Trafficking: η σύγχρονη μορφή δουλεμπορίου που ταλανίζει την Ρουμανία

Νομικό Πλαίσιο για το trafficking

Από την ίδρυση των Ηνωμένων Εθνών (24 Οκτωβρίου 1945) και έπειτα, η καταπολέμηση του διεθνούς εγκλήματος προΐσταται στις ατζέντες πολλών κρατών και διεθνών οργανισμών. Το trafficking, και γενικότερα η εμπορία ανθρώπων, συγκαταλέγεται στην κατηγορία των υπερεθνικών οργανωμένων εγκλημάτων, σύμφωνα με την “Σύμβαση του ΟΗΕ κατά του Διασυνοριακού Οργανωμένου Εγκλήματος” (15 Νοεμβρίου 2000), η οποία τέθηκε σε ισχύ στις 29 Σεπτεμβρίου του 2003. Όπως αναφέρει το “Πρόσθετο Πρωτόκολλο στη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών κατά του Διασυνοριακού Οργανωμένου Εγκλήματος για την Πρόληψη, Καταστολή και Τιμωρία της Εμπορίας Ανθρώπων ιδιαίτερα γυναικών και ανηλίκων”, το “trafficking” ανθρώπων είναι “η στρατολόγηση, μεταφορά, μετακίνηση, παροχή καταλύματος ή η υποδοχή προσώπων με την απειλή ή χρήση βίας ή άλλων μορφών εξαναγκασμού, με απαγωγή, εξαπάτη­ση, παραπλάνηση, κατάχρηση εξουσίας ή ευάλωτης θέσης, ή με παροχή ή αποδοχή χρημάτων ή ωφελη­μάτων, για να επιτευχθεί η συγκατάθεση προσώπου που έχει την επιμέλεια άλλου προσώπου, με σκοπό την εκμετάλλευση. Η εκμετάλλευση περιλαμβάνει, τουλάχιστον, την εκμετάλλευση της πορνείας άλλων ή άλλες μορφές γενετήσιας εκμετάλλευσης, την αναγκαστική εργασία ή παροχή υπηρεσιών, τη δουλεία ή πρακτικές παρόμοιες με τη δουλεία, την υποτέλεια ή την αφαίρεση οργάνων.” (Άρθρο 3 του Πρωτοκόλλου). Παράλληλα, η Σύμβαση δεν περιέχει έναν συνεκτικό και ενιαίο για όλα τα κράτη τρόπο αντιμετώπισης και τιμωρίας της εμπορίας ανθρώπων, αλλά -όπως προκύπτει από το Άρθρο 5 του Πρωτοκόλλου και το περιεχόμενο του Άρθρου 3- θα πρέπει να αντιμετωπίζεται σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία και, πιο συγκεκριμένα, τον εθνικό ποινικό κώδικα.

Trafficking στην Ρουμανία

Η κατάταξη των κρατών, σύμφωνα με τον αν πληρούν τις προϋποθέσεις της Trafficking Victims Protection Act’s (TVPA) Πηγή: eLiberare

Παρά την απαγόρευση κάθε μορφής δουλεμπορίου σύμφωνα με τον αναθεωρημένο Ποινικό Κώδικα (2014), και τα άρθρα του 210, 211, 367 που προβλέπουν ποινή φυλάκισης από 3-10 έτη, η Ρουμανία είναι από τις χώρες των Βαλκανίων που παρατηρείται έντονη παρουσία του φαινομένου (Πιλάτου, 2017), όπως αναφέρει σε μία έρευνα του 2015, η EUROSTAT, σύμφωνα με την οποία η Ρουμανία κατατάσσεται ανάμεσα στις κορυφαίες 5 χώρες με υπηκόους θύματα trafficking. Η σωματεμπορία στην Ρουμανία ενισχύθηκε με την είσοδό της στην Ευρωπαϊκή Ένωση (2007). Η ελεύθερη μετακίνηση πληθυσμών ανάμεσα στις χώρες του Schengen ανέδειξε την Ρουμανία σε “σημαντική αγορά λευκής σαρκός“, όπως αναφέρει ο ειδησεογραφικός ιστότοπος Al Jazeera σε σχετική έρευνα. Παράλληλα, το αμερικανικό State Department τοποθετεί την χώρα στην Βαθμίδα 2 (U.S Department of State, 2017) στην ετήσια Έκθεση για το Trafficking σε Ανθρώπους (2017), που σημαίνει πως αν και η χώρα δεν καταφέρνει να αντεπεξέλθει στα όρια που θέτει η Πράξη για την Προστασία των Θυμάτων του Trafficking (TVPA), όπως αυτή θεσπίστηκε το 2000 για την πάταξη του προβλήματος, ωστόσο παρουσιάζει σημαντική προσπάθεια. Στην ίδια βαθμίδα κατατάσσονται οι περισσότερες χώρες των Βαλκανίων (εκτός της Βουλγαρίας που βρίσκεται πιο χαμηλά) και η Κύπρος.

Κατά την ίδια έρευνα του Al Jazeera, η μέθοδος που χρησιμοποιείται συχνότερα είναι αυτή του “ερωτευμένου αγοριού”, η οποία προϋποθέτει την εύρεση ενός ευάλωτου κοριτσιού (μέλος κάποιας μειονότητας, σε μία χειραγωγίσιμη ηλικία, ή με οικογενειακά προβλήματα). Έπειτα, αφού επικαλείται οικονομικές δυσκολίες, πείθει την κοπέλα να πουλήσει τον εαυτό της για την εύρεση χρημάτων, και το θύμα, νιώθοντας υποχρεωμένο, παγιδεύεται. Πολλές φορές, την παραπάνω κατάσταση συνοδεύει και η άσκηση ψυχολογικής βίας από τον θύτη, μέσω της βιντεοσκόπησης και του εκβιασμού του θύματος. Άλλες φορές, τα θύματα, μόλις συνειδητοποιήσουν την κατάσταση, αδυνατούν να επιστρέψουν πίσω στις χώρες ή τις οικογένειες τους, καθώς φοβούνται την απόρριψη. Στην κατηγορία αυτή εντάσσεται και η εκμετάλλευση των θύματων από μέλη της οικογένειας, ή γενικότερα από άτομα του φιλικού τους περιβάλλοντος (73% των υποθέσεων).

Σύμφωνα με το CNN, οι ηλικίες των θυμάτων στην Ρουμανία ξεκινούν από τα 12 έτη, ενώ πολλές φορές ανήκουν σε εθνικές μειονότητες ή είναι μέλη της κοινότητας Ρομά. Στην δήλωση αυτή έρχεται να προστεθεί η αναφορά του 2017 από το State Department, η οποία αναφέρει πως το 1/3 των θυμάτων στην Ρουμανία είναι ανήλικα (37% των περιπτώσεων, σύμφωνα με την οργάνωση για την βοήθεια των θυμάτων του trafficking στην Ρουμανία eLiberare). Σε πολλές περιπτώσεις τα θύματα έχουν υποστεί ενδοοικογενειακή βία, ή είναι άτομα που έχουν μείνει άστεγα, πολλές φορές μετά το κλείσιμο του ιδρύματος ή του ορφανοτροφείου όπου έμεναν.

Περιστατικά trafficking και εθνική πολιτική

Η κατάταξη της Ρουμανίας ανά τα χρόνια Πηγή: eLiberare

Όπως αναφέρει το U.S. State Department, αν και η Ρουμανία βρίσκεται μόλις στην βαθμίδα 2 όσον αφορά την πάταξη του Trafficking, έχουν σημειωθεί σημαντικές προσπάθειες για τη βελτίωση της θέσης της, που κυρίως σχετίζονται με την συνεργασία με ΜΚΟ και την επιβολή ποινών κατά το 2017. Πιο συγκεκριμένα, το 2016 εξαρθρώθηκαν 864 υποθέσεις, οδηγήθηκαν σε δίκη 358 ύποπτοι, ενώ το ίδιο έτος καταδικάστηκαν 472 διακινητές. Επιπλέον, στις 19 Ιουνίου 2017, αστυνομικές μονάδες σε συνεργασία με την EUROPOL, έπειτα από έρευνα σε 71 σπίτια στο Piteşti της Ρουμανίας, προχώρησαν στην σύλληψη 35 υπόπτων. Ακόμη, κατά την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το 2012 καταδικάστηκαν 427 άτομα για σωματεμπορία, το 20% εκ των οποίων καταδικάστηκε σε 5-10 χρόνια φυλάκιση, το 13% σε 10-15, ενώ το 16% σε 1-5 έτη. Τέλος, το 2010 σημειώθηκαν 140 περιστατικά, εκ των οποίων το 40% αφορούσε αλλοδαπούς.

Ο Νόμος της Ρουμανίας απαγορεύει όλες τις μορφές διακίνησης και εκμετάλλευσης ανθρώπων, όπως προκύπτει από τις διατάξεις 210, 211 και 367 του Ποινικού Κώδικα. Ωστόσο, πολλές ρουμάνικες ΜΚΟ κατηγορούν τις αρχές και την κυβέρνηση ότι εσκεμμένα αγνοούν την δράση δικτύων σωματεμπορίας. Η διαπίστωση αυτή ενισχύθηκε το 2009, όταν η τότε κυβέρνηση ελαχιστοποίησε τον ρόλο της Εθνικής Υπηρεσίας κατά του Trafficking και, μάλιστα, κατένειμε ελάχιστους πόρους σε προγράμματα πρόληψης και θεραπείας των θυμάτων. Επιπλέον, η Κυβέρνηση δεν τήρησε την δέσμευσή της να κυκλοφορήσει μέσα στο 2017 την ετήσια αναφορά για το Trafficking, ενώ, την ίδια περίοδο, δεν ολοκλήρωσε ένα πρόγραμμα που πρότεινε για την ίδρυση μηχανισμών που θα χρηματοδοτούσαν ΜΚΟ, ώστε να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα και να παράσχουν βοήθεια στα θύματα. Τέλος, όπως ενημερώνει το State Department, παρατηρείται έλλειψη κατάρτισης των δικαστικών και των αρμόδιων αρχών πάνω στο θέμα της σωματεμπορίας, με αποτέλεσμα συχνά να συγχέεται με την πορνεία – που πολλές φορές υπάρχει συναίνεση, εφόσον αφορά ενήλικες. Έτσι, δεν αποδίδεται η απαραίτητη δικαιοσύνη σύμφωνα με το εθνικό, νομικό πλαίσιο, ενώ τα θύματα παραμένουν χωρίς αποζημίωση, αφήνοντάς τα απροστάτευτα και ευάλωτα στο να ξαναϋπάρξουν θύματα στο μέλλον.

Η συμμετοχή της Ρουμανίας σε διεθνή δίκτυα trafficking

Τα δίκτυα trafficking της Ρουμανίας δεν περιορίζονται στα εθνικά σύνορα της χώρας, αλλά εκτείνονται σε πολλές χώρες της Ε.Ε., όπως η Έλλαδα, η Γερμανία, η Ιταλία, η Πολωνία και ιδιαίτερα η Μεγάλη Βρετανία. Στην Ελλάδα, συγκεκριμένα, αποτελούν ένα μεγάλο μέρος των θυμάτων, ηλικίας 16-18, ενώ ρουμάνικη καταγωγή έχουν πολλοί από τους θύτες. Ο αριθμός των εκδιδομένων από την Ρουμανία στην Μ. Βρετανία αγγίζει 10.000-13.000. Ταυτόχρονα, οι τοπικές αρχές της Ουαλίας δηλώνουν σοκαρισμένες με τον αριθμό των οίκων ανοχής που επιστρατεύουν γυναίκες και κορίτσια από την Ρουμανία, ενώ αναφέρουν πως και οι θύτες είναι συμμορίες με ρίζες από την Ανατολική Ευρώπη. Για τον λόγο αυτό, το 2016 η Πρωθυπουργός της χώρας, Theresa May, δεσμεύτηκε να προσφέρει 33 εκατομμύρια λίρες στις χώρες προέλευσης των δικτύων αυτών, για να αντιμετωπίσουν από κοινού το πρόβλημα. Ωστόσο, η Ρουμανία σύμφωνα με την βρετανική κυβέρνηση, δεν χρήζει βοηθείας, καθώς θεωρείται πως έχει τους απαραίτητους οικονομικούς πόρους να αντεπεξέλθει μόνη της, όπως αναφέρει το BBC. Στην περίπτωση της διασυνοριακής εκμετάλλευσης, πέρα από την μέθοδο που αναφέρθηκε παραπάνω (του ερωτευμένου άντρα), η μέθοδος που χρησιμοποιείται για την ένταξη ατόμων στα κυκλώματα της σωματεμπορίας εμπεριέχει και οικονομικά κίνητρα – λόγου χάρη την εύρεση εργασίας.

Συμπέρασμα

Όπως προκύπτει από τα παραπάνω, η ένταξη της Ρουμανίας στην Ευρωπαική Ένωση, με την χαλάρωση των συνόρων, δημιούργησε πρόσφορο έδαφος για την ανάπτυξη του σεξοτουρισμού και όχι μόνο στην χώρα. Παρά τον εκσυγχρονισμό του ποινικού κώδικα και την ρητή απαγόρευση του trafficking, η Ρουμανία συνεχίζει να αντιμετωπίζει περιστατικά αυτής της σύγχρονης μορφής δουλεμπορίου διστακτικά, χωρίς ουσιαστικές προσπάθειες για εξάρθρωση των δικτύων – όπως μαρτυρά, κυρίως, η άρνηση των αρχών να αντιμετωπίσουν τις υποθέσεις ως trafficking (αντί για πορνεία).

Πηγές:

  1. eLiberare. (2015). Romania Trafficking in Persons Report 2015
    http://www.eliberare.com/en/2015/07/romania-trafficking-in-persons-report-2015/
  2. United Nations. (2000). United Nations Convention against Transnational Organized Crime and the Protocols Thereto. https://www.unodc.org/unodc/en/organized-crime/intro/UNTOC.html
  3. U.S Department of State. (2017). Tier Placements. https://www.state.gov/j/tip/rls/tiprpt/2017/271117.htm
  4. Grimley, N. (2016). ‘I was trafficked from Romania’
    http://www.bbc.com/news/uk-37622796
  5. Batstone, D. (2011). Romania a global center for human trafficking http://edition.cnn.com/2011/OPINION/02/07/batstone.romania.sex.trade/index.html
  6. Bruce, A. (2015). Romania’s disappearing girls Poverty, desperation drive girls from their hometowns & into the arms of sex traffickers http://projects.aljazeera.com/2015/08/sex-trafficking-in-romania/index.html
  7.  U.S Department of State. (2017). 2017 Trafficking in Persons Report: Romania https://www.state.gov/j/tip/rls/tiprpt/countries/2017/271268.htm
  8. EUROPOL. (2017). Human trafficking ring dismantled by Romania and the UK with Europol support. https://www.europol.europa.eu/newsroom/news/human-trafficking-ring-dismantled-romania-and-uk-europol-support
  9. European Comission. (n.d.). Romania – 3. IMPLEMENTATION OF ANTI-TRAFFICKING POLICY
    https://ec.europa.eu/anti-trafficking/member-states/romania-3-implementation-anti-trafficking-policy_en
  10. UNHCR. (2000). Πρόσθετο Πρωτόκολλο στη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών κατά του Διασυνοριακού Οργανωμένου Εγκλήματος για την Πρόληψη, Καταστολή και Τιμωρία της Εμπορίας Ανθρώπων, ιδιαίτερα γυναικών και ανηλίκων
  11. Πιλάτου, Ι. (2017). Βαλκάνια: Περιοχή Προέλευσης, Διέλευσης Και Προορισμού Για Human Trafficking. https://powerpolitics.eu/βαλκάνια-περιοχή-προέλευσης-διέλευσ/
Έχει περάσει αρκετός χρόνος (7 μήνες) από τη δημοσίευση αυτού του άρθρου. Παρακαλούμε συνεχίστε στην ανάγνωσή του έχοντας υπόψη την ημερομηνία δημοσίευσης.

Tagged under:

Ο Γιώργος Παστέλης γεννήθηκε το 1997 και είναι φοιτητής στην σχολή Πολιτικών Επιστημών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Έχει λάβει μέρος σε πολλά συνέδρια διεθνών σχέσεων, όπως λόγου χάρη σε προσομοιώσεις των Ηνωμένων Εθνών (MUN). Παράλληλα είναι μέλος στην ομάδα "Συναντήσεις Πολιτικής, Ιστορίας και Φιλοσοφίας" της σχολής του που ασχολείται με την διοργάνωση επιστημονικών, ακαδημαϊκών ημερίδων ποικίλης θεματολογίας.

Website: https://powerpolitics.eu

   Ροή άρθρων Συντάκτη

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

Pin It on Pinterest