Tο μέλλον του Πολιτεύματος του Ηνωμένου Βασιλείου μετά το θάνατο της Βασίλισσας Ελισάβετ Β

Η θέση του Ρεπουμπλικανικού κινήματος της Μεγάλης Βρετανίας, σχετικά με τη μορφή του πολιτεύματος παραμένει, ακέραια και αμετάβλητη εδώ και πολλά χρόνια. Το κίνημα αυτό υποστηρίζει τη μετατροπή του πολιτεύματος από «Βασιλευόμενη Δημοκρατία» σε «Αβασίλευτη Δημοκρατία» (Δημοκρατία). Άλλωστε, πρόσφατα, ο διευθύνων σύμβουλος του κινήματος, Graham Smith, δήλωσε πως ο Βρετανικός λαός θα κληθεί να αποφασίσει μέσω δημοψηφίσματος για τη μορφή του πολιτεύματος. Ποιος, όμως, θα είναι ο καινούριος χαρακτηρισμός της  Δημοκρατίας αυτής; Ποια μορφή οργάνωσης θα είναι αποτελεσματικότερη για την εξυπηρέτηση των αναγκών μιας διχασμένης κοινωνίας, της οποίας τίθεται εν αμφιβόλω ακόμα και η ενότητά της;

Η Μοναρχία στην Ευρώπη είναι μακραίωνη, καθώς εντοπίζεται από τα αρχαία χρόνια (όπως στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, όπου η εξουσία άνηκε στον Καίσαρα, και στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία, αντίστοιχα, στον αυτοκράτορα), συνεχίζοντας ακάθεκτη και στο μεσαίωνα (Δυναστεία των Αψβούργων, Καπετιδική Δυναστεία), παρόλο που καταργήθηκε σε πολλά κράτη μετά τη γαλλική επανάσταση (1789 μ.Χ.).

 

european_union_member_states_by_form_of_government-svg

Κατηγοριοποίηση των κρατών-μελών της ΕΕ σύμφωνα με το ισχύον πολίτευμα. Προεδρική Δημοκρατία (Κόκκινο), Ημιπροεδρική Δημοκρατία (Πορτοκαλί) Προεδρευομένη Κοινοβουλευτική Δημοκρατία (Κίτρινο), Βασιλευόμενη Κοινοβουλευτική Δημοκρατία (Πράσινο)

Σήμερα, εκτός του Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας και της Βόρειας Ιρλανδίας, τα κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης που έχουν παρόμοιο πολίτευμα είναι: το Βέλγιο ως Ομοσπονδιακή Βασιλευόμενη Κοινοβουλευτική Δημοκρατία, η Ισπανία ως Ομοσπονδιακή Βασιλευόμενη Κοινοβουλευτική Δημοκρατία, η Ολλανδία ως Βασιλευόμενη Κοινοβουλευτική Δημοκρατία, το Λουξεμβούργο ως Συνταγματικό Δουκάτο, και η Σουηδία ως Βασιλευόμενη Κοινοβουλευτική Δημοκρατία.

Όσον αφορά, ωστόσο, στις αρμοδιότητες των Βασιλέων, αυτές συνταγματικά είναι πολύ περιορισμένες, αφού ο βασιλιάς δεν λαμβάνει άμεσα τη λαϊκή νομιμοποίηση -εφόσον δεν εκλέγεται- αλλά το αξίωμά του αποκτάται κληρονομικά. Οι αρμοδιότητές του είναι κυρίως αντιπροσωπευτικές. Σε αυτές εμπίπτουν, επιπλέον, οι επικυρώσεις νόμων και διαταγμάτων. Μάλιστα, δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις που ο ρόλος τους είναι  «διακοσμητικός», καθώς τις αποφάσεις λαμβάνει ο εκάστοτε εκλεγμένος πρόεδρος ή πρωθυπουργός.

Παρόλα αυτά, κανείς δε θα μπορούσε να κατηγορήσει τη βασίλισσα Ελισάβετ Β’ για πολιτική αδράνεια. Δεν είναι τυχαίος ο χαρακτηρισμός της ως η «πιο σκληρά εργαζόμενη μονάρχης», καθώς συμμετέχει ενεργά σε διαπραγματεύσεις και ανταποκρίνεται άμεσα στις πολιτικές κρίσεις και αναγκαιότητες, μένοντας ενεργή έως και σήμερα, στα 90 της χρόνια.

Το ερώτημα, όμως, παραμένει: Τί θα γίνει μετά το θάνατό της; Μήπως είναι ευκαιρία για μία αλλαγή; Είναι έτοιμη η Βρετανική κοινωνία για μια συνταγματική τροποποίηση, ώστε να απομακρύνει το εδραιωμένο Στέμμα και να υποδεχτεί ένα καινούριο -αλλά δοκιμασμένο- τρόπο διακυβέρνησης;

552396691-copyΓια να απαντηθεί η ερώτηση αυτή, θα πρέπει να λάβει κανείς υπόψιν του τα πολυάριθμα προβλήματα της Βρετανικής κοινωνίας. Ο ρατσισμός, ο διχασμός μετά το δημοψήφισμα της 23ης Ιουνίου, οι επιπτώσεις του δημοψηφίσματος στην οικονομία της χώρας, και οι αποσχιστικές προσπάθειες της Σκωτίας είναι ορισμένα από τα προβλήματα της Μεγάλης Βρετανίας. Στο παρελθόν, το πρόσωπο της βασίλισσας ήταν αυτό που κρατούσε την κοινωνία ενωμένη, και την καθιστούσε έτοιμη να αντιμετωπίσει τα προβλήματα. Σήμερα, ο ρόλος της βασίλισσας ως ενοποιητικό στοιχείο φαίνεται να αποτυγχάνει.

Συνεπώς, για την ασφαλή μετάβαση από το ισχύον πολίτευμα σε ένα αμιγώς δημοκρατικό, θα ήταν αποτελεσματικότερο η  «Βασιλευόμενη Δημοκρατία» να πάρει τη μορφή «Προεδρικής Δημοκρατίας». Σύμφωνα με αυτό το υπόδειγμα, ο άμεσα εκλεγμένος -από το λαό- Πρόεδρος αναλαμβάνει τα καθήκοντα εκτελεστικής εξουσίας, διαδραματίζοντας ενεργό ρόλο στην πολιτική σκηνή. Είναι, άλλωστε, ολοφάνερο πως η Βρετανία χρειάζεται ένα χαρισματικό πολιτικό πρόσωπο, το οποίο να μπορεί να αναλάβει το βάρος της ευθύνης των δύσκολων πολιτικών αποφάσεων.

Άλλος ένας πολύ σημαντικός παράγοντας, που δεν θα πρέπει σε καμιά περίπτωση να παραβλέπεται, είναι η ίδια η φύση της χώρας αυτής. Συγκεκριμένα, η Μεγάλη Βρετανία αποτελείται -με εξαίρεση τις υπερωκεάνιες κτήσεις της- από τέσσερις περιοχές, την Αγγλία, την Ουαλία, τη Βόρεια Ιρλανδία και τη Σκωτία. Κατά καιρούς, έχει εκφραστεί η επιθυμία από αυτές τις περιοχές να αποσχιστούν από το Ηνωμένο Βασίλειο.

Λαμβάνοντας τα παραπάνω υπόψιν, ώστε να απαντήσουμε στο αρχικό ερώτημα, η πιο αποτελεσματική μορφή δημοκρατίας, που θα εξυπηρετούσε τα προβλήματα και τις ανάγκες του Βρετανικού λαού, θα ήταν αυτή της Προεδρικής Δημοκρατίας. Η τελευταία αποτελεί την πιο σωστή επιλογή πολιτεύματος για τις ανάγκες της Μεγάλης Βρετανίας, εφόσον στο πρόσωπο του προέδρου συμβολίζεται η ενότητα ενός τόσο ετερογενούς, άλλα ταυτόχρονα ισχυρού κράτους – όπως συμβαίνει και στο παράδειγμα των ΗΠΑ.

 

Πηγές:

  1. Cowburn, A. (2016) Referendum on abolishing monarchy must be held when queen dies, republicans demand. Available at: http://www.independent.co.uk/news/uk/british-republican-group-calls-for-referendum-on-monarchy-when-queen-dies-a6993216.html (Accessed: 12 November 2016).
  2. Official Website of European Union (2016) Χώρες. Available at: https://europa.eu/european-union/about-eu/countries_el (Accessed: 12 November 2016).
  3. What we want (2016) Available at: https://republic.org.uk/what-we-want (Accessed: 12 November 2016).

Tagged under:

2 Comments

  1. Konstantinos Efthymiou Reply

    Διαβάζοντας με προσοχή το μάλλον – περιγραφικό και βασισμένο σε πηγές – άνωθι κείμενο της δεσποινίδος Μίχου, θα ήθελα να παραθέσω παρατηρήσεις, που στόχο έχουν την επεξηγηματική ανάλυση της Βρετανικής μοναρχίας και κυρίως να βοηθήσω και να παροτρύνουν την συγγραφέα σε μια πιο ενδελεχή έρευνα σε επόμενα κείμενά της. Λέγοντας αυτά, κάθε προσπάθεια είναι αξιέπαινη και συγχαίρω συνάμα κάθε νέο-νέα που διαφοροποιείται εκ του όχλου και αναζητά μια προσωπική και επαγγελματική αυτοπραγμάτωση.

    Ζώντας στο Λονδίνο και έχοντας ενδελεχή επαφή με σταθερούς πολιτικούς κύκλους που λίγο ενδιαφέρονται για πιθανές αναταράξεις σε μια Brexit εποχή, θα ήθελα να τονίσω πως η Βρετανική μοναρχία δεν μπορεί να συγκριθεί ούτε να εμπίψει σε γενικότερες αναφορές διαφόρων πηγών. Η βρετανική μοναρχία, της οποίας η ιστορία των colonizations είναι λαμπρή και επικερδέστατη δεν διαφαίνεται να κινδυνεύει. Άρθρα των μεγαλύτερων εφημερίδων, ήδη έχουν ξεκινήσει τις αναφορές σε στρατηγικές σχέσεις της Μεγάλης Βρετανίας στον χώρο του εμπορίου, εξοπλιστικών, funds και nuclear enrichment με χώρες όπως η Ινδία, χώρες ΜΕΝΑ και Κίνα. Η θεωρία επομένως πως σε μια Brexit εποχή η Βρετανία θα παρασυρθεί σε ένα ρεύμα αβεβαιότητος είναι μάλλον πρόχειρη και άστοχη όταν η πληροφόρηση πγάζει απο πηγές διαδικτύου και όχι απο την επιχειρηματική και εμπορική πραγματικότητα του Λονδίνου.

    Δεύτερον και κυριότερον, το επιχείρημα πως ο θάνατος της Βασίλλισας θα σημάνει και την απογύμνωση και κατάρευση της Μοναρχίας φαντάζει τουλάχιστον πρόχειρη και αίολη. Παρά το γεγονός πως χρηματιστηριακά και δημοσιονομικά, ο θάνατος της Ελισσάβετ Β’ θα πλήξει για ένα διάστημα τα δημόσια ταμεία – έκδοση νέων χαρτονομισμάτων, συναλλαγμάτων, συμβολαίων, τίτλων κατοχής και περιουσιών, και παρά το γεγονός πως η Τουριστική βιομηχανία – απόλυτα εκμεταλευόμενη τον θεσμό και την δημοφιλία της Μοναρχίας – θα κληθεί και αυτή να υποστεί μεταβολές, σε καμία των περιπτώσεων αυτό δεν θα αποβεί επιζήμιο για την Βρετανία μακροχρόνια.

    Η βρετανία και κυρίως ο Βρετανικός λαός, έχουν βαθειά ριζωμένη την αγάπη για την Βασίλισσα και – πράγμα ίσως μοναδικό στον κόσμο – είναι εκδηλώνουν τον σεβασμό αυτόν πολύπλευρα και ποικιλόμορφα. Ο χαρακτηρισμός – διακοσμητικός – δεν ευσταθεί στην περίπτωση της Μεγάλης Βρετανίας, καθώς παρά την διαφοροποίηση των εξουσιών με βάση το ύψιστο «Ευαγγέλιο» – το σύνταγμα – η Μοναρχία – πίσω απο κλειστές πόρτες, πάντα επηρέαζε και έκρινε σε μεγάλο βαθμό τα πολιτικά και κοινωνικά γενόμενα. Ήταν η μοναρχία αυτή που απεφάσησε την διατήρηση του Winston Churchill μέχρι και το 1955, ήταν η Μοναρχία αυτή που επηρέαζε τα διάφορα bills και ας σημειωθεί πως η εκάστοτε κυβέρνηση ασκεί πολιιτκή στο όνομα της Βασίλισσας. Η κυβέρνηση και οι Υπουργοί ανήκουν στην Βασίλισσα και ορκίζονται στο όνομά της να υπηρετούν τον Βρετανικό λαό – την ίδια ώρα που η Μοναρχία εγγυάται την πολιτειακή και κοινωνική ομαλότητα.

    Τα παραπάνω είναι ελάχιστα σχόλεια επι του άρθρου και πραγματικά παροτρύνω την πιο ενδελεχή έρευνα προ της συγγραφής κειμένων που δεν δύνανται να αναληθούν σε 200 λέξεις. Σε κάθε περίπτωση, η προσπάθεια και η προσφορά του χρόνου της νεαρής συγγραφέος έιναι όχι μόνο αξιέπαινη αλλα τιμά και το PowerPolitics για την εμπιστοσύνη και την ευκαιρία που δίνει σε νέους και ελπιδοφόρους επαγγελματίες.

    Χωρίς διάθεση κριτικής, αλλά με διάθεση συμβολής
    Κωνσταντίνος Ευθυμίου
    Risk Management Professional

    NAOC-NATO Association of Canada – J.Research Fellow
    Senior Political Risk & Security Analyst – O.S.Consulting Ltd
    Greek Embassy of London – Press & Communication Office
    Military Psychologist
    Opinion Writer

  2. Βάννα Τσιορβά Reply

    Καλό θα ήταν για τον κ. ευθυμίου, για να μην κινδυνεύει να γίνει γραφικός, πρώτα να μάθει ο ίδιος την ορθογραφία των λέξεων και τους συντακτικούς κανόνες της ελληνικής γλώσσας και μετά να σχολιάζει τα κείμενα άλλων και δη ‘αφ’υψηλού’…

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

Pin It on Pinterest