θα επιτρέψει στο 11ο πρόγραμμα να συμπέσει με το πέρας της Συμφωνίας του Κοτονού, η οποία αποτελεί τη βάση της συνεργασίας μεταξύ της Ε.Ε. και των κρατών της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού (ΑΚΕ). Η συμφωνία αυτή έχει ως σκοπό τον περιορισμό της φτώχειας, με κύριο στόχο την επίτευξη αειφόρου ανάπτυξης (οικονομική, κοινωνική, πολιτιστική), αλλά και την εναρμόνισή τους και ενσωμάτωσή τους με την παγκόσμια αγορά. Το EDF αποτελεί το μοναδικό θεσμικό όργανο που χρηματοδοτείται ξεχωριστά από το γενικό budget της Ε.Ε., και που αντανακλά τα συγκριτικά πλεονεκτήματα συγκεκριμένων κρατών μελών.

Σχεδιάζοντας το 11ο EDF

Η Ε.Ε. εφαρμόζει το 11ο πρόγραμμα αναπτυξιακής χρηματοδότησης έως το έτος 2020, με το ποσό να ανέρχεται στα 30.5 δις ευρώ για πολλές χώρες ΑΚΕ, αλλά και άλλες, ώστε να καλυφθούν ταυτόχρονα εθνικά, αλλά και περιφερειακά προγράμματα. Η αποτελεσματικότητα του EDF αποτελεί πρόκληση, τόσο πολιτική, αλλά και γραφειοκρατική, αφού περιλαμβάνει επενδυτές όπως η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσεως, τα 28 κράτη μέλη, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, 74 κυβερνήσεις από την Αφρική, την Καραϊβική και τον Ειρηνικό (ΑΚΕ), και παίκτες εγχώριας λογοδοσίας.

Κατανοώντας τη βαρύτητα του 11ου EDF, η πρόκληση είναι σημαντική για τρεις λόγους:

  • Το 11ο EDF βρίσκεται εν ισχύ σε μια δραματικά μεταβαλλόμενη περίοδο, όσον αφορά την αναπτυξιακή συνεργασία, αφού οι Αναπτυξιακοί Στόχοι των Ηνωμένων Εθνών συμφωνήθηκαν το Σεπτέμβριο του 2015.
  • Το 11ο EDF είναι το τελευταίο πρόγραμμα πριν τη λήξη της Συμφωνίας του Κοτονού μεταξύ της Ε.Ε. και των χωρών ΑΚΕ που λήγει το 2020.
  • Ο σχεδιασμός και η εφαρμογή του 11ου EDF αποτελεί πρόκληση για τα θεσμικά όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης που σχετίζονται με την εξωτερική δράση, και θέτει υπό δοκιμασία την ικανότητα της ευρωπαϊκής αναπτυξιακής πολιτικής να πετύχει βοήθεια υψηλού αποτελέσματος, σε μια εποχή που η αξία της επένδυσης είναι μια σημαίνουσα πολιτική προτεραιότητα, σε μια εποχή που πολλές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ακολουθούν μια πολιτική δημοσιονομικής λιτότητας.

Ευρωπαϊκή Ένωση & Αφρική

Όσον αφορά τις χώρες της Αφρικής, προκειμένου να ενισχυθεί το European Development Fund, έχει δημιουργηθεί το EU-Africa Infrastructure Trust Fund (AITF), το οποίο συμβάλλει στην περαιτέρω οικονομική ενίσχυση, με στόχο την καλύτερη πρόσβαση στην ενέργεια και τις μεταφορές και, κατ’ επέκταση, στην αειφόρο ανάπτυξη.

Το εγχείρημα ξεκίνησε το 2007, ώστε να προωθηθούν οι επενδύσεις στις ενεργειακές υποδομές και υποδομές μεταφοράς στην Υποσαχάρια Αφρική, συμβάλλοντας, επίσης, και στην ανάπτυξη τεχνολογικών μέσων. Όλα αυτά έχουν ως αποτέλεσμα τη μείωση της φτώχειας και την προώθηση της βιώσιμης ανάπτυξης, μέσω πρακτικών φιλικών προς το περιβάλλον. Επιπλέον, για καλύτερη περιφερειακή αλληλεπίδραση και μεταφορά ενέργειας, έχει δοθεί οικονομική βαρύτητα στη δημιουργία δικτύων, ώστε να υπάρχει ευκολότερη και ταχύτερη πρόσβαση στους ενεργειακούς πόρους. Το συνολικό εγχείρημα έχει κόστος περίπου 812 εκατομμύρια ευρώ, εκ των οποίων τα 674.7 εκατομμύρια προέρχονται από το European Development Fund, ενώ τα υπόλοιπα από τα ίδια τα κράτη-μέλη.

Blending is an instrument for achieving EU external policy objectives, complementary to other aid modalities and pursuing the relevant regional, national and overarching policy priorities. Πηγή: European Commission

Eυρωπαϊκή Ένωση & Καραϊβική

Όσον αφορά τις χώρες της Καραϊβικής, υπάρχει το ειδικό πρόγραμμα Caribbean Investment Facility (CIF), το οποίο εδραιώθηκε το 2012 και αποτελεί τμήμα του EDF, μαζί με άλλες ιδιωτικές και δημόσιες πηγές, όπως δάνεια από Ευρωπαϊκά και Περιφερειακά Όργανα. Το CIF στοχεύει να συμβάλλει στην οικονομική ανάπτυξη -σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο-, μέσω κυρίως της μεταφοράς των πόρων με τη βοήθεια του ιδιωτικού τομέα. Oι κυριότερες προτεραιότητές του είναι:

  • Η δημιουργία καλύτερων υποδομών και μεταφοράς ενέργειας, ώστε να προωθηθεί η ενδοεπικοινωνία και η ενεργειακή ασφάλεια, επάρκεια και αποτελεσματικότητα.
  • Η προώθηση της πρόσβασης σε υπηρεσίες Τεχνολογίας και Επικοινωνιών, ώστε τα ενεργειακά και αναπτυξιακά εγχειρήματα να πραγματοποιούνται με όσο το δυνατό λιγότερο κόστος.
  • Εγκαθίδρυση καλύτερου συστήματος ύδρευσης και, γενικότερα, υγείας.
  • Προώθηση υποδομής που αποτρέπει περιβαλλοντική καταστροφή.

Ευρωπαική Ένωση & Χώρες Ειρηνικού

Η περιοχή του Ειρηνικού που σχετίζεται με την Ε.Ε. αποτελείται από 15 κράτη, με κυριότερα τα Φίτζι, την Παπούα, τη Νέα Γουινέα, το Τιμόρ Λέστε και 12 μικρά αναπτυσσόμενα νησιά-κράτη που αντιμετωπίζουν κοινές δυσκολίες/προκλήσεις. Με τη συμβολή των κρατών-μελών της, η Ε.Ε αποτελεί τον τρίτο μεγαλύτερο χρηματοδότη στην περιοχή, μετά την Αυστραλία και την Ιαπωνία. Το ποσό που διατίθεται από το EDF ανέρχεται στα 800 εκατομμύρια ευρώ, τα οποία κατανέμονται στους εξής τομείς, όσον αφορά το περιβάλλον και την ενέργεια:

  • Κλιματική Αλλαγή

Η περιοχή του Ειρηνικού έχει επηρεαστεί πολύ από την κλιματική αλλαγή. Το 2015 συστάθηκε μια Επιτροπή Υψηλής Προσδοκίας που έπαιξε σημαντικό ρόλο στη Συμφωνία των Παρισίων (12 Δεκεμβρίου 2015), στην οποία αποφασίστηκε ένα σχέδιο δράσης για τη συγκράτηση της αύξησης της θερμοκρασίας του πλανήτη. Επιπλέον, η Ε.Ε. χρηματοδοτεί προγράμματα για τη στήριξη ενεργειακών προγραμμάτων – όχι μόνο για τη χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, αλλά και για την αύξηση της ενεργειακής επάρκειας, ιδίως σε συγκεκριμένες περιοχές που χρήζουν ανάγκης.

  • Βιωσιμότητα

Για αρκετά χρόνια, οι χώρες του Ειρηνικού στηρίζονταν σε φθηνές εισαγωγές και είχαν έλλειψη υποδομών, με αποτέλεσμα να κωλύεται η βιωσιμότητα των χωρών αυτών. Για το λόγο αυτό, η Ε.Ε., σε συνεργασία με κυβερνήσεις, έχει στρέψει την προσοχή της στη γεωργία, τη γεωργία θαλάσσης, την ενέργεια, τα απόβλητα και την προστασία του περιβάλλοντος, ώστε να εξασφαλιστεί η βιωσιμότητα των κρατών και τον 21ο αιώνα.

Για την επίτευξη, όμως, των παραπάνω, η Ε.Ε. στηρίζει την οικονομική αλληλεπίδραση και αλληλοβοήθεια των κρατών, ώστε να μειωθούν οι περιορισμοί και να αυξηθούν η παραγωγικότητα, το εμπόριο και, άρα, η αειφόρος ανάπτυξη.

Επίλογος

Μέσω του ­European Development Fund και των άμεσα συνδεδεμένων προγραμμάτων του, ανάλογα με την γεωγραφική περιφέρεια, βλέπουμε την προσπάθεια της Ε.Ε. να δώσει βαρύτητα στην οικονομική, κοινωνική και αειφόρο ανάπτυξη σε χώρες που χρήζουν ανάγκη, έτσι ώστε ο 21ος αιώνας να χαραχθεί γι’ αυτές, με αποτελεσματικότητα και επάρκεια πόρων. Πρόκειται για ένα εγχείρημα εξαιρετικά δύσκολο, καθώς πρέπει να αναλυθούν οι ανάγκες του εκάστοτε κράτους, και να καλυφθούν στον καλύτερο δυνατό βαθμό, με το λιγότερο κόστος. Το αν η Ε.Ε. θα ανταποκριθεί σε αυτή τη μεγάλη πρόκληση, μένει να το δούμε με το πέρας του 11ου προγράμματος European Development Fund.

Πηγές:

  1. European Commission – Ιnternational Cooperation and Development. (2017). European Development Fund (EDF) Available at: http://ec.europa.eu/europeaid/funding/funding-instruments-programming/funding-instruments/european-development-fund_en [Accessed 19 Mar. 2017].
  2. European Commission – International Cooperation and Development. (2017). ACP – Main funding programmes. Available at: http://ec.europa.eu/europeaid/regions/african-caribbean-and-pacific-acp-region/main-programmes-eu-development-assistance-african_en [Accessed 19 Mar. 2017].

 

 

Έχει περάσει αρκετός χρόνος (1 έτος) από τη δημοσίευση αυτού του άρθρου. Παρακαλούμε συνεχίστε στην ανάγνωσή του έχοντας υπόψη την ημερομηνία δημοσίευσης.

Tagged under:

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

Pin It on Pinterest