Hwasong-15: Νέα βαλλιστική απειλή “εκτοξεύει” η Βόρεια Κορέα

Η συστηματική απαξίωση που είχε δεχθεί η Βόρεια Κορέα κατά το παρελθόν αναφορικά με τις στρατιωτικές της δυνατότητες, οδήγησε σε μια στρατηγική εθνικής ασφάλειας που μόνο ανασφάλειες δημιουργεί στην παγκόσμια κοινότητα σήμερα. Ο Kim Jong-un, αναλαμβάνοντας καθήκοντα τον Δεκέμβριο του 2011, ανέπτυξε σταδιακά αλλά σταθερά το πρόγραμμα πυραυλικών δοκιμών της Βόρειας Κορέας, διεξάγοντας 15 δοκιμές και εκτοξεύοντας 22 πυραύλους από τον Φεβρουάριο του 2017, με αποκορύφωμα τον διηπειρωτικό πύραυλο της 28ης Νοεμβρίου. Το παρόν άρθρο σκοπεί σε μια ανάλυση του προγράμματος πυραυλικών δοκιμών της Βόρειας Κορέας, υπό το πρίσμα του Δημοσίου Διεθνούς Δικαίου.

Τί είναι ο διηπειρωτικός βαλλιστικός πύραυλος (ICBM);

Η εκτόξευση της Τρίτης 28 Νοεμβρίου του 2017 αποτελεί τη δεύτερη αλλά σημαντικότερη δοκιμή της Βόρειας Κορέας πάνω στους διηπειρωτικούς βαλλιστικούς πυραύλους (Intercontinental Ballistic Missile – ICBM), με την πρώτη να έχει διεξαχθεί τον Ιούλιο του 2017. Ωστόσο, για την κατανόηση του γεγονότος αυτού απαιτείται μια διαλεύκανση του όρου “διηπειρωτικός βαλλιστικός πύραυλος”.

Όπως προκύπτει ετυμολογικά από το όνομά του, πρόκειται για έναν πύραυλο που μπορεί να διασχίσει ηπείρους. Ειδικότερα, ένας ICBM μπορεί να διανύσει απόσταση μεγαλύτερη των 5.500 χιλιομέτρων, ακολουθώντας υπο-τροχιακή πορεία – δηλαδή, πορεία διαστημικής πτήσης. Οι ICBM διακρίνονται σε δυο κατηγορίες: τους χερσαίους (land-based) και εκείνους που εκτοξεύονται από υποβρύχια (submarine-launched ballistic missiles – SLBM).

Κατά την εκτόξευσή του, ο πύραυλος ξεπερνά σε ύψος τα 100 χιλιόμετρα από την επιφάνεια της Γης, και εισέρχεται στο διάστημα. Ωστόσο δεν μπαίνει σε τροχιά γύρω από τη Γη, όπως οι δορυφόροι. Κατά το στάδιο που ο πύραυλος εισέρχεται στο διάστημα, ακολουθεί ελεύθερη πτήση χωρίς να του ασκείται καμία περαιτέρω ώση. Η επιστροφή του πυραύλου στην ατμόσφαιρα αποτελεί το τελικό στάδιο της πορείας του, οπότε ο πύραυλος πέφτει ελεύθερα, χωρίς να ελέγχεται, όταν πλησιάζει τον στόχο.

Τα προνόμια που προσφέρει ένα τέτοιο είδος πυραύλου είναι μείζονος σημασίας. Αρχικά, “κλειδώνει” τον στόχο μέσα σε λίγα λεπτά, λόγω της ταχύτητας που έχει αναπτύξει ο πύραυλος (πάνω από 15.000 μίλια), δίνοντας στον εχθρό ελάχιστο χρόνο να αμυνθεί και να αναχαιτήσει την επίθεση. Παράλληλα, λόγω του μεγέθους του, προσφέρει στον κάτοχό του τη δυνατότητα να χτυπήσει πολλαπλούς στόχους, τοποθετώντας πολλαπλές πολεμικές κεφαλές.

Ιστορικά, οι πρώτες προσπάθειες δημιουργίας ενός βαλλιστικού πυραύλου έγιναν στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο από την Ναζιστική Γερμανία, με το βαλλιστικό πύραυλο V2. Εντούτοις χρησιμοποιήθηκαν κατά την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου.

Πύραυλος Hwasong-15: χαρακτηριστικά & δυνατότητες

Επιστρέφοντας στα τελευταία γεγονότα, η τελευταία δοκιμή της Βόρειας Κορέας προκάλεσε θύελλα αντιδράσεων και διεθνών εξελίξεων, εγείροντας την ανησυχία τόσο των Η.Π.Α. όσο και του ολόκληρου του κόσμου, φέροντας στο προσκήνιο τον φόβο μιας πυρηνικής καταστροφής.

Ο Hwasong-15 είναι ο τελευταίος και πιο εξελιγμένος εν ενεργεία ICBM της Βόρειας Κορέας. Εκτοξεύτηκε από την περιοχή Πίονσονγκ (Pyonsong), έφθασε σε ύψος περίπου τα 4.500 χιλιόμετρα, διανύοντας απόσταση 950 χιλιομέτρων σε 53 λεπτά. Ο πύραυλος δεν περιελάμβανε κάποια εκρηκτική κεφαλή κατά τη δοκιμή, εντούτοις υπολογίζεται, τόσο από τη Βόρεια Κορέα όσο και από ειδικούς, ότι αν ο πύραυλος είχε πραγματοποιήσει υπο-τροχιακή πορεία, θα μπορούσε να διανύσει έως και 13.000 χιλιόμετρα. Η παραδοχή αυτή σημαίνει ότι είναι ικανός να χτυπήσει οποιοδήποτε σημείο των Η.Π.Α. και των άλλων ηπείρων, εκτός από τη Νότια Αμερική και την Ανταρκτική.

Σύμφωνα με δηλώσεις που έγιναν από το επίσημο κανάλι ειδήσεων της Βόρειας Κορέας, ο Hwasong-15 μπορεί να μεταφέρει πυρηνική κεφαλή κάθε βάρους. Η δυνατότητα αυτή θα αποτελέσει καινοτομία στον τομέα, διότι όσο βαρύτερο το φορτίο που μεταφέρει ένας πύραυλος, τόσο μικρότερο το εύρος πτήσης του. Στην πράξη, λοιπόν, η πυρηνική κεφαλή θα πρέπει να είναι ελαφρύτερη από 500 κιλά, και μάλιστα ελαφρύτερη από 350 κιλά για να χτυπήσει τα δυτικά των Η.Π.Α.

Διεθνές Δίκαιο: Δεσμεύει ή όχι τη Βόρεια Κορέα;

Παρ’ ότι ο κίνδυνος μιας πυρηνικής καταστροφής κάνει ολοένα και πιο αισθητή την παρουσία του, τα κράτη παρουσιάζονται αρκετά φειδωλά στη συμμετοχή τους σε ένα ολοκληρωμένο συμβατικό νομοθετικό πλαίσιο. Από την άλλη πλευρά, η Βόρεια Κορέα δεν έχει συμμετάσχει ούτε στις υποτυπώδεις προσπάθειες θεσμοθέτησης του ζητήματος των πυρηνικών όπλων – γεγονός που καθιστά αρκετά δυσχερή τον περιορισμό της υπό το Διεθνές Δίκαιο.

Η Συνθήκη της Μόσχας -ή Συνθήκη Μερικής Απαγόρευσης Πυρηνικών Δοκιμών (Partial Test-Ban Treaty – PTBT)- και η Συνθήκη για τη Πλήρη Απαγόρευση των Πυρηνικών Δοκιμών (Comprehensive Test-Ban Treaty – CTBT) αποτελούν τις βασικές πηγές δικαίου στο ζήτημα των πυραυλικών πυρηνικών δοκιμών. Η PTBT υιοθετήθηκε στις 5 Αυγούστου του 1963, και τέθηκε σε ισχύ στις 10 Οκτωβρίου της ίδιας χρονιάς, με 126 συμβαλλόμενα κράτη. Αντιθέτως, η CTBT, την οποία υιοθέτησε και η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ στις 10 Σεπτεμβρίου του 1996, δεν έχει τεθεί ακόμη σε ισχύ, παρά τις 164 επικυρώσεις.

Κοινή συνιστώσα PTBT και CTBT αποτελεί το γεγονός ότι η Βόρεια Κορέα δεν έχει υπογράψει και επικυρώσει καμία από τις δύο συμβάσεις. Η νομική μετάφραση του πραγματικού αυτού περιστατικού έχει ως εξής: Στο διεθνές δίκαιο, κανένα κράτος δεν μπορεί να δεσμευτεί από μια συνθήκη χωρίς τη δική του ρητή συγκατάθεση (εκτός κι αν πρόκειται για έθιμο ή ius cogens, όπου δεν αφορούν αυτήν τη περίπτωση). Ως πλήρη συγκατάθεση νοείται η επικύρωση, ενώ η υπογραφή επιβάλλει την υποχρέωση στο κράτος να απέχει από οποιαδήποτε ενέργεια αντίθετη με τον σκοπό και το αντικείμενο της συνθήκης (Σύμβαση της Βιέννης για το Δίκαιο των Συνθηκών 1969, άρθρο 18). Συνεπώς, η Βόρεια Κορέα δεν δεσμεύεται ούτε από τις συνθήκες, ούτε από κάποιον εθιμικό κανόνα.


Ως μέλος του ΟΗΕ από τις 17 Σεπτεμβρίου του 1991, η Βόρεια Κορέα δεσμεύεται διεθνώς μόνο από τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών. Σύμφωνα με το άρθρο 4, κάθε κράτος-μέλος υποχρεούται να δέχεται και να υπακούει στις υποχρεώσεις που θέτει ο Χάρτης. Μια τέτοια θεμελιώδης υποχρέωση είναι η διατήρηση της παγκόσμιας ειρήνης και ασφάλειας (άρθρο 1§1 Χάρτη), η οποία συνιστά έναν από τους σπουδαιότερους σκοπούς του ΟΗΕ.

Το εύλογο ερώτημα που τίθεται εδώ είναι αν και σε ποιο βαθμό το πρόγραμμα πυραυλικών πυρηνικών δοκιμών της Βόρειας Κορέας αποτελεί κίνδυνο για την παγκόσμια ειρήνη και ασφάλεια.

Η εξάπλωση -με κάθε τρόπο- πυρηνικών όπλων αποτελεί κίνδυνο για την παγκόσμια ειρήνη και ασφάλεια, όπως έχει υποδείξει με πληθώρα ψηφισμάτων του το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ (ΣΑ). Παράλληλα, να σημειωθεί ότι, σύμφωνα με το άρθρο 25 του Χάρτη, τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας πρέπει να γίνονται δεκτά και να εκτελούνται από τα κράτη.

Το ΣΑ, με το ψήφισμα 1540 του 2004, αποφασίζει ότι τα κράτη οφείλουν να επιβάλλουν αποτελεσματικά μέτρα για τη μη-εξάπλωση των πυρηνικών όπλων και των μέσων εκτόξευσής τους. Δυο χρόνια αργότερα, το Συμβούλιο Ασφαλείας, με το ψήφισμα 1718 του 2006, καταδικάζει άμεσα τις πυρηνικές δοκιμές που διεξάγει η Βόρεια Κορέα ως ξεκάθαρες απειλές προς την παγκόσμια ειρήνη και ασφάλεια. Ενώ δέκα χρόνια αργότερα με το ψήφισμα 2270 του 2016, το ΣΑ επιβάλλει κυρώσεις στη Βόρεια Κορέα με την μορφή οικονομικού εμπάργκο, και προσθέτοντας ξανά τη χώρα στη λίστα με τις χώρες χορηγούς της τρομοκρατίας (state sponsors of terrorism).

Παρά τη δεσμευτικότητα του Χάρτη και των ψηφισμάτων του ΟΗΕ, οι όροι που χρησιμοποιούνται είναι αρκετά γενικοί και νεφελώδεις. Ο ακριβής προσδιορισμός της παγκόσμιας ειρήνης και ασφάλειας είναι αδύνατος μέσα σε ένα πλαίσιο που συνεχώς αλλάζει, άρα πώς θα καθοριστεί με ακρίβεια σε ποιο βαθμό η χρήση της πυρηνικής ενέργειας καταστρατηγεί τους σκοπούς των Ηνωμένων Εθνών;

Σαφώς και δεν υπάρχει ακόμη κάποια οριστική απάντηση στο ερώτημα των πυρηνικών δοκιμών. Η νομολογία βρίσκεται σε πολύ πρώιμο στάδιο, καθώς η διεθνής πρακτική των κρατών μόλις άρχισε να αναπτύσσεται στο κομμάτι της πυρηνικής ενέργειας.

Ένα είναι σίγουρο: το ζήτημα των πυρηνικών όπλων μόλις άρχισε να μας απασχολεί.

Πηγές:

  1. BBC News. (2017). North Korea launches ‘highest ever’ ballistic missile. http://www.bbc.com/news/world-asia-42160227
  2. UN Multimedia. (2017). Security Council unity “critical” for diplomatic engagement over North Koreahttp://www.unmultimedia.org/radio/english/2017/11/security-council-unity-critical-for-diplomatic-engagement-over-north-korea/#.WiBIQrbhNmA
  3. Collins Dictionary. (n.d.) Definition of “ballistic missile”https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/ballistic-missile
  4. Geggel, L. (2017). How Do Intercontinental Ballistic Missiles Work? https://www.livescience.com/61062-how-do-intercontinental-ballistic-missiles-work.html
  5. Mother, D. (2017). North Korea has tested another intercontinental ballistic missile — here’s what that is, how it works, and why it’s scary. http://www.businessinsider.com/how-intercontinental-ballistic-missiles-work-north-korea-2017-7
  6. Cohen, Z. (2017). New missile test shows North Korea capable of hitting all of US mainlandhttp://edition.cnn.com/2017/11/28/politics/north-korea-missile-launch/index.html
  7. Borak, D. (2017). Trump administration slaps more sanctions on North Koreahttp://money.cnn.com/2017/11/21/news/economy/treasury-north-korea-sanctions/index.html
  8. Talmadge, E. (2017). North Korea releases photos of new intercontinental ballistic missilehttps://globalnews.ca/news/3889035/north-korea-photos-ballistic-missile/
  9. MISSILETHREAT. (n.d.). Missiles of North Koreahttps://missilethreat.csis.org/country/dprk/
  10. CTBTO. (n.d.). STATUS OF SIGNATURE AND RATIFICATIONhttps://www.ctbto.org/the-treaty/status-of-signature-and-ratification/
  11. UN. (2016). United Nations Security Council, resolution 2270. http://www.un.org/en/ga/search/view_doc.asp?symbol=S/RES/2270%282016%29
  12. UΝ. (2006). SECURITY COUNCIL CONDEMNS NUCLEAR TEST BY DEMOCRATIC PEOPLE’S REPUBLIC OF KOREA, UNANIMOUSLY ADOPTING RESOLUTION 1718 (2006)https://www.un.org/press/en/2006/sc8853.doc.htm
  13. UN. (2004). UN Security Council Resolution 1540 (2004) The Role of the UN Office for Disarmament Affairs (UNODA) in support of the Committee established pursuant to Security Council Resolution 1540 (2004)https://www.un.org/disarmament/wmd/sc1540/
Έχει περάσει αρκετός χρόνος (7 μήνες) από τη δημοσίευση αυτού του άρθρου. Παρακαλούμε συνεχίστε στην ανάγνωσή του έχοντας υπόψη την ημερομηνία δημοσίευσης.

Tagged under:

Η Αγνή Βαρθαλίτη μένει στην Αθήνα και βρίσκεται στο τέρταρτο έτος σπουδών της στη Νομική Σχολή Αθηνών. Έχει συμμετάσχει σε μια εικονική δίκη αφορώσα το διεθνές δίκαιο εναερίου χώρου και αποτελεί μέλος της αρθρογραφικής ομάδας του Δικαίου Εναερίου Χώρου και Διαστήματος της Power Politics.

Website: https://powerpolitics.eu

   Ροή άρθρων Συντάκτη

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

Pin It on Pinterest