Το “εθνικό μέτωπο” της ακροδεξιάς

Η ακροδεξιά σε επίπεδο ιδεολογικού λόγου, θέσεων πολιτικής και προγραμματικών στοχεύσεων, όπως και σε επίπεδο εκλογικής απήχησης στους ψηφοφόρους, παρουσιάζεται ως ένα μείγμα ετερόκλιτων στοιχείων. Τα πολιτικά κόμματα που ανήκουν στον ως άνω “χώρο” εμφανίζονται μεταπολεμικά άλλοτε με τα μορφολογικά χαρακτηριστικά του δεξιού αυταρχισμού, δίνοντας έμφαση στα ζητήματα “του νόμου και της τάξης”, άλλοτε με εκείνα του προνοιακού σοβινισμού, επιδιώκοντας τον αποκλεισμό των μεταναστών από τις υπηρεσίες πρόνοιας του κράτους, και άλλοτε με τα γνωρίσματα του λαϊκιστικού αντικρατισμού, καταφερόμενα εναντίον των αντιπροσωπευτικών θεσμών και της πολιτικής ηγεσίας. Η απροκάλυπτη πρόθεση των ακροδεξιών κομμάτων είναι να αναδιαρθρώσουν το πολιτικό σύστημα, και να το μετατοπίσουν προς την κατεύθυνση των δικών τους ιδεών (PATHFINDER, 2014).

Σε γενικές γραμμές, οι έντονα εθνικιστικές απόψεις αναβιώνουν σε περιόδους έντονης αβεβαιότητας και κρίσης, παρουσιάζοντας κοινά χαρακτηριστικά (ORIGINS, 2002). Η απόρριψη του κοινοβουλευτικού συστήματος, η συνεχής επιθυμία για ισχυρή κυβέρνηση, ο προστατευτισμός, η ξενοφοβία και ο αντισημιτισμός, καθώς και η απέχθεια προς τις σοσιαλιστικές και κομουνιστικές ιδέες, στοιχειοθετούν τον πυρήνα της γαλλικής ακροδεξιάς (Paul Hainsworth, Βασιλική Γεωργιάδου, 2012).

Η ακροδεξιά στη Γαλλία μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο

Μετά το 1945 η ακροδεξιά στη Γαλλία χαρακτηρίστηκε από την έλλειψη ιδεολογικής και θεσμικής σταθερότητας, και διακρίθηκε, σύμφωνα με τον ιστορικό René Rémond, σε τέσσερα είδη: τη συντηρητική, τη φιλελεύθερη, τη μποναπαρτιστική, καθώς και την επαναστατική (History to the Public, 2017). Κύρια δομικά στοιχεία όλων των παραπάνω αποτέλεσαν ο ατομικισμός, η διάκριση των εξουσιών και η προάσπιση των επιχειρηματικών συμφερόντων.

Κατά την περίοδο αυτή στην πολιτική σκηνή κυριάρχησε το καθεστώς του Vichy, το οποίο διεπόταν από τον συνδυασμό της ναζιστικής και φασιστικής ιδεολογίας της Γερμανίας και της Ιταλίας αντίστοιχα, στηριχθέν στο δόγμα “Δουλειά, Οικογένεια, Πατρίδα”, αλλά και στο “France for the French”. Το ακροδεξιό καθεστώς του Vichy θεωρήθηκε ως επιτυχημένο συγκριτικά με παρόμοια ακροδεξιά κινήματα της δεκαετίας του 1930. Μάλιστα, το παρόν καθεστώς συνεργάστηκε στενά με τους Ναζί κατά τη δεκαετία του 1940, στέλνοντας μέσω των ενεργειών του ηγέτη του καθεστώτος, Maréchal Pétain, Εβραίους σε στρατόπεδα συγκέντρωσης (The AmericanInterest, 2015). Στα πλαίσια της συντήρησης των αξιών της Δουλειάς, της Ισότητας και της Πατριαρχίας, το 1946 η τελευταία ακροδεξιά κυβέρνηση εκτέλεσε μια νεαρή γυναίκα στη γκιλοτίνα, επειδή προχώρησε στη διαδικασία της άμβλωσης (ORIGIN, 2002).

Η δημιουργία του Εθνικού Μετώπου (1972)

Το καθεστώς Vichy ακολούθησαν στη Γαλλία δεξιές και συντηρητικές κυβερνήσεις, με πιο γνωστή την Πέμπτη Δημοκρατία του στρατηγού De Gaulle. Μέχρι το 1972 γίνεται λόγος για την επικράτηση της δεξιάς ιδεολογίας, κινούμενης εντός του δημοκρατικού τόξου. Ωστόσο, έως τη δεκαετία του 1980 δεν υπήρξε ένα ενιαίο κίνημα ακροδεξιάς, καθώς υφίστατο πληθώρα διαφορετικών κινημάτων που εντάσσονταν μεν στο ακροδεξιό ιδεολογικό φάσμα, διέπονταν δε από έντονες πολιτικές αντιφάσεις (THE CONVERSATION, 2017). Ο Jean-Marie Le Pen κατόρθωσε να συγκεράσει τις αντιθέσεις και να δημιουργήσει ένα οργανωμένο ακροδεξιό κόμμα, το οποίο ονομάστηκε “Εθνικό Μέτωπο” (ORIGINS, 2002). Παρ’ όλα αυτά, ο εν λόγω πολιτικός δεν αποτελεί τον “πατέρα” της ακροδεξιάς, η οποία χρονολογείται από τη δεκαετία του 1960.

Στο κύριο πολιτικό του πρόγραμμα εντάχθηκαν η προώθηση του θεσμού της οικογένειας μέσω της απαγόρευσης των αμβλώσεων, καθώς και η αντίσταση στις συνεχείς αλλαγές που επέφερε η παγκοσμιοποίηση, οι οποίες θεωρούνταν ότι έθεταν στο περιθώριο τον γηγενή πληθυσμό, υποβαθμίζοντας την εγχώρια οικονομία. Στο πλαίσιο αυτό, τάχθηκε κατά της πολυπολιτισμικότητας μέσω της εξάλειψης των μεταναστευτικών ροών και του κλεισίματος των εθνικών συνόρων. Για την προστασία -ποσοτικά τουλάχιστον- των αυτοχθόνων Γάλλων προκρίθηκε η αύξηση του αριθμού των γεννήσεων μέσω του περιορισμού διάθεσης προϊόντων αντισύλληψης στην εγχώρια αγορά. Τέλος, ιδιαίτερη σημασία δόθηκε στον σεβασμό των διακριτών ρόλων των δύο φύλων και στην τήρηση των οικογενειακών κανόνων (The American Interest, 2015). Διαφορετικές μορφές οικογενειακής δομής πέραν της παραδοσιακής -όπως οι μονογονεϊκές-, καθώς και η υιοθεσία από ομόφυλα ζευγάρια, θεωρούνταν κατακριτέες.

Το Εθνικό Μέτωπο υπό γυναικεία ηγεσία

Το 2011 την ηγεσία του κόμματος αναλαμβάνει η Marine Le Pen, κόρη του Jean-Marie Le Pen, προσδίδοντάς του νέο χαρακτήρα, και αποκόβοντάς το από την αντισημιτική, σοβινιστική και ρεβιζιονιστική χροιά με την οποία συνδέονταν χρονικά μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Κατά την περίοδο ανάληψης των πολιτικών της καθηκόντων το κόμμα αντιμετώπιζε σοβαρά οικονομικά προβλήματα, ενώ η δημοτικότητά του ανέρχονταν στο 10-12% του συνολικού εκλογικού σώματος – ποσοστό αμετάβλητο στα σαράντα χρόνια ύπαρξής του. Εγκαταλείποντας, λοιπόν, την καπιταλιστική ιδεολογία, και αποδεσμεύοντας την παράταξη από την πολιτική του “laissez-faire” -στην οποία στηρίχτηκε η παράταξη κατά τη δεκαετία του 1980-, κατάφερε να αποσπάσει στις εκλογές του 2011 το 15% των ψήφων – ποσοστό αυξημένο κατά 4,5% σε σχέση με τις τελευταίες περιφερειακές εκλογές του 2008. Αντίστοιχα, στις εκλογές του 2012 αύξησε περαιτέρω το ποσοστό της σε 17,9%, καταλαμβάνοντας την τρίτη θέση μεταξύ των υποψηφίων. Ακολούθησαν με παρόμοια επιτυχία για την παράταξη οι ευρωεκλογές του 2014, όπου η εκλογική της βάση διευρύνθηκε στο 25%, αναδεικνύοντάς την σε ισχυρό υποψήφιο στις εκλογές του 2017. Η τελευταία νίκη της, ωστόσο, δεν ήταν μόνο ποσοτική, αλλά και ποιοτική, καθώς κατόρθωσε να προσελκύσει γυναίκες και νέους ψηφοφόρους.

Ποιοι ήταν οι βασικοί παράγοντες ανάδειξης της Marine Le Pen

1. Εκλογές 2011

Η γαλλική κοινωνική πραγματικότητα κατά την περίοδο 2008-2011 χαρακτηριζόταν από υψηλούς δείκτες ανεργίας, συνεχώς αυξανόμενες μεταναστευτικές ροές προερχόμενες από τη Μέση Ανατολή, καθώς και ραγδαία οικονομική παρακμή. Ταυτόχρονα, το φθηνό εργατικό δυναμικό των μεταναστών, σε συνδυασμό με την κρίση του ευρώ, οδήγησαν στην ενίσχυση του ευρωσκεπτικισμού, καθώς και στην ενοχοποίηση του ισλαμικού εξτρεμισμού ως πηγή της κοινωνικής και ηθικής κρίσης της γαλλικής ταυτότητας. Στο πλαίσιο αυτό, η απαξίωση του θεσμού της οικογένειας και της εθνικής κουλτούρας αποτέλεσε μία από τις κύριες ανησυχίες των Γάλλων ψηφοφόρων. Οι συνθήκες αυτές προσανατόλισαν στρατηγικά την προεκλογική εκστρατεία της Le Pen στην υπεράσπιση των γυναικείων δικαιωμάτων, και στη στοχοποίηση των ισλαμιστών ως απειλή του κοσμικού κράτους. Υιοθετήθηκε, λοιπόν, μια πιο ήπια ρητορική, η οποία δεν χρωματιζόταν ρατσιστικά ούτε απαρτιζόταν από ψήγματα πόλωσης, ενώ πραγματοποιήθηκε εκτεταμένη χρήση των social media προς προσέλκυση νέων ψηφοφόρων, με κυριότερη στρατηγική εξ’ αυτών τη διεξαγωγή δημοσκοπήσεων (polls) μέσω Facebook κατά την προεκλογική εκστρατεία του 2012 (Marcus Stadelmann, 2014). Τέλος, το προσωπικό της προφίλ -που πλαισιώθηκε από το νεαρό της ηλικίας της, την επιτυχημένη επιχειρηματική της πορεία, αλλά και από το διαζύγιό της- την ανέδειξε σε πρώτη επιλογή των νεαρών ψηφοφόρων.

2. Εκλογές 2012-2014

Στις εκλογές του 2012 παρατηρήθηκε αύξηση των ψηφοφόρων του Εθνικού Μετώπου, προερχόμενων από τα χαμηλά και τα μεσαία κοινωνικά στρώματα, οι οποίοι είχαν ολοκληρώσει τη βασική εκπαίδευση, και ένιωθαν να απειλούνται από το φθηνότερο εργατικό μεταναστευτικό δυναμικό. Ακολούθως, η ανεργία -που ανήλθε στο 22,2%- και οι εμφανείς συνέπειες της παγκοσμιοποίησης ώθησαν τους μικρούς καταστηματάρχες να υποστηρίξουν τον ακροδεξιό σχηματισμό, θεωρώντας ως υπεύθυνους για τη γενικευμένη παγκόσμια οικονομική δυσπραγία τους διεθνείς οικονομικούς οργανισμούς (Ευρωπαϊκή Ένωση, Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου).

Η πολιτική της Le Pen στηρίχθηκε ρητορικά στο κλείσιμο των γαλλικών αγορών και στον ξένο ανταγωνισμό, αποσκοπώντας στην ενίσχυση της εγχώριας οικονομίας και στη βάση του νεοφιλελευθερισμού (THE LOCAL fr, 2018). Προς επίρρωση της παραπάνω θέσης, προτάθηκε η χορήγηση επιδόματος στις νοικοκυρές με στόχο την επιπλέον υποστήριξη του θεσμού της οικογένειας. Αναφορικά με την πολυπολιτισμικότητα που συνθέτει τη γαλλική πραγματικότητα, πρόταξε ως μια ηπιότερη λύση έναντι στο κλείσιμο των συνόρων τον έλεγχο των μεταναστευτικών ροών. Στην ίδια λογική, προώθησε την αφομοίωση των μεταναστών στη γαλλική κουλτούρα, και αντιτάχθηκε πλήρως στο καθεστώς “γκετοποίησής” τους (Marcus Stadlemann, 2014).

Για πρώτη φορά μετά το 1972 (έτος ίδρυσης του Εθνικού Μετώπου) η Marine Le Pen κατάφερε να αυξήσει την εκλογική βάση της παράταξης κατά 50% στις εργαζόμενες στον ιδιωτικό τομέα γυναίκες, καθώς το εκλογικό της κοινό κατά το παρελθόν αποτελούταν κυρίως από άνδρες ανειδίκευτους εργάτες μεταξύ 18 και 50 ετών (BBC News, 2017). Ειδικότερα, μετά τις εκλογές του 2012, αλλά και τις ευρωεκλογές του 2014, παρατηρείται μια μεταβολή της εκλογικής βάσης του κόμματος, στην οποία εντάσσονται πλέον και τα περισσότερο μορφωμένα τμήματα του πληθυσμού. Μάλιστα, σύμφωνα με έρευνα για την πρόθεση ψήφου των φοιτητών των γαλλικών πανεπιστημίων, το 55% φαίνεται να προτίθεται να υποστηρίξει τη Le Pen ως τη λύση ενάντια τόσο στη μουσουλμανική απειλή, όσο και στην οικονομική ύφεση. Το μουσουλμανικό στοιχείο στη Γαλλία καταλαμβάνει το 10% του συνολικού εγχώριου πληθυσμού (6,5 εκατομμύρια) – ποσοστό που θεωρείται ιδιαίτερα αυξημένο σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Συγκεκριμένα, οι μουσουλμάνοι μετανάστες διαμένουν σε γειτονιές στα μεγάλα αστικά κέντρα του Παρισιού, του Στρασβούργου και της Μασσαλίας. Είναι οργανωμένοι στις δικές τους συνοικίες, οι οποίες είναι απροσπέλαστες από τη γαλλική αστυνομία, και χαρακτηρίζονται από υψηλή εγκληματικότητα. Σε δημοσκοπήσεις που διεξήχθησαν, η κοινή γνώμη εμφανίζεται ιδιαιτέρως αρνητική με την παρουσία των ισλαμιστών, καθώς το 43% των Γάλλων πολιτών τους θεωρεί απειλή για τη χώρα ενώ, ταυτόχρονα, το 82% τάσσεται κατά της δημιουργίας τζαμιού.

3. Εκλογές 2017

Στις προεδρικές εκλογές του 2017 η Le Pen παρομοιάστηκε πολλές φορές με τον Trump, ενώ εμπνεύστηκε από την προσωπικότητά του και την εκλογική του νίκη (FiveThirtyEight, 2017).

Έθεσε τους Γάλλους ως προτεραιότητα της διαμορφωμένης εθνικής πολιτικής, σε αντιστοιχία με το προεκλογικό σλόγκαν του Αμερικανού Προέδρου “Make America Great Again”. Στους πολιτικούς της στόχους εντάχθηκε και η προοπτική για τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος για την παραμονή ή όχι της χώρας εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ), καθώς και η αντιμετώπιση του ισλαμικού φονταμενταλισμού μέσω της μείωσης των κοινωνικών παροχών στους προερχόμενους από τη Μέση Ανατολή μετανάστες (FiveThirtyEight, 2017). Για την ενίσχυση του γαλλικού γηγενούς στοιχείου προτάθηκε η επέκταση της κοινωνικής ασφάλισης και η παράλληλη μείωση του ηλικιακού ορίου συνταξιοδότησης, με στόχο την προσέλκυση ψηφοφόρων από τη μεσαία εργατική τάξη.

Αξιοσημείωτο γεγονός αποτελεί η ένταξη μεγάλης μερίδας Αράβων πολιτών στους κόλπους του Εθνικού Μετώπου, λόγω της εκφρασμένης του θέσης σε θέματα που άπτονται της διεθνούς πολιτικής στη Μέση Ανατολή διαχρονικά (TheNewArab, 2015). Συγκεκριμένα, γίνεται αναφορά στην αντίρρηση του Jean-Marie Le Pen αναφορικά με την εισβολή των ΗΠΑ στο Ιράκ, αλλά και στη θέση της Marine Le Pen κατά του Ισραήλ αναφορικά με την επίλυση του Παλαιστινιακού. Παράλληλα, η ιδεολογική ταύτισή τους με την ακροδεξιά παράταξη αποτυπώνει και την προσπάθεια αφομοίωσής τους από τη γαλλική κοινωνία.

Παρ’ όλα αυτά, η Πρόεδρος του Εθνικού Μετώπου δεν κατάφερε να κερδίσει τις προεδρικές εκλογές καθώς, παρά την εισαγωγή καινοτόμων πολιτικών σε εσωκομματικό επίπεδο, κατόρθωσε να λάβει μόνο το 33,9% των συνολικών ψήφων (REUTERS, 2017).

Το μέλλον του Εθνικού Μετώπου

Μετά τις περιφερειακές εκλογές του 2011 γίνεται λόγος για άνοδο της ακροδεξιάς στη Γαλλία. Οι λόγοι που οδήγησαν στην αύξηση του ποσοστού της ποικίλουν, αν και η σύγκλιση νεοφιλελευθερισμού και ακροδεξιάς αποτελεί την κυριότερη αιτία (Ephemeron, 2015). Παράλληλα, σημαντικό κομμάτι της ελίτ των διανοουμένων, δημοσιογράφων και αναλυτών με μεγάλη παρουσία στα κυρίαρχα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης (ΜΜΕ) έχει προσχωρήσει σε αυτό το αντιδραστικό μόρφωμα, νομιμοποιώντας το στις συνειδήσεις του απλού κόσμου. Ένας, επίσης, σημαντικός λόγος για τον οποίο το Εθνικό Μέτωπο δρέπει την αντισυστημική ψήφο διαμαρτυρίας των λαϊκών και μεσαίων στρωμάτων είναι ότι η ριζοσπαστική αριστερά εμφανίζεται θρυμματισμένη και αδύναμη. Η δυναμική του ενωτικού υποψήφιου Mélenchon έχει εξανεμιστεί (Ephemeron, 2015). Ο εκλογικός ανταγωνισμός μεταξύ των κομμάτων που αποτελούν το Μέτωπο της Αριστεράς δεν ευνοεί μια κοινή στρατηγική, παρόλο που όλοι θεωρητικά συμφωνούν στην προοπτική της ενωμένης αριστεράς.

Αναντίρρητα, η ακροδεξιά στη Γαλλία έχει συνδεθεί άρρηκτα με την παρουσία του Εθνικού Μετώπου στην εγχώρια πολιτική σκηνή. Ωστόσο, μετά την ήττα της Marine Le Pen στις εκλογές του Μαΐου 2017, το πολιτικό μέλλον του Εθνικού Μετώπου χαρακτηρίζεται αβέβαιο. Σε μια πρόσφατη, μάλιστα, δημοσκόπηση που διεξήχθη από την Kantar Sofres-onepoint, 3 στους 4 Γάλλους φαίνεται να τη θεωρούν κακή μελλοντική Πρόεδρο, με ποσοστό που ανέρχεται στο 73% (ΤΟ ΒΗΜΑ, 2018). Η σκληρή αντιευρωπαϊκή θέση του κόμματός της σε μια χώρα στην οποία παρατηρείται ευρεία στήριξη προς το κοινό ευρωπαϊκό νόμισμα, και τη συμμετοχή στην ΕΕ συνηγορούν στα παραπάνω. Στο ίδιο πλαίσιο, περισσότεροι από τους μισούς Γάλλους πολίτες τη χαρακτηρίζουν ανίκανη να ενώσει το διχασμένο πολιτικό στρατόπεδο της παράταξής της. Συγκεκριμένα, παρατηρούνται έντονες εσωτερικές, κυρίως ιδεολογικές διαιρέσεις, οι οποίες οδήγησαν στην αποχώρηση του Αντιπροέδρου του κόμματος, Florian Philippot (The Guardian, 2018). Ο τελευταίος είχε προσδώσει στη γαλλική ακροδεξιά παράταξη έναν νέο στρατηγικό προσανατολισμό, περισσότερο κοινωνιοκεντρικό.

Ο παραπάνω προσανατολισμός αύξησε κατά πολύ την κομματική βάση μέσω της απόρριψης της ξενοφοβικής και ρατσιστικής ρητορικής, καθώς και μέσω της υπόσχεσης αύξησης των κοινωνικών παροχών πρόνοιας προς τους Γάλλους πολίτες. Παρ’ όλα αυτά, ο πυρήνας του ακροδεξιού πολιτικού μορφώματος εξακολουθεί να είναι βαθιά συντηρητικός, υπερασπιζόμενος παραδείγματος χάριν τον θεσμό της οικογένειας μέσω της εκφρασμένης αντίθεσής του προς τους γάμους ομοφυλοφίλων (The Atlantic, 2018). Επιπλέον, παρά τις όποιες προσπάθειες της Marine Le Pen να απαλλάξει το κόμμα από αρνητικούς συσχετισμούς -όπως ο αντισημιτισμός και η – που το χαρακτήριζαν κατά την περίοδο διακυβέρνησής του από τον πατέρα της, τα πρόσφατα γεγονότα δυσχεραίνουν αυτή τη μεταβολή. Το Ακυρωτικό Δικαστήριο -το ανώτατο, δηλαδή, δικαστήριο της Γαλλίας- καταδίκασε τον Jean-Marie Le Pen σε πρόστιμο 30 χιλιάδων ευρώ, επειδή το 2015 χαρακτήρισε ξανά τους θαλάμους αερίων ως “λεπτομέρεια” της ιστορίας του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου (ΤΟ ΒΗΜΑ, 2018). Ταυτόχρονα, οι εσωκομματικοί τριγμοί στο κόμμα αποτυπώνονται και ποσοστιαία, καθώς το 52% του πολιτικού δυναμικού του Εθνικού Μετώπου δηλώνει δυσαρεστημένο με την αλλαγή της πολιτικής κατεύθυνσης του κόμματος (ΤΟ ΒΗΜΑ, 2018).

Συνεπώς, λόγω χαμηλών δημοσκοπικών αποδόσεων ενδέχεται μελλοντικά να σχηματιστεί πολιτική συμμαχία με το κόμμα των Ρεπουμπλικάνων, το κύριο συντηρητικό κόμμα της Γαλλίας, με αρχηγό τον Wausquiez. Συνεπώς, το ιδεολογικό πρόσημο του Εθνικού Μετώπου μπορεί να μεταβληθεί, και το κόμμα να στραφεί προς μια πιο κεντρώα πολιτική θεώρηση όμοια με εκείνη του αρχηγού του Ρεπουμπλικανικού κόμματος, για έναν επαναπροσδιορισμό των σχέσεων μεταξύ ΕΕ και Γαλλίας.

Πηγές:

  1. BBC NEWS. (2017). France elections: What makes Marine Le Pen far right?. http://www.bbc.com/news/world-europe-38321401
  2. DW. (2018). Διχάζουν την γαλλική ακροδεξιά «Οι Πατριώτες». http://www.dw.com/el/%CE%B4%CE%B9%CF%87%CE%AC%CE%B6%CE%BF%CF%85%CE%BD-%CF%84%CE%B7%CE%BD-%CE%B3%CE%B1%CE%BB%CE%BB%CE%B9%CE%BA%CE%AE-%CE%B1%CE%BA%CF%81%CE%BF%CE%B4%CE%B5%CE%BE%CE%B9%CE%AC-%CE%BF%CE%B9-%CF%80%CE%B1%CF%84%CF%81%CE%B9%CF%8E%CF%84%CE%B5%CF%82/a-42634999
  3. Εphemeron. (2015). Γαλλία: οι λόγοι της ανόδου της ακροδεξιάς. http://ephemeron.eu/1765
  4. Fifty Thirty Eight.(2017). What You Need To Know About France’s Far Right. https://fivethirtyeight.com/features/what-you-need-to-know-about-frances-far-right/
  5. History to the public. (2017). Before the FN: An Intellectual History of the French Far Right. http://historytothepublic.org/before-the-fn-an-intellectual-history-of-the-french-far-right/
  6. Marcus Stadelmann. (2014). The Marinisation of France Marine Le Pen and the French National Front.
  7. ORIGINS.(2002). Far Right’s Electoral Success in France has Deep History. https://origins.osu.edu/history-news/far-right-s-electoral-success-france-has-deep-history
  8. PATHFINDER. (2014). Ακροδεξιά και φασισμός ως πολιτική πρόταση. http://www.pathfinder.gr/stories/3657702/akrodexia-kai-fasismos-ws-politikh-protash/
  9. Paul Hainsworth, Βασιλική Γεωργιάδου. (2012). Η ακροδεξιά. Εκδόσεις Παπαζήση.
  10. REUTERS. (2017). Brooking no dissent, Marine Le Pen takes grip on French far-right. https://www.reuters.com/article/us-france-politics-lepen/brooking-no-dissent-marine-le-pen-takes-grip-on-french-far-right-idUSKCN1C01YV
  11. The Atlantic. (2018). Can France’s Far-Right Reinvent Itself?. https://www.theatlantic.com/international/archive/2018/01/france-national-front-far-right/550484/
  12. The Local. (2018). Les Patriotes: What you need to know about France’s newest far-right party. https://www.thelocal.fr/20180219/les-patriotes-florian-philippot-what-you-need-to-know-france-newest-far-right-party
  13. The Guardian. (2018). Steve Bannon tells French far-right ‘history is on our side’. https://www.theguardian.com/us-news/2018/mar/10/steve-bannon-tells-french-far-right-history-is-on-our-side
  14. The AmericanInterest. (2015). The Political Right(s) in France. https://www.the-american-interest.com/2015/09/28/the-political-rights-in-france/
  15. THE CONVERTATION. (2017). The evolution of France’s left and right politics, from the 1789 French Revolution to this year’s election. https://theconversation.com/the-evolution-of-frances-left-and-right-politics-from-the-1789-french-revolution-to-this-years-election-76226
  16. The New Arab. (2015). Iraq politicians start campaigning ahead of parliamentary election. https://www.alaraby.co.uk/english/indepth/2018/4/13/iraq-politicians-start-campaigning-ahead-of-parliamentary-election
  17. ΤΟ ΒΗΜΑ. (2018). «Κακή μελλοντική πρόεδρο» βρίσκουν την Λεπέν οι Γάλλοι. http://www.tovima.gr/world/article/?aid=949123&wordsinarticle=%CE%B5%CE%B8%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CF%8C%3b%CE%BA%CF%8C%CE%BC%CE%BC%CE%B1%3b%CE%93%CE%B1%CE%BB%CE%BB%CE%AF%CE%B1%CF%82
  18. ΤΟ ΒΗΜΑ. (2018). Λεπέν: Ριζικές αλλαγές στην ακροδεξιά. http://www.tovima.gr/world/article/?aid=951024&wordsinarticle=%CE%B5%CE%B8%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CF%8C%3b%CE%BA%CF%8C%CE%BC%CE%BC%CE%B1%3b%CE%93%CE%B1%CE%BB%CE%BB%CE%AF%CE%B1%CF%82
  19. TO BHMA. (2018). Καταδίκη για Ζαν-Μαρί Λεπέν που χαρακτήρισε «λεπτομέρεια» τους θαλάμους αερίων. http://www.tovima.gr/world/article/?aid=955287&wordsinarticle=%CE%B5%CE%B8%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CF%8C%3b%CE%BA%CF%8C%CE%BC%CE%BC%CE%B1%3b%CE%93%CE%B1%CE%BB%CE%BB%CE%AF%CE%B1%CF%82
Έχει περάσει αρκετός χρόνος (6 μήνες) από τη δημοσίευση αυτού του άρθρου. Παρακαλούμε συνεχίστε στην ανάγνωσή του έχοντας υπόψη την ημερομηνία δημοσίευσης.

Tagged under:

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

Pin It on Pinterest