Bitcoin: Ένα ψηφιακό νόμισμα για όλους

Τι είναι το bitcoin;

Σίγουρα είναι μια λέξη που οι περισσότεροι έχουμε ακούσει αρκετές φορές τα τελευταία χρόνια, ελάχιστοι, όμως, δύνανται να δώσουν έναν ακριβή ορισμό. Το bitcoin είναι το πρώτο αποκεντρωμένο ψηφιακό νόμισμα, ή -πιο απλά- αποτελεί ένα νόμισμα που δεν έχει φυσική μορφή και υπόσταση, ενώ δεν ελέγχεται και δεν εξαρτάται από καμία κεντρική τράπεζα. Κυρίως αυτά τα δύο χαρακτηριστικά του το καθιστούν αισθητά διαφορετικό σε σχέση με τα παραδοσιακά νομίσματα. Το λανσάρισμά του στην αγορά πραγματοποιήθηκε το 2009, όταν το bitcoin συστήθηκε ως ένα λογισμικό ανοιχτού κώδικα (open source software), που σημαίνει πως ο πηγαίος κώδικάς του είναι δημόσιος – δηλαδή, μπορεί ο κάθε ενδιαφερόμενος να τον δει και να τον ελέγξει. Στις μέρες μας, πολλοί μεγάλοι οργανισμοί έχουν αρχίσει να δέχονται πληρωμές σε bitcoins, όπως ενδεικτικά οι Apple, Microsoft, Amazon, Paypal, Victoria’s Secret κ.α.

Μεγάλο μυστήριο υπάρχει, επίσης, γύρω από την ταυτότητα του δημιουργού του. Το ψευδώνυμό του είναι Satoshi Nakamoto, ενώ η διεθνής κοινότητα ακόμα δεν γνωρίζει εάν το συγκεκριμένο όνομα αφορά έναν ή παραπάνω ανθρώπους (ομάδα προγραμματιστών). Το 2016 ένας Αυστραλός, ο Craig Steven Wright, υποστήριξε πως εκείνος είναι ο εφευρέτης και δημιουργός του bitcoin – χωρίς ωστόσο πειστικές αποδείξεις, έτσι ο ισχυρισμός του θεωρήθηκε απάτη από τους περισσότερους. Υπολογίζεται πως σήμερα υπάρχουν περίπου ένα εκατομμύριο bitcoins στην κατοχή του Satoshi Nakamoto, με την αξία τους σε δολάρια να είναι περίπου ένα δις.

Τα κύρια χαρακτηριστικά του και ο τρόπος λειτουργίας του

Όπως αναφέρθηκε και προηγουμένως, σε αντίθεση με τα παραδοσιακά νομίσματα -τα οποία εκδίδονται από τις κεντρικές τράπεζες-, το bitcoin δεν έχει καμία κεντρική νομισματική αρχή. Αντ’ αυτού, υποστηρίζεται από ένα peer-to-peer δίκτυο υπολογιστών, εξαρτώμενο από τα ίδια τα μηχανήματα των χρηστών του – όπως συμβαίνει με τα δίκτυα που στηρίζουν το BitTorrent (σύστημα κοινής χρήσης αρχείων) και το Skype (υπηρεσία συνομιλίας με ήχο και βίντεο).

Τα bitcoins παράγονται με μαθηματική ακρίβεια, με τους υπολογιστές που είναι συνδεδεμένοι σε αυτό το δίκτυο να πραγματοποιούν διάφορους αριθμητικούς υπολογισμούς ώστε να εξορύξουν (to mine) νέα bitcoins. Οι αλγόριθμοι του συστήματος έχουν στηθεί έτσι, ώστε να γίνεται σταδιακά όλο και πιο δύσκολο να εξορυχτούν bitcoins με την πάροδο του χρόνου, ενώ ο συνολικός αριθμός bitcoins -που μπορούν ποτέ να εξορυχτούν- περιορίζεται σε περίπου 21 εκατομμύρια. Έτσι, καθίσταται αδύνατο κάποιος χρηματοπιστωτικός οργανισμός ή κάποια κεντρική τράπεζα να εκδώσει πολλά bitcoins, για να υποτιμηθεί η αξία τους.

Η χρησιμότητα όλου του δικτύου έγκειται στην παρακολούθηση και την επαλήθευση της δημιουργίας νέων bitcoins -μέσω της εξόρυξης-, καθώς και την ανταλλαγή των bitcoins μεταξύ των χρηστών. Έτσι, συγκρατείται ένα ημερολόγιο συναλλαγών, με κάθε νέα συναλλαγή να μεταδίδεται σε ολόκληρο το δίκτυο. Τα συμμετέχοντα μέλη του δικτύου συμφωνούν από κοινού στη δημιουργία αναβαθμίσεων, στο επίσημο ημερολόγιο. Πρακτικά, αυτή είναι και η διαδικασία εξόρυξης bitcoins: περίπου κάθε 10 λεπτά, ένας χρήστης -του οποίου οι αναβαθμίσεις στο ημερολόγιο έχουν εγκριθεί από το δίκτυο- αμείβεται με έναν αριθμό νέων bitcoins.

Τα bitcoins (ή κλάσματα των bitcoins, γνωστά ως satoshis) μπορούν να πωλούνται και να αγοράζονται -με αντάλλαγμα παραδοσιακά νομίσματα- σε διάφορα χρηματιστήρια, ενώ μπορούν, επίσης, να μεταφερθούν μέσω του διαδικτύου από έναν χρήστη σε κάποιον άλλον, χρησιμοποιώντας το κατάλληλο λογισμικό. Αυτά τα χαρακτηριστικά κάνουν το bitcoin ελκυστικό για τις διεθνείς συναλλαγές, καθώς αποφεύγει συναλλαγματικές αξίες και τραπεζικά έξοδα. Βέβαια, η πολυπλοκότητα και η αδιαφάνεια του συστήματος το καθιστά δελεαστικό σε αγοραστές με πιο φαύλους σκοπούς – όπως το ξέπλυμα χρήματος, και η αγορά ναρκωτικών και όπλων. Η τιμή ενός bitcoin καθορίζεται αποκλειστικά από την προσφορά και τη ζήτηση, εφόσον είναι μοναδικό νόμισμα – με την έννοια ότι μόνο 21 εκατομμύρια bitcoins θα δημιουργηθούν συνολικά.

Πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα

Πολλά από τα πλεονεκτήματα της χρήσης του bitcoin έχουν ήδη αναφερθεί παραπάνω. Ενδεικτικά, μερικά από αυτά είναι: η αποδοχή τους από μεγάλους οργανισμούς, η μοναδικότητα του ψηφιακού νομίσματος -με την έννοια της μελλοντικά πεπερασμένης παραγωγής-, η ανωνυμία κτλ. Ακόμα, όλο και περισσότεροι επενδυτές χρησιμοποιούν τα bitcoins στα χαρτοφυλάκιά τους για μείωση του κινδύνου αγοράς, αφού η αξία τους δεν εξαρτάται άμεσα από πιστωτικά γεγονότα, πληθωρισμό κτλ. Φυσικά, το πιο σημαντικό πλεονέκτημα του bitcoin, σε αυτό το στάδιο, είναι η εκθετικά αυξανόμενη μεγέθυνση της αξίας του και του όγκου συναλλαγών του, όπως φαίνεται και από τα παρακάτω διαγράμματα.

Bitcoin transaction volume all time from Blockchain.info

Ο όγκος των συναλλαγών σε bitcoin σε σχέση με το χρόνο. Πηγή: blockchain.info

Η τιμή ενός bitcoin σε σχέση με το χρόνο. Πηγή: blockchain.info

Μειονεκτήματα που χαρακτηρίζουν τα bitcoins είναι το γεγονός ότι με αυτά δεν μπορείς να κάνεις απλές καθημερινές αγορές (σε υπεραγορές, μανάβικα, φούρνους κτλ.), αφού δεν έχουν φυσική υπόσταση, όπως επίσης ότι -παρόλη την αύξηση των οργανισμών που δέχονται bitcoins- δεν τα δέχονται όλοι. Τη χρήση των bitcoins, βέβαια, συνοδεύουν και πολλοί κίνδυνοι, καθώς αποτελούν κάτι ιδιαίτερα καινοτόμο, με ελάχιστη επιτήρηση και πλήρη ανωνυμία. Ένας από αυτούς είναι ο κίνδυνος απώλειας των ψηφιακών πορτοφολιών. Εάν ένας σκληρός δίσκος χαλάσει ή προσβληθεί από ιό, τότε χάνεις και το προσωπικό σου κλειδί, το οποίο αποτελεί τον μοναδικό τρόπο για να πραγματοποιήσεις συναλλαγές με bitcoins. Ακόμα ένας κίνδυνος είναι τα τεχνικά λάθη που μπορούν να συμβούν σε ένα σύστημα που εξαρτάται αποκλειστικά από υπολογιστές. Πληθώρα τεχνικών λαθών έχουν ήδη συμβεί στο δίκτυο bitcoins, με άμεση επίδραση στην τιμή τους. Οι κίνδυνοι και τα μειονεκτήματα του bitcoin αποδεικνύονται στο παρακάτω διάγραμμα μεταβλητότητας:

Αποτέλεσμα εικόνας για bitcoin volatility chart

Διάγραμματα μεταβλητότητας Bitcoin. Πηγή: btcvol.info

Εν κατακλείδι

Συμπερασματικά, έχει καταστεί σαφές πως το bitcoin αποτελεί κάτι ολοκληρωτικά καινοτόμο που, παρ’ όλους τους κινδύνους που το συντροφεύουν, χαράζει μία επενδυτικά ελπιδοφόρα πορεία. Σε έναν κόσμο που μέρα με τη μέρα μεταλλάσσεται, το bitcoin αποτελεί το πιο ελευθεριακό στοιχείο που έχει να επιδείξει η σύγχρονη οικονομική επιστήμη. Βέβαια, η ανωνυμία που χαρακτηρίζει την απόκτησή του, και το γεγονός ότι δεν είναι απόλυτα κατανοητός ο τρόπος λειτουργίας του από τον κοινό αγοραστή, είναι δύο παράμετροι που ενέχουν σοβαρούς κινδύνους. Εκτός από τους πασιφανείς επενδυτικούς κινδύνους που αναλύθηκαν παραπάνω, υπάρχουν και κίνδυνοι αποχαρακτηρισμού του σε στοιχείο παρανομίας – πράγμα που ήδη έχει συμβεί σε χώρες όπως το Βιετνάμ και η Ισλανδία, λόγω της σύνδεσής του με τον υπόκοσμο. Αβίαστα, λοιπόν, συνάγεται το συμπέρασμα πως τα οφέλη της κατοχής bitcoin υπερκεράζουν τον κίνδυνο για όσους επένδυσαν σε αυτό σε πρώιμα στάδια (λόγω κατακόρυφης αύξησης της αξίας), για όσους προτιμούν να κατέχουν ένα νόμισμα χωρίς φυσική υπόσταση, για όσους εκμεταλλεύονται θετικά την αδιαφάνεια που το χαρακτηρίζει, και για όσους με αυτό τον τρόπο αντισταθμίζουν τους κινδύνους αγοράς (πληθωρισμό, πιστωτικά γεγονότα κτλ.).

 

Πηγές:

  1. The Economist (2013) How does Bitcoin work? Available at: http://www.economist.com/bitcoinexplained (Accessed: 11 February 2017).
  2. Shin, L. (2015) Should you invest in Bitcoin? 10 arguments against as of December 2015. Available at: http://www.forbes.com/sites/laurashin/2015/12/28/should-you-invest-in-bitcoin-10-arguments-against-as-of-december-2015/#310772c55466 (Accessed: 11 February 2017).

Tagged under:

2 Comments

  1. Pingback: Τεχνολογία και Οικονομία » Power Politics

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

Pin It on Pinterest