H λήξη της Αραβικής Άνοιξης – Προάγγελμα της επέκτασης του ISIS στην Αίγυπτο;

Αναδρομή στην Αραβική Άνοιξη.

Ακόμα κι αν έχουν περάσει μόλις 5 χρόνια από την Αραβική Άνοιξη, είναι γεγονός ότι ακόμη και σήμερα αποτελεί κεντρικό ζήτημα της διεθνούς πραγματικότητας. Η ανάγκη και ο ευσεβής πόθος των πολιτών της περιοχής για αλλαγή του πολιτικού σκηνικού, ήταν το βασικό στοιχείο που πυροδότησε την Αραβική Άνοιξη και μια σειρά από εκρηκτικές κινητοποιήσεις. αρχείο λήψης (3)Η Τυνησία άνοιξε το δρόμο για την υλοποίησή τους (με την αυτοπυρπόληση του Mohamed Muazizi την 17η Δεκεμβρίου 2010), ενώ από εκεί πέρασαν στον υπόλοιπο Αραβικό Κόσμο και κορυφώθηκαν στην Αίγυπτο.  Οι συνακόλουθες εξελίξεις ονομάστηκαν «Αραβική Άνοιξη», και προκάλεσαν την πτώση σχεδόν ισόβιων ηγετών, όπως ο Muammar Gaddafi στη Λιβύη και ο Hosni Mubarak στην Αίγυπτο (ο οποίος ήταν στην προεδρία από το 1981, μέχρι το 2012), ενώ η κοινωνική εξέγερση στη Συρία, εναντίον του Bashar Al Assad, εξελίχθηκε σε εμφύλια διαμάχη.

Στην Αίγυπτο, κύρια απαίτηση του λαού ήταν η απομάκρυνση του Mubarak από την ηγεσία. Κατόπιν υλοποίησής της, λαμβάνουν χώρα εκλογές την 24η Ιουνίου 2012, των οποίων το τελικό αποτέλεσμα αναδεικνύει νικητή τον Mohamed Morsi, υποψήφιο της Μουσουλμανικής Αδελφότητας. Κατά τη διάρκεια της προεδρίας του, ο Morsi επιχειρεί τη συγκέντρωση υπερεξουσιών στο πρόσωπό του, επιχειρώντας παράλληλα την ισλαμοποίηση του αιγυπτιακού κράτους. Όμως η προεδρία του λαμβάνει τέλος το καλοκαίρι του 2013, όταν ανατρέπεται πολιτικά και συλλαμβάνεται μαζί με άλλους υποστηρικτές της Μουσουλμανικής Αδελφότητας.

Η Αίγυπτος σήμερα.

Μετά την ανατροπή του Morsi, του μοναδικού εκλεγμένου δημοκρατικά προέδρου – ο οποίος ανατράπηκε από τον στρατό το 2013-, αναλαμβάνει τα ηνία της χώρας ο στρατός με  επικεφαλή τον Abdel Hattah el-Sisi.

al_sisi

Abdel Hattah el-Sisi

Οι πρώτες κινήσεις του νέου προέδρου σχετίζονται με τη θέσπιση νέου Συντάγματος, τον Ιανουάριο του 2014, το οποίο απαγορεύει τα κόμματα που βασίζονται στη θρησκεία και ενισχύει το λαϊκό χαρακτήρα του κράτους. Η Μουσουλμανική Αδελφότητα κηρύσσεται «τρομοκρατική», και το Μάιο του 2015 ο Morsi καταδικάζεται σε θάνατο με προσωρινή αναστολή εκτέλεσης. Στη συνέχεια, η πολιτική του el-Sisi επικεντρώνεται περισσότερο στον αγώνα κατά της τρομοκρατίας. Αυτό γίνεται πράξη με τη δημιουργία μιας αντιτρομοκρατικής υπηρεσίας, θωρακίζοντας νομικά – ακόμη περισσότερο – τα μέλη των δυνάμεων ασφαλείας, και δημιουργώντας ειδικά δικαστήρια για την αντιμετώπισή της.

Η θωράκιση μιας τόσο κατασταλτικής πολιτικής, σχετίζεται άμεσα με την αύξηση των ισλαμιστικών επιθέσεων κατά στρατιωτικών, αστυνομικών και άμαχου πληθυσμού στο Όρος Σινά, η οποία άρχισε να γίνεται πιο αισθητή μετά την απομάκρυνση του Morsi από την προεδρία της Αιγύπτου, το 2013. Αποτέλεσμα των σφοδρών επιθέσεων που διαδραματίζονται στη περιοχή από τότε, είναι η κήρυξη της Χερσονήσου του Σινά σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης.

Η σημασία του Όρους Σινά.

Αυτό που μπορεί να διερωτηθεί κανείς ωστόσο, είναι γιατί μια τρομοκρατική οργάνωση όπως το ISIS να επιλέξει αυτό το σημείο για την κλιμάκωση των επιθέσεων του.

harta-copy

Ως γνωστόν, το όρος Σινά κατέχει σημαντικό ρόλο, όχι μόνο ιστορικό αλλα και γεωπολιτικό. Κάνοντας μια μικρή αναδρομή στη σύγχρονη ιστορία της Αιγύπτου και του Ισραήλ, μπορεί ο καθένας να διαπιστώσει ότι το όρος αυτό αποτέλεσε το μήλο της Έριδος και για τις δύο χώρες.

Τι σημαίνει αυτό; Η Χερσόνησος του Σινά αποτέλεσε χωρό-γέφυρα μεταξύ των δύο ηπείρων, της Αφρικής και της Ασίας. Ιδιαίτερη σημασία απέκτησε με την διάνοιξη της διώρυγας του Σουέζ, το 1869, όταν και έγινε σημείο ζωτικής σημασίας, ως το επίκεντρο του διεθνούς θαλάσσιου δρόμου.

Από το 1948, και μετά, μετατράπηκε σε σκηνικό συγκρούσεων μεταξύ Αιγύπτου και Ισραήλ, το οποίο μόλις είχε ιδρύσει το κράτος του. Αποκορύφωμα των συγκρούσεων ήταν ο πόλεμος του Γιόμ Κιπούρ (1973) με την επίθεση κατά του Ισραήλ, από την Αίγυπτο και τη Συρία. Ακόμη κι αν το Ισραήλ νίκησε, προέβη σε περισσότερες υποχωρήσεις, όπως η απόσυρση των στρατευμάτων και των εποίκων της Χερσονήσου του Σινά.

10973

Ο Αμερικανός Πρόεδρος Τζ. Κάρτερ υπογράφει τη συμφωνία, αφού προηγουμένως την υπέγραψαν Μπέγκιν και Σαντάτ

Το τελικό βήμα για παύση των επιθέσεων και τη δημιουργία ειρήνης ήταν η υπογραφή της Συνθήκης του Κάμπ Ντείβιντ, με σκοπό τη λήξη της αραβο-ισραηλινής διένεξης. Στις 26 Μαρτίου του 1979, ο αιγύπτιος πρόεδρος Anuar Sadad και ο ισραηλινός πρωθυπουργός Menachem Begin, με αμερικανική διαμεσολάβηση από τον τότε Πρόεδρο των ΗΠΑ, Jimmy Carter, συμφώνησαν την αποστρατικοποίηση της Χερσονήσου του Σινά, με την απομάκρυνση των ισραηλινών στρατευμάτων. Σε αντάλλαγμα η Αίγυπτος ήταν η πρώτη χώρα του Αραβικού κόσμου που αναγνώρισε την κρατική υπόσταση του Ισραήλ. Ωστόσο, αυτό είχε ως αποτέλεσμα να αποβληθεί η Αίγυπτος από τον Αραβικό Σύνδεσμο. Τον Οκτώβριο του 1981, λόγω της συνθήκης αυτής, ο Sadad κατηγορήθηκε για προδοσία και δολοφονήθηκε.

Πώς η δραστηριότητα του ISIS επηρεάζει τη περιοχή;

Από την άνοδο του el-Sisi, το 2013, παρατηρείται η κλιμάκωση της δραστηριότητας των μαχητών του Ισλαμικού Κράτους στη Χερσόνησο του Σινά, η οποία – ωστόσο – υπήρχε πριν από την Αραβική Άνοιξη (λόγω της ανατροπής του Mohamed Morsi) και την οποία ο el-Sisi κυνήγησε μετά την ανάληψη των καθηκόντων του. Από τον Οκτώβριο του 2014, λόγω των εξτρεμιστικών εκδηλώσεων στο Βόρειο Σινά, η περιοχή έχει κηρυχθεί σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης.

Η χρονιά που οι επιθέσεις έφτασαν στο απόγειό τους, ήταν το 2015. Ήδη από την περασμένη άνοιξη σημειώθηκαν πολυάριθμες και πολύνεκρες επιθέσεις εναντίον των δυνάμεων ασφαλείας και άμαχων πληθυσμών στο Βόρειο Σινά, που αποτελεί προπύργιο οργανώσεων όπως της Ανσάρ Μπέιτ αλ Μάκντις  («Οι υπερασπιστές της Ιερουσαλήμ»), που θεωρείται βραχίονας του Ισλαμικού κράτους στην Αίγυπτο.

aeroplano

Συντρίμμια από τη πτώση του ρωσικού Airbus

Λίγες μέρες αργότερα πραγματοποιήθηκε βομβιστική επίθεση στο ιταλικό προξενείο του Καίρου (11 Ιουλίου 2015), κλιμακώνοντας την εξτρεμιστική δράση των ισλαμιστικών ομάδων, και ανοίγοντας νέα μέτωπα επίθεσης.

Σημαντικότερο όμως από τα περιστατικά που συγκλόνισαν το διεθνές σκηνικό ήταν η κατάρριψη του ρωσικού Airbus, στα τέλη Οκτωβρίου 2015, το οποίο είχε απογειωθεί από το αεροδρόμιο του Σαρμ ελ Σέιχ με προορισμό την Αγία Πετρούπολη. Η συντριβή του, στη Χερσόνησο του Σινά, οφείλεται σε τρομοκρατικό χτύπημα του οποίου την ευθύνη ανέλαβε αμέσως το Ισλαμικό Κράτος.

Ποιά η σημασία των επιθέσεων;

Η επεκτατική πολιτική του ISIS εντείνεται με ταχείς ρυθμούς, αυξάνοντας τον αριθμό των θυμάτων του. Χρησιμοποιώντας τις νίκες του, στο Ιράκ και στη Συρία, φανερώνει την επεκτατική του διάθεση και θεμελιώνει τον πρωταγωνιστικό του ρόλο στη περιοχή, κλυδωνίζοντας τη σταθερότητα της Αιγύπτου.

Όσο για την Αίγυπτο, αυτή αποτελεί κεντρικό στόχο για την εκπλήρωση του Ισλαμικού Χαλιφάτου. Αυτό συμβαίνει όχι μόνο λόγω του πολιτικού και πολιτισμικού της αναστήματος αλλά, κυρίως, για τα σύνορά της με το Ισραήλ. Ενισχύοντας το ισλαμιστικό στοιχείο μεταξύ των Αιγυπτίων, θα είναι πολύ πιο εύκολη η πρόσβαση στα σύνορα του Ισραήλ, αλλά και στην Αφρική, η οποία αποτελείται από τοπικά δίκτυα τα οποία δυνάμει μπορούν να ενταχθούν στο Ισλαμικό Κράτος.  Ακόμα κι αν οι ΗΠΑ έχουν αυξήσει τη στρατιωτική και οικονομική τους ενίσχυση, η προσπάθεια για αποκατάσταση της ασφαλείας στη Χερσόνησο του Σινά είναι ακόμη υπό εξέλιξη.

Εκτός όμως από την Αίγυπτο, και το Ισραήλ βρίσκεται σε επιφυλακή το τελευταίο διάστημα – λόγω της πιθανής απειλής του ISIS. Η αύξηση των στρατευμάτων και των στρατιωτικών εξοπλισμών στην περιοχή είναι υψίστης σημασίας, αφού κάτι τέτοιο δεν έχει συμβεί από τον πόλεμο του Γιομ Κιπουρ και, αργότερα, τη Συνθήκη του Καμπ Ντείβιντ (η οποία προέβλεπε την αποστρατικοποίηση της Χερσονήσου), οπότε και κυριαρχεί – ως επί το πλείστον – κατάσταση ειρήνης. Για αυτό το Ισλαμικό κράτος, επειδή ακριβώς στη Χερσόνησο του Σινά δεν υπάρχει στρατός ούτε από την πλευρά του Ισραήλ, ούτε από της Αιγύπτου, μπορεί να δραστηριοποιείται ανεξέλεγκτα. Ανάμεσα στους τζιχαντιστές και τον ισραηλινό στρατό μάχεται ο αιγυπτιακός στρατός, ωστόσο είναι δύσκολο να παραβλέψει κανείς την απειλή που πλησιάζει.

Συμπέρασμα:

Από την υπογραφή της Συνθήκης του Καμπ Ντείβιντ και μετά, η ύπαρξη της Χερσονήσου του Σινά δεν αποτέλεσε ποτέ πριν τόσο κομβικό σημείο όσο σήμερα. Η πιθανή επέκταση του Ισλαμικού Κράτους στην Αίγυπτο ίσως επιφέρει και μια πιθανή επέκταση στην υπόλοιπη ήπειρο. Ενώ, όσον αφορά στο Ισραήλ, αν το Ισλαμικό Κράτος παραμείνει ανεξέλεγκτο στην περιοχή, θα σημαίνει ότι αντιμετωπίζει τον κίνδυνο στρατηγικής περικύκλωσης από το Βορρά (Συρία) και το Νότο (Σινά). Καταληκτικά, αυτό καθιστά πιθανή τη διασάλευση της εύθραυστης ειρήνης που επικρατεί περίπου 40 χρόνια στην περιοχή. Και αυτό ίσως ξυπνήσει, για ακόμη μια φορά, μνήμες από παλαιότερες κτηνωδίες. Και ίσως κανείς να μη θέλει να μάθει τη συνέχεια.

ΠΗΓΕΣ:

  • https://history.state.gov/milestones/1977-1980/camp-david
  • http://www.kathimerini.gr/836945/gallery/epikairothta/kosmos/tragwdia-me-224-nekroys-apo-ptwsh-rwsikoy-airbus-sto-sina
  • http://www.efsyn.gr/arthro/epta-nekroi-sto-sina-apo-epithesi-islamiston
  • http://www.foreignaffairs.gr/articles/70101/khalil-al-anani/to-isis-mpike-stin-aigypto
  • http://www.naftemporiki.gr/story/1031505/rosia-se-tromokratiki-energeia-ofeiletai-i-suntribi-tou-airbus
  • http://www.theguardian.com/world/2012/dec/26/mohamed-morsi-egypt-constitution-law
  • http://www.tanea.gr/news/world/article/5228003/aigyptos-epikyrwthhke-h-katadikh-se-thanato-toy-hgeth-ths-moysoylmanikhs-adelfothtas/
  • http://www.tribune.gr/world/news/article/205086/i-israilini-proetimazonte-gia-pithano-polemo-me-to-islamiko-kratos-sto-sina.html

 

Tagged under:

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

Pin It on Pinterest