O Trump και οι άλλοι…

Κατά τη συνάντηση των G-7 στην Ταορμίνα.

Η πεντάμηνη, πλέον, θητεία του Trump στην προεδρία των ΗΠΑ ολοκληρώθηκε με τη σύνοδο του ΝΑΤΟ στα κεντρικά γραφεία στο Βέλγιο, και τη συνάντηση των G7 στην Ταορμίνα της Ιταλίας, στις 25 και 26 Μαΐου αντίστοιχα. Κοινό στοιχείο των δύο συναντήσεων αποτέλεσε η συμπεριφορά του νεοεκλεγέντος προέδρου έναντι των υπολοίπων αρχηγών κρατών, η οποία χαρακτηρίστηκε από πλήρη σύμπνοια της προεκλογικής ρητορικής και των πολιτικών πεπραγμένων του – γεγονός που δυσχεραίνει τη μεταξύ τους συνεργασία. Το σύνθημα «America first» και η παρεπόμενη προστασία των συμφερόντων πρωτίστως του αμερικανικού λαού φαίνεται να πλαισιώνουν τις διατλαντικές σχέσεις.

Σύνοδος ΝΑΤΟ

Η μη αναφορά στο Άρθρο 5 του Διατλαντικού Συμφώνου από πλευράς Trump δημιούργησε κλίμα αβεβαιότητας και δυσαρέσκειας ανάμεσα στα κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με το παραπάνω άρθρο «Μια επίθεση προς ένα μέλος του ΝΑΤΟ συνιστά γενικευμένη επίθεση προς όλους τους συμμάχους». Η παράλειψη υποστήριξης της εν λόγω υποχρέωσης συνέτεινε στην αύξηση συναισθημάτων ανασφάλειας στην Ευρώπη, ειδικά έπειτα από τα τρομοκρατικά χτυπήματα από τα οποία έχει πληγεί τα τελευταία χρόνια η Γηραιά Ήπειρος, με το πιο πρόσφατο παράδειγμα στο Manchester.

Η μη αναφορά στο Άρθρο 5 στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ στις Βρυξέλλες στις 25 Μαΐου

Τα παραπάνω ενισχύονται από τις -εκφρασμένες κατά το παρελθόν- δηλώσεις του Trump ότι το ΝΑΤΟ αποτελεί έναν απαρχαιωμένο και απόλυτο θεσμό. Μερικώς, οι αντιλήψεις αυτές κάμφθηκαν μετά την αποστολή αμερικανικών στρατευμάτων στη Συρία, τον περασμένο Απρίλιο. Ταυτόχρονα, η αποφυγή δηλώσεων αναφορικά με το μέλλον των σχέσεων με τη Ρωσία -και, πιο συγκεκριμένα, για το καθεστώς κυρώσεων στην Κριμαία- αυξάνει την αβεβαιότητα για τη βιωσιμότητα του ΝΑΤΟ. Το γεγονός αυτό συνέβαλε επίσης στη διατύπωση κατηγοριών περί φιλορωσικής στάσης. Μάλιστα, μερίδα κρατών φαίνεται να αμφιβάλει για την πρωτοκαθεδρία και τον ηγετικό ρόλο των ΗΠΑ στο θεσμό, διαβλέποντας τη Γερμανία ως «διάδοχο» στη συνείδηση των Ευρωπαίων.

Η παρουσία των ΗΠΑ στη σύνοδο πλαισιώθηκε από οικονομικούς παράγοντες, καθώς ο Αμερικανός πρόεδρος κατηγόρησε τα μέλη του Συμφώνου για αμέλεια και οφειλές ως προς τις συμμαχικές τους υποχρεώσεις, ενώ, παράλληλα, ενθάρρυνε την ανάπτυξη της εθνικής άμυνας κάθε κράτους. Ειδικότερα, όπως ανέφερε ο ίδιος, μόνο 23 από τα 28 μέλη αποδίδουν το 2% του ΑΕΠ τους για την ενίσχυση των αμυντικών δραστηριοτήτων του ΝΑΤΟ.

Το επιχειρηματικό προφίλ του νέου προέδρου αποτέλεσε αντικείμενο σχολιασμού από τους επικεφαλής των ευρωπαϊκών οργάνων, τόσο από τον Juncker όσο και από τον Tusk, οι οποίοι υπογράμμισαν τη σημασία των αξιών της Δύσης στην οικοδόμηση  διακρατικών σχέσεων έναντι του οικονομικού κέρδους.

Συνάντηση G7

«Το φαινόμενο του θερμοκηπίου ως κατασκεύασμα της κινεζικής πολιτικής, με στόχο της μείωση της αμερικανικής ανταγωνιστικότητας.»

Ο Trump εμφανίστηκε ιδιαίτερα συγκαταβατικός σχετικά με το φαινόμενο της κλιματικής αλλαγής, στη συνάντηση των G7. Μάλιστα, προέβη σε δηλώσεις για μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα στη βιομηχανική δραστηριότητα σε ποσοστό 26-28% έως το 2025, καθώς οι εν λόγω εκπομπές συντελούν στη διόγκωση του φαινομένου του θερμοκηπίου. Παράλληλα, προς έκπληξη όλων, φάνηκε να αποδέχεται το πακέτο μεταρρυθμίσεων της Συμφωνίας του Παρισιού COP21 για την κλιματική αλλαγή – παρόλο που ο τομέας του περιβάλλοντος -όπως και η μόλυνσή του- παρουσιάζονταν ως κατασκεύασμα της κινεζικής πολιτικής κατά την προεκλογική του εκστρατεία. Τέλος, διατυπώθηκαν αιχμές από μέρος του για τη μεροληπτική στάση στο βιομηχανικό τομέα σε βάρος των ΗΠΑ, έναντι άλλων περιφερειακών δυνάμεων -όπως της Κίνας και της Ινδίας-, οι οποίες τυγχάνουν πιο ήπιων μέτρων.

Πώς η αποχώρηση των ΗΠΑ από τη Συμφωνία του Παρισιού για την κλιματική αλλαγή μεταβάλλει τη διεθνή σκηνή;

Την 1η  Ιουνίου, ο πρόεδρος των ΗΠΑ ανακοίνωσε από τον Λευκό Οίκο την αποχώρηση από τη Συμφωνία του Παρισιού για την κλιματική αλλαγή, θεμελιώνοντας αυτήν την απόφαση σε μια σειρά επιχειρημάτων. Αρχικά, τόνισε τους δυσμενείς όρους της -κατά τους οποίους οι ΗΠΑ εξισώνονται με χώρες όπως η Νικαράγουα και η Συρία- ενώ, ταυτόχρονα, υπογραμμίζοντας τη μη δεσμευτικότητα αυτών, τερμάτισε την αμερικανική συνδρομή στο Πράσινο Ταμείο.

Ποια ήταν τα κίνητρα αυτής της απόφασης;

 

Αναντίρρητα, η θέση αυτή του Trump δεν πηγάζει από οποιαδήποτε απουσία περιβαλλοντικής συνείδησης, αλλά, αντίθετα, από πολιτικά κριτήρια και συμβολισμούς. Βασικό λόγο απόρριψης της Συμφωνίας αποτελεί η υπεράσπιση των δικαιωμάτων των ανθρακωρύχων – μιας ομάδας πολιτών, στους οποίους οφείλει την προεδρική του νίκη. Μάλιστα, η ομιλία του παρουσίαζε στοιχεία της προεκλογικής του ρητορικής, καθώς αναφέρθηκε στις περιοχές που χαίρει της μεγαλύτερης αποδοχής (Ohio, Detroit, Michigan, Pensylvania και Pitttsburgh).

Ταυτόχρονα, αυτή η πολιτική της απόρριψης εδράζεται στην επιθυμία επίδειξης δύναμης στη διεθνή πραγματικότητα, καθιστώντας εαυτόν «επαναστάτη» του φιλελεύθερου κόσμου. Εφόσον δεν κατόρθωσε να συγκεντρώσει καθολική αποδοχή για την κατασκευή του τείχους στο Μεξικό -η οποία κρίνεται απαραίτητη για τη δημιουργία του κατάλληλου νομικού πλαισίου-, ο Trump επαναφέρει τη δυναμική των ΗΠΑ, με μια απόφαση η οποία δεν απαιτεί νομική κατοχύρωση. Παράλληλα, η άρνηση της πολιτικής κληρονομιάς του προκατόχου του, Obama, συνδέεται άμεσα με αυτήν την κίνηση, καθώς η κατάργηση του Obamacare δεν κατάφερε να επιτευχθεί.

Εν γένει, έπειτα από την εν λόγω απόφαση των ΗΠΑ, το αναδυόμενο διεθνές πολιτικό σκηνικό φαίνεται να αναδεικνύει τόσο την Ευρώπη, όσο και την Κίνα ως κυρίαρχους διαμορφωτές χάραξης πολιτικής, και υπεύθυνους για τη διαχείριση των παγκόσμιων ζητημάτων. Άλλωστε, η μερίδα των πολιτικών αρχηγών της Ευρώπης -συμπεριλαμβανομένων εκείνων της Γαλλίας, της Γερμανίας και της Ιταλίας- φαίνεται να αναλαμβάνουν την ευθύνη για την προάσπιση του περιβάλλοντος, με το σύνθημα του Macron «Make Our Earth Great Again» να συνιστά ευθεία μομφή προς τον Trump. Όπως τόνισε το σύνολο των Ευρωπαίων ηγετών, η Συμφωνία του Παρισιού δεν επιδέχεται επαναδιαπραγμάτευσης, ενώ, σύμφωνα με τις δηλώσεις του προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Jean Claude Juncker, «ο πλανήτης βρίσκεται στα χέρια της Ευρώπης». Ενδεχομένως, τα παραπάνω συνηγορούν στη μείωση της ηγετικής θέσης των ΗΠΑ στα διεθνή τεκταινόμενα, καθιστώντας τον Trump «προδότη» της ανθρωπότητας.

      Πηγές:

  1. The Huffington Post. (2017). Ο Τραμπ αποσύρει τις ΗΠΑ από τη συμφωνία του Παρισιού για το κλίμα. [online] Available at: http://www.huffingtonpost.gr/2017/06/01/eidiseis-diethnes-o-trump-aposurei-tis-ipa-apo-ti-sumfonia-tou-parisiou-gia-to-klima-_n_16911798.html?ncid=fcbklnkgrhpmg00000001&utm_hp_ref=greece [Accessed 18 Jun. 2017].
  2. Grunwald, M., Karnitschnig, M., Oroschakoff, K. and Karni, A. (2017). Why Trump actually pulled out of Paris. [online]. Available at: http://www.politico.eu/article/why-trump-actually-pulled-out-of-paris/ [Accessed 18 Jun. 2017].
  3. Τούγκα, Α. (2017). Λευκός Οίκος: Τραμπ και Μέρκελ «τα πηγαίνουν πολύ καλά» – Κλιμακώνεται η ένταση μεταξύ ΗΠΑ και Γερμανίας, της Αναστασίας Τσούγκα [online] Kathimerini.gr. Available at: http://www.kathimerini.gr/911873/article/epikairothta/kosmos/leykos-oikos-tramp-kai-merkel-ta-phgainoyn-poly-kala—klimakwnetai-h-entash-meta3y-hpa-kai-germanias [Accessed 18 Jun. 2017].
  4. DW (2017). Trump calls on NATO members to contribute ‘their fair share’. [online] Available at: http://www.dw.com/en/trump-calls-on-nato-members-to-contribute-their-fair-share/a-38983673 [Accessed 18 Jun. 2017].
  5. Smith, J. (2017). Trump’s Article 5 Omission Was an Attack Against All of NATO. [online] Foreign Policy. Available at: http://foreignpolicy.com/2017/05/26/trumps-article-5-omission-was-an-attack-against-all-of-nato/ [Accessed 18 Jun. 2017].
  6. Karnitschnig, M., McTague, T., Stern, D. and Herszenhorn, D. (2017). Trump confirms Europe’s worst fears. [online] Available at: http://www.politico.eu/article/trump-confirms-europes-worst-fears/ [Accessed 18 Jun. 2017].
  7. Aleem, Z. (2017). Trump didn’t say the one thing about NATO he was supposed to say. [online] Vox. Available at: https://www.vox.com/world/2017/5/25/15691198/trump-nato-article-5-brussels [Accessed 18 Jun. 2017].
  8. Gaouette, N. and Labott, E. (2017). Trump pushes around NATO. [online] CNN. Available at: http://edition.cnn.com/2017/05/25/politics/trump-nato-lecture/ [Accessed 18 Jun. 2017].
  9. AP News. (2017). Trump ‘evolving’ on climate action, pressured by Europeans. [online] Available at: https://apnews.com/3182a5c895834ca191b12e578f953a5e [Accessed 18 Jun. 2017].

 

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

Pin It on Pinterest