Απόφαση Ανωτάτου Δικαστηρίου: Δικαιώματα των ομοφυλοφίλων ή ελευθερία έκφρασης;

Αντιδράσεις προκάλεσε πρόσφατη απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής σχετικά με την αθώωση ενός ζαχαροπλάστη, ο οποίος αρνήθηκε να αναλάβει παραγγελία γαμήλιας τούρτας για ένα ομοφυλόφιλο ζευγάρι.

Τα γεγονότα

Το 2012 στο Κολοράντο -το οποίο δεν είχε αναγνωρίσει ακόμη τους γάμους μεταξύ ομοφυλοφίλων-, οι κ.David Mullins και κ.Charlie Craig απευθύνθηκαν στον J.Phillips, ιδιοκτήτη ζαχαροπλαστείου και καταξιωμένο στο χώρο του, για τη δημιουργία της γαμήλιας τούρτας τους. Ο κ. Phillips, ωστόσο, αρνήθηκε να τους εξυπηρετήσει, με το επιχείρημα ότι η κατασκευή γαμήλιας τούρτας για ομοφυλόφιλα ζευγάρια αντίκειται στις θρησκευτικές του πεποιθήσεις. Προσφέρθηκε, ωστόσο, να τους ετοιμάσει άλλα παρασκευάσματα, όπως τούρτα γενεθλίων.

Πηγή: Vox

Ακολούθως, οι Mullins και Craig κατήγγειλαν το περιστατικό  στην Επιτροπή για τα Πολιτικά Δικαιώματα του Κολοράντο (εφεξής Επιτροπή), η οποία αποφάνθηκε αρνητικά για τη στάση του Phillips. Εν τέλει, αφού ασκήθηκε έφεση στο αρμόδιο Εφετείο, η υπόθεση κατέληξε στο Ανώτατο Δικαστήριο των Ηνωμένων Πολιτειών, το οποίο έκρινε ότι η απόφαση της Επιτροπής παραβίαζε το δικαίωμα του Phillips σχετικά με την ελευθερία έκφρασης.

Νομικό Πλαίσιο

Το κυριότερο νομικό ζήτημα που φαίνεται να ανακύπτει από αυτή την υπόθεση σχετίζεται με τη στάθμιση δύο βασικών αρχών. Της υποχρέωσης του Κράτους να διασφαλίζει τα δικαιώματα των ομοφυλοφίλων και της αντίστοιχης προστασίας, εκ μέρους των πολιτών, θεμελιωδών ελευθεριών, όπως αυτή της έκφρασης και της υιοθέτησης θρησκευτικών και πολιτικών ιδεολογιών.

Στην εν λόγω υπόθεση, η Επιτροπή έκρινε ότι η συμπεριφορά του Phillips συνιστούσε διάκριση λόγω της σεξουαλικής προτίμησης των πελατών, με βάση την Πράξη Απαγόρευσης Διακρίσεων του Κολοράντο (εφεξής Πράξη). Ειδικότερα, προβλέπεται η απαγόρευση οποιασδήποτε διακριτικής μεταχείρισης σε εργασιακό χώρο, όπου υπάρχει δέσμευση παροχής αγαθών και υπηρεσιών στο ευρύ κοινό.

Βασικό επιχείρημα υπέρ αυτής της θέσης είναι ακριβώς το γεγονός ότι η συγκεκριμένη Πράξη προβλέπει μια ουδέτερη συμπεριφορά εκ μέρους των επιχειρηματιών στους πελάτες τους, η οποία δεν θα επηρεάζεται από φυλετικά, εθνικά, θρησκευτικά και σεξουαλικά κριτήρια.

Πηγή: The Hill

Επιπλέον, η πιθανότητα αναγνώρισης σε επιχειρηματία του δικαιώματος να αρνηθεί την παροχή αγαθών ή υπηρεσιών λόγω της αντίθεσης των θρησκευτικών του πεποιθήσεων με τις σεξουαλικές προτιμήσεις των πελατών του, έχει κριθεί ότι είναι πιθανό να οδηγήσει σε σοβαρά κοινωνικά προβλήματα και φαινόμενα έντονης διακριτικής μεταχείρισης σε βάρος των ομοφυλοφίλων.

Είναι σημαντικό να αναφερθεί ότι, τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο, η γενικότερη στάση σχετικά με τη νομιμοποίηση των γάμων μεταξύ ομοφυλοφίλων στο Κολοράντο ήταν ιδιαίτερα επιφυλακτική. Το ίδιο το κρατικό Τμήμα για τα Πολιτικά Δικαιώματα είχε κρίνει σε τρεις προηγούμενες υποθέσεις ότι η αντίστοιχη άρνηση επαγγελματιών συναφούς αντικειμένου να παράσχουν γαμήλια τούρτα σε ομοφυλόφιλα ζευγάρια ήταν νομικά ορθή.

Με το ίδιο σκεπτικό, το Τμήμα είχε αναφερθεί ρητά στη δυνατότητα του επιχειρηματία να προσφέρει διαφορετικά προϊόντα στους πελάτες, ώστε να μπορέσει να τους εξυπηρετήσει, χωρίς να έρχεται σε σύγκρουση με την ιδεολογία και τις θρησκευτικές πεποιθήσεις του. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, ωστόσο, η Επιτροπή δεν έλαβε υπόψιν της τη συγκεκριμένη προσφορά του Phillips.

Θεμελιώδες δικαίωμα της έκφρασης και θρησκευτικές πεποιθήσεις

Από την άλλη πλευρά, έχει παγιωθεί ότι οι θρησκευτικές πεποιθήσεις κάποιου χαίρουν απόλυτου σεβασμού, και ότι δεν νοείται κανένας πολίτης να εξαναγκάζεται σε ενέργειες που αντιβαίνουν στις θρησκευτικές αξίες και απόψεις που ασπάζεται.

Λαμβάνοντας υπόψη την πρώτη τροπολογία του Αμερικανικού Συντάγματος που αφορά, μεταξύ άλλων, την προάσπιση της ελευθερίας της θρησκείας, η κύρια επιχειρηματολογία του Phillips βασιζόταν στο γεγονός ότι ο εξαναγκασμός του να αξιοποιήσει το καλλιτεχνικό ταλέντο του, προωθώντας ένα μήνυμα με το οποίο εκείνος ήταν εκ διαμέτρου αντίθετος λόγω των θρησκευτικών πεποιθήσεών του, συνιστούσε κατάφορη παραβίαση των δικαιωμάτων του.

Πηγή: Alliance Defending Freedom

Δεδομένων ορισμένων σχολίων που διατυπώθηκαν από μέλη της Επιτροπής σχετικά με τις θρησκευτικές πεποιθήσεις του, τέθηκε το ζήτημα της θεσμοθετημένης από το Σύνταγμα υποχρέωσης τήρησης θρησκευτικής ουδετερότητας εκ μέρους των κρατικών λειτουργών, η οποία υποστηρίχθηκε ότι δεν εφαρμόστηκε στη συγκεκριμένη περίπτωση.

Ειδικότερα, ένας Επίτροπος, αναφερόμενος στην έκφραση των θρησκευτικών πεποιθήσεων ενός πολίτη, εξέφρασε την άποψη ότι δεν πρέπει να αποτελεί κριτήριο για τη στάση κάποιου σε ζητήματα επιχειρηματικότητας. Οι συγκεκριμένες περιστάσεις κατέδειξαν ότι υπήρξε ένας σαφής υποβιβασμός της αξίας των δικαιωμάτων του Phillips.

Σημαντικός παράγοντας στη διαμόρφωση της κρίσης του Δικαστηρίου επί τέτοιων ζητημάτων θεωρείται η εξέταση του ιστορικού, κοινωνικού και πολιτικού πλαισίου, μέσα στο οποίο διαδραματίστηκαν τα γεγονότα, καθώς είναι σαφές ότι κάθε κοινωνία παρουσιάζει ουσιώδεις διαφοροποιήσεις ως προς την αντιμετώπιση τους.

Η Απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου

Το Ανώτατο Δικαστήριο εξέτασε ενδελεχώς την υπόθεση και αναγνώρισε τη σπουδαιότητα της διαφύλαξης των δικαιωμάτων αμφοτέρων των πλευρών. Ωστόσο, έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην αντιμετώπιση που έλαβε ο Phillips από μέλη της Επιτροπής. Κατέκρινε απόλυτα οποιαδήποτε υποτιμητική αναφορά στις φιλοσοφικές και θρησκευτικές πεποιθήσεις κάποιου εκ μέρους κρατικών λειτουργών, και τόνισε την ανάγκη σεβασμού της αρχής της ουδετερότητας εκ μέρους των κρατικών οργάνων.

Το γεγονός αυτό και η ύπαρξη προηγούμενων αντίστοιχων υποθέσεων στις οποίες το Κρατικό Τμήμα είχε αποφανθεί υπέρ των επιχειρηματιών οδήγησαν την πλειοψηφία της σύνθεσης του Ανωτάτου Δικαστηρίου να αθωώσει τον Phillips.

Βασική ένσταση της μειοψηφούσας γνώμης των δικαστών αφορούσε το δεδικασμένο που λήφθηκε υπόψη για τη στήριξη της αθωωτικής απόφασης. Συγκεκριμένα, υποστηρίχθηκε ότι μεταξύ των υποθέσεων υπήρχαν ουσιώδεις διαφορές, καθώς η άρνησή των ζαχαροπλαστών σε προηγούμενες υποθέσεις βασιζόταν στο γεγονός ότι ο συγκεκριμένος πελάτης επιθυμούσε να κατασκευαστεί μια τούρτα με αποδοκιμαστικό σχέδιο σε βάρος των γάμων μεταξύ ομοφυλοφίλων, το οποίο θα περιελάμβανε και αναφορά σε ορισμένες θρησκευτικές απόψεις. Αυτή τη στάση, ωστόσο, θα τηρούσαν απέναντι σε οποιονδήποτε πελάτη, ανεξάρτητα από τις σεξουαλικές του προτιμήσεις. Συνεπώς, ήταν απόλυτα σύμφυτη η συμπεριφορά τους με την αντίστοιχη Πράξη για τα Πολιτικά Δικαιώματα.

Πηγή: Change

Αντίθετα, κατά τους δικαστές αυτούς, η συμπεριφορά του Phillips παραβίαζε απόλυτα τη ρητή αναφορά της Πράξης σχετικά με την απόλυτη και ίση απόλαυση των αγαθών ανεξαρτήτως του σεξουαλικού προσανατολισμού των πελατών.

Ως προς αυτόν τον προβληματισμό, η πλειοψηφούσα γνώμη αναγνώρισε την ύπαρξη διαφορών μεταξύ των προαναφερθεισών υποθέσεων, ωστόσο τόνισε ότι σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να γίνει δεκτή η εχθρικότητα με την οποία αντιμετωπίστηκε ο κατηγορούμενος από την Επιτροπή και το Εφετείο, στο οποίο παραπέμφθηκε η υπόθεση.

Αντί επιλόγου

Η στάθμιση συγκρουόμενων συμφερόντων δυσχεραίνει σε κάθε περίπτωση το έργο των δικαστών κατά την εκδίκαση μιας υπόθεσης. Ιδιαίτερα, όταν τίθενται ζητήματα σεβασμού των θρησκευτικών πεποιθήσεων ή του σεξουαλικού προσανατολισμού ενός ατόμου, απαιτείται εξαιρετική προσοχή όσον αφορά την προσέγγιση των επιμέρους θεμάτων, η οποία σε κάθε περίπτωση θα βασίζεται στην ορθή ερηνεία των νομοθετικών κειμένων και πράξεων.

Ανεξάρτητα από τις υποστηριχθείσες θέσεις και των δύο μερών, γεγονός είναι ότι αυτή η απόφαση αποτελεί σημαντικό κόμβο για τη μελλοντική αντιμετώπιση συναφών υποθέσεων.

Πηγές:

  1. Supreme Court of the United States. (2018). Masterpiece Cakehop, Ltd v. Colorado Civil Rights Commission. https://www.supremecourt.gov/opinions/17pdf/16-111_j4el.pdf
  2. Robert, P. (2018). In Narrow Decision, Supreme Court Sides With Baker Who Turned Away Gay Couple. https://www.nytimes.com/2018/06/04/opinion/supreme-court-masterpiece-cake-colorado.html
  3. Lopez, G. (2018). Supreme Court rules in favor of baker who refused to make a same-sex wedding cake. https://www.vox.com/identities/2018/6/4/17424804/masterpiece-cakeshop-supreme-court-baker-ruling-gay-wedding-cake
  4. LegalNews24. (2018). Δικαστήριο δικαίωσε ζαχαροπλάστη που αρνήθηκε να φτιάξει τη γαμήλια τούρτα ομοφυλόφιλου ζευγαριού. http://www.legalnews24.gr/2018/06/blog-post_8.html
  5. Constitution Centre. First Amendment of the Constitution of US.https://constitutioncenter.org/interactive-constitution/amendments/amendment-i
  6. American Bar (2018). Brief of Amci Curiae William Jack and the National Centre for Law and Policy in Support of Petitioners.https://www.americanbar.org/content/dam/aba/publications/supreme_court_preview/briefs-2017-2018/16-111-amicus-pet-william-jack-et-al.authcheckdam.pdf
  7. McDonald, B. (2018).Actually the baker in Supreme Court Masterpiece ruling lost, it only looked like he won.https://eu.usatoday.com/story/opinion/2018/06/08/supreme-courts-masterpiece-ruling-not-victory-despite-headlines-column/676566002/
  8. Justia US Law. (2016). Colorado Revised Statutes Title 24 – Government – State Principal Departments Article 34 – Department of Regulatory Agencies Part 6 – Discrimination in Places of Public Accommodation § 24-34-601. Discrimination in places of public accommodation – definition. https://law.justia.com/codes/colorado/2016/title-24/principal-departments/article-34/part-6/section-24-34-601

Tagged under:

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

Pin It on Pinterest