Η νέα δέσμη μέτρων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής «Καθαρή Ενέργεια για τους Ευρωπαίους»

Στις 30 Νοεμβρίου 2016, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε μια νέα δέσμη μέτρων που αποσκοπούν στην επίτευξη βιωσιμότητας και ανταγωνιστικότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (E.E.), αναφορικά με τον τομέα της ενέργειας και, κατ’ επέκταση, της ενεργειακής πολιτικής. Η «Καθαρή Ενέργεια για τους Ευρωπαίους» -όπως τιτλοφορείται η συγκεκριμένη δέσμη μέτρων- εντάσσεται στο ευρύτερο ενωσιακό πλαίσιο κλιματικής και ενεργειακής πολιτικής 2030, που αποβλέπει στη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου – τουλάχιστον κατά 40%. Σαφέστερα, η Ε.Ε. επιθυμεί -μέσω των εν λόγω μέτρων- να επιτύχει τα εξής: α) διασφάλιση της ενεργειακής απόδοσης και απόκτηση θέσης προτεραιότητας στην ενεργειακή στρατηγική της, β) εδραίωση του ηγετικού της ρόλου στην παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές και γ) δημιουργία ευνοϊκών συναλλακτικών όρων για τους καταναλωτές. Τα νέα ευρωπαϊκά μέτρα αφορούν ποικίλους ενεργειακούς τομείς, όπως την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και τους καταναλωτές, την πρόβλεψη μιας αναθεωρημένης Ευρωπαϊκής Οδηγίας για την ενεργειακή απόδοση, τον οικολογικό σχεδιασμό κτιρίων, τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, το ενεργειακό κόστος και, τέλος, τις μεταφορές.

Η αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και οι καταναλωτές

Η διαμόρφωση της παρούσας αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας βασίζεται στους κανόνες του «Τρίτου Ενεργειακού Πακέτου», που υιοθετήθηκε από την Ε.Ε. το 2009. Συνέβαλε,δε, στην αύξηση των διασυνοριακών εμπορικών συμφωνιών ηλεκτρικής ενέργειας και της ρευστότητας των ευρωπαϊκών ηλεκτρικών αγορών – που είχαν ως επακόλουθο τη βελτίωση της θέσης των καταναλωτών. Ωστόσο η Ε.Ε., μέσω της νέας δέσμης μέτρων «Καθαρή Ενέργεια για τους Ευρωπαίους», αποβλέπει στη δημιουργία μιας ποικίλης και αποκεντρωμένης ηλεκτρικής παραγωγής, στην οποία θα δεσπόζει η αλληλεξάρτηση των κρατών-μελών, καθώς και η ενεργή συμμετοχή των καταναλωτών, χάρη στις νέες τεχνολογικές μεθόδους αποθήκευσης και κατανάλωσης ενέργειας. Ως εκ τούτου, επιβεβλημένη είναι η έκδοση ενός σχετικού Κανονισμού της Ε.Ε. για την εσωτερική αγορά ενέργειας – δηλαδή, η προσπάθεια βελτίωσης της νομοθεσίας, σε συνδυασμό με την προαγωγή τόσο της ευχερέστερης πρόσβασης των πολιτών στην κοινωνία της ενέργειας, όσο  και της προστασίας των ευάλωτων ομάδων καταναλωτών.

Η πρόβλεψη μιας αναθεωρημένης Ευρωπαϊκής Οδηγίας για την ενεργειακή απόδοση

Η ενεργειακή απόδοση πρέπει να θεωρείται ως αυτούσια ενεργειακή πηγή, σύμφωνα με την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για αναθεώρηση της σχετικής Οδηγίας 2012/27/ΕΕ. Υπό το καθεστώς της νέας δέσμης μέτρων, είναι δυνατό να υποστηριχθεί η μετάβαση σε μια οικονομία χαμηλών επιπέδων ανθρακούχων εκπομπών που θα οδηγήσει στην ανάπτυξη, τη δημιουργία θέσεων εργασίας και την προσέλκυση επενδύσεων. Επιπροσθέτως, η αναθεώρηση της προαναφερθείσας Οδηγίας κρίνεται απαραίτητη ώστε να εναρμονισθεί με το δεσμευτικό στόχο – 30% της ενεργειακής απόδοσης για το 2030, έναντι του 20% που προβλέπεται, μέχρι στιγμής, στο εν λόγω νομικό κείμενο. Αξιοσημείωτο είναι ότι η υπό κρίση πρόταση της Ε.Ε. απαιτεί, πριν την κατάρτιση των καθεστώτων επιβολής της υποχρέωσης ενεργειακής απόδοσης και των εναλλακτικών μέτρων, να λαμβάνεται υπόψιν η ενεργειακή ένδεια των καταναλωτών. Εξάλλου, η μείωση των λογαριασμών ενέργειας θα είναι επωφελής για τους ευάλωτους καταναλωτές, και θα ενισχύσει τις κοινωνικές πτυχές της ενεργειακής απόδοσης.

Ο οικολογικός σχεδιασμός κτιρίων

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μέσω της νέας δέσμης μέτρων για την Καθαρή Ενέργεια, παρουσίασε ένα νέο πρόγραμμα εργασίας για τον οικολογικό σχεδιασμό κτιρίων (2016-2019), που πρόκειται να συμβάλλει στην υποστήριξη της νέας πρωτοβουλίας της Ε.Ε. για την κυκλική οικονομία. Η μετάβαση σε μια πιο κυκλική οικονομία συνίσταται στη διατήρηση της αξίας των προϊόντων και των υλικών -όσο το δυνατόν περισσότερο για την οικονομία της Ε.Ε.-, καθώς επίσης στον περιορισμό των αποβλήτων στον ελάχιστο βαθμό. Η πρωτοβουλία για την κυκλική οικονομία -στην οποία εντάσσεται και ο οικολογικός σχεδιασμός κτιρίων- στοχεύει στη μεταμόρφωση της ευρωπαϊκής οικονομίας σε βιώσιμη, ανταγωνιστική, αποδοτική, και με χαμηλές εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα. Συμπληρωματικά, τα εκτελεστικά μέτρα της Ε.Ε. για τον οικολογικό σχεδιασμό κτιρίων πρέπει να προσανατολίζονται στην αποτελεσματική αντιμετώπιση ζητημάτων που σχετίζονται με την αποδοτική χρήση των υλικών (όπως την ανακύκλωση και την αξιοποίηση της ανθεκτικότητάς τους), καθώς επίσης στην εποπτεία της αγοράς, ώστε να μειωθεί ο αριθμός των μη συμμορφούμενων προϊόντων στα κράτη-μέλη της. Εκτιμάται ότι, εάν τα νέα μέτρα για τον οικολογικό σχεδιασμό εφαρμοσθούν με μεγαλύτερη σύνεση, αφενός, η ετήσια εξοικονόμηση πρωτογενούς ενέργειας θα ξεπεράσει τα 50 εκατομμύρια ΤΙΠ (Τόνος Ισοδύναμου Πετρελαίου = μονάδα μέτρησης ενεργειακών μεγεθών) και, αφετέρου, θα μειωθούν οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα κατά 100 εκατομμύρια τόνους μέχρι το 2030.

Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε -στο πλαίσιο της νέας δέσμης μέτρων- την υιοθέτηση μιας Οδηγίας για την προαγωγή της χρήσης ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές. Το πλαίσιο «ενεργειακής και περιβαλλοντικής πολιτικής 2030″ θέτει ως στόχο τη χρήση ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές στην Ε.Ε. σε ποσοστό -τουλάχιστον- 27%. Αξίζει να αναφερθεί ότι τα κράτη-μέλη δύνανται να θέσουν διαφορετικούς εθνικούς στόχους για τη χρήση -σε μεγαλύτερο ποσοστό- ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, καθώς τα ίδια δεν περιορίζονται σε καμία περίπτωση από το ως άνω προβλεπόμενο. Κατά συνέπεια, η επίτευξη του στόχου της χρήσης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας σε ποσοστό 27% απαιτεί τη διαμόρφωση ενός κατάλληλου ενωσιακού νομικού πλαισίου – δεδομένου και των «ενεργειακών διαφορών» μεταξύ των κρατών-μελών (μεγαλύτερη vs. μικρότερη ενεργειακή αυτάρκεια). Εύλογο είναι ότι η Οδηγία για την προαγωγή της χρήσης ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές πρέπει να περιλαμβάνει -εκτός του ποσοστού 27%- και ορισμένες επιδιώξεις της Ε.Ε. αναφορικά με την ένταξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην ηλεκτρική ενέργεια και τη θέρμανση, καθώς και την ανάπτυξη της δυνατότητας απανθράκωσης του βιοκαυσίμου.

Το ενεργειακό κόστος

Στόχος του ευρωπαϊκού πλαισίου ενεργειακής και περιβαλλοντικής πολιτικής 2030 είναι η χρήση ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές τουλάχιστον σε ποσοστό 27%. ΠΗΓΗ: Shealy Electrical Wholesalers

Η πρόσβαση στην ενέργεια -όπως και η τιμή της ενέργειας- έχουν αναχθεί σε ευαίσθητο πολιτικό θέμα, εξαιτίας της μείζονος σημασίας τους για την καθημερινή ζωή. Ως εκ τούτου η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το 2014, συνέταξε μια έκθεση σχετικά με τις τιμές και το κόστος ενέργειας, που έδειξε ότι εντοπίζονταν μεγάλες κοστολογικές διαφοροποιήσεις τόσο ανάμεσα στα Κράτη-Μέλη της Ε.Ε., όσο και μεταξύ της Ε.Ε. και των Η.Π.Α. Συγκεκριμένα, η τιμή της ενέργειας στην Ε.Ε. ήταν υψηλότερη σε σχέση με τους διεθνείς εμπορικούς της εταίρους και, ιδιαίτερα, τις Η.Π.Α. Διαπιστώθηκε, λοιπόν, η ανάγκη για τη λήψη περαιτέρω μέτρων από την Ε.Ε., ώστε να βελτιωθεί η ενεργειακή απόδοση και ασφάλεια. Ωστόσο, η πιο πρόσφατη έκθεση που συντάχθηκε -στο πλαίσιο της νέας δέσμης μέτρων «Καθαρή Ενέργεια για τους Ευρωπαίους»- ανέτρεψε τα προϋπάρχοντα δεδομένα, παραθέτοντας νέα στατιστικά στοιχεία, που καταδεικνύουν μείωση του κόστους ενέργειας στην Ε.Ε. σε επίπεδο τιμών χονδρικής (20-50€/MWh). (Σκόπιμο κρίνεται να αναφερθεί ότι οι χαμηλές τιμές δεν θα πρέπει να θεωρούνται δεδομένες, καθώς η προσφορά και η ζήτηση μπορούν να αλλάξουν αιφνιδίως). Το ενεργειακό κόστος είναι δυνατό να φθάσει σε επίπεδο τιμών λιανικής -προς το παρόν, όμως, οι τιμές λιανικής αυξάνονται 2-3% ετησίως- ενώ, παράλληλα, είναι δυνατό να διατηρηθεί η μείωση τιμών χονδρικής, σε περίπτωση που η Ε.Ε. υιοθετήσει ένα πλαίσιο για την ενεργειακή πολιτική που θα βασίζεται σε μηχανισμούς της αγοράς. Επιπλέον, το συγκεκριμένο πλαίσιο θα είναι ευέλικτο και θα χαρακτηρίζεται από διασυνοριακή συνδεσιμότητα.

Οι μεταφορές

Η πρόταση της νέας δέσμης μέτρων για τον τομέα των μεταφορών αποτελεί μια συνέχεια της προσπάθειας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την ανάπτυξη συνεργατικών και ευφυών συστημάτων μεταφοράς – όπως αυτή έχει εκδηλωθεί στο παρελθόν, ιδίως με το θεματολόγιο για «την απασχόληση, την ανάπτυξη και τις επενδύσεις, την Ψηφιακή Ενιαία Αγορά και τη Στρατηγική για την Ενεργειακή Ένωση» (2015). Επεξηγηματικά, τα συνεργατικά και ευφυή συστήματα μεταφοράς (επονομαζόμενα C-ITS) θα επιτρέπουν στους χρήστες να ανταλλάζουν και να χρησιμοποιούν πληροφορίες που δεν ήταν διαθέσιμες παλαιότερα, καθώς επίσης να συντονίζουν τη δράση τους. Τα συστήματα αυτά θα βελτιώσουν την οδική ασφάλεια σε σημαντικό βαθμό, και θα βοηθούν τον οδηγό να προσαρμόζεται στην κατάσταση της κυκλοφορίας. Συνεπώς, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καλεί τα ενδιαφερόμενα μέρη και, κυρίως, τα Κράτη-Μέλη και τις βιομηχανίες να στηρίξουν τη στρατηγική της Ε.Ε. για τα αυτοματοποιημένα, συνεργατικά και συνδεδεμένα οχήματα, καθώς επίσης να συνεργασθούν σε όλους τους τομείς, ώστε το 2019 να αρχίσει η επιτυχής εγκατάσταση των εν λόγω συστημάτων μεταφορών.

Καταληκτικά, η νέα δέσμη μέτρων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής «Καθαρή Ενέργεια για τους Ευρωπαίους» θα συμβάλει στην επιτάχυνση της καινοτομίας σε θέματα καθαρής ενέργειας και ανακαίνισης κτιρίων στην Ευρώπη. Επίσης, η συγκεκριμένη δέσμη μέτρων παρέχει την κατάλληλη δυναμική στην Ε.Ε., ώστε η τελευταία να αποκτήσει το δέοντα ηγετικό ρόλο στο πεδίο της καθαρής μορφής ενέργειας και των επενδύσεων. Εάν τα υπό ανάλυση μέτρα εφαρμοστούν με τον ορθότερο τρόπο, μέσω της συνεργασίας και της στήριξης των Κρατών-Μελών, η Ε.Ε. θα γίνει μια ενεργειακά ανταγωνιστική και βιώσιμη κοινότητα Κρατών. Ο Επίτροπος για την Ενέργεια και το Κλίμα, Miguel Arias Cañete, δήλωσε χαρακτηριστικά για τη νέα δέσμη μέτρων: «Η Ευρώπη βρίσκεται μπροστά στην επανάσταση της καθαρής ενέργειας. Με τις προτάσεις αυτές, η Επιτροπή έχει ανοίξει το δρόμο για πιο ανταγωνιστικό, πιο σύγχρονο και καθαρότερο ενεργειακό σύστημα».

Πηγές:

  1. European Commission (2016) A European strategy on Cooperative Intelligent Transport Systems, a milestone towards cooperative, connected and automated mobility. Available at: http://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?qid=1485941047368&uri=CELEX:52016DC0766 (Accessed: 11 February 2017).
  2. European Commission (2016) Communication From The Commission  Ecodesign Working Plan 2016-2019 Available at: http://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?qid=1485939672558&uri=CELEX:52016DC0773 (Accessed: 11 February 2017).
  3. European Commission (2016) Καθαρή ενέργεια για όλους τους Ευρωπαίους – Ελευθερώνοντας το αναπτυξιακό δυναμικό της Ευρώπης. Available at: http://europa.eu/rapid/press-release_IP-16-4009_el.htm (Accessed: 11 February 2017).
  4. European Commission (2016) Report From The Commission To The European Parliament, The Council, The European Economic And Social Committee And The Committee Of The Regions, Energy prices and costs in Europe. Available at: http://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?qid=1485940837646&uri=CELEX:52016DC0769 (Accessed: 11 February 2017).
  5. European Commission (2016) Proposal for a Directive of the European Parliament and of the Council amending Directive 2012/27/EU on energy efficiency. Available at: http://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?qid=1485938766830&uri=CELEX:52016PC0761 (Accessed: 11 February 2017).
  6. European Commission (2016) Proposal for a Directive of the European Parliament and of the Council on common rules for the internal market in electricity. Available at: http://ec.europa.eu/energy/sites/ener/files/documents/1_en_act_part1_v7_864.pdf (Accessed: 11 February 2017).
  7. European Commission (2016) Proposal for a Directive of the European Parliament and of the Council on the promotion of the use of energy from renewable sources. Available at: http://ec.europa.eu/energy/sites/ener/files/documents/1_en_act_part1_v7_1.pdf (Accessed: 11 February 2017).
  8. Comisión Europea (2016) Marco sobre clima y energía para 2030 – Acción por el Clima – European commission.  Available at: http://ec.europa.eu/clima/policies/strategies/2030_es (Accessed: 11 February 2017).

Tagged under:

Η Θεοδώρα-Ηλιάνα Παπαχαραλάμπους είναι επί πτυχίω φοιτήτρια της Νομικής Σχολής Αθηνών. Ομιλεί άριστα τρεις ξένες γλώσσες (αγγλικά, γαλλικά, ισπανικά), ενώ διαθέτει γνώσεις ιταλικών και ρουμανικών. Η διαμονή της στο Παρίσι με το πρόγραμμα κινητικότητας φοιτητών Erasmus+ αποτελεί εφαλτήριο για να μάθει περισσότερες μελλοντικά. Έχει παρακολουθήσει πληθώρα σεμιναρίων και συνεδρίων, κυρίως διεθνούς και ευρωπαϊκής θεματολογίας, καθώς και έχει συμμετάσχει σε μεγάλο αριθμό προσομοιώσεων. Το ενδιαφέρον της τόσο για το διεθνές δίκαιο εμφαίνεται από τη συμμετοχή της σε δύο εικονικές δίκες ως μέλους της ομάδας της σχολής της και ως προπονήτριας, όσο και για το ευρωπαϊκό γίγνεσθαι μέσω της ιδιότητας της ως μέλους της ομάδας Δημοσίων Σχέσεων της ένωσης ‘BETA e.V.’ (Bringing Europeans Together Association). Επιπροσθέτως, έχει κάνει πρακτική άσκηση στη Διεύθυνση του «Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου» του Υπουργείου Εξωτερικών και στη Δικηγορική Εταιρία POP & Partners στο Βουκουρέστι. Είναι εθελόντρια, αγαπάει τα βιβλία και τα ταξίδια. Συνηθίζει να επαναλαμβάνει τη φράση «Στη ζωή δεν υπάρχει ‘δε μπορώ’, υπάρχει μονάχα ‘δε θέλω’» και προσπαθεί να την εφαρμόζει. [email protected]

Website: https://powerpolitics.eu

   Ροή άρθρων Συντάκτη

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

X

Pin It on Pinterest

X
Share This