«Todos somos Americanos»

Με αυτές τις λέξεις ο Πρόεδρος Ομπάμα έκλεισε την ομιλία του τον περασμένο Δεκέμβριο και άνοιξε το δρόμο για την αποκατάσταση των σχέσεων των ΗΠΑ με την, εδώ και 54 χρόνια αποκλεισμένη από αυτές, Κούβα.

Ήδη στις 20 Ιουλίου η πρεσβεία της Κούβας στην Ουάσινγκτον άνοιξε τις πόρτες της μετά από μία λαμπρή τελετή, ενώ η Αμερικανική πρεσβεία στην Αβάνα θα λειτουργήσει και επίσημα την 14η Αυγούστου, παρουσία του Αμερικανού Υπουργού Εξωτερικών Τζον Κέρρυ.  Με την αποκατάσταση των διπλωματικών σχέσεων των δύο χωρών,  τα μάτια του κόσμου είναι στραμμένα πάνω τους με την πλειονότητα των πολιτών αμφίπλευρα να επιθυμεί την άρση του επιβεβλημένου από το 1960 εμπάργκο.

Η ανατροπή του καθεστώτος Μπατίστα από τον Φιντέλ Κάστρο το 1959 τοποθέτησε την Κούβα στο επίκεντρο του Ψυχρού Πολέμου, καθώς τα σύμφωνα φιλίας που υπεγράφησαν μεταξύ των ηγετών Κούβας και ΕΣΣΔ, αλλά και η γεωπολιτική θέση του νησιού που φιλοξένησε Σοβιετικούς πυρηνικούς πυραύλους, οδήγησαν τις ΗΠΑ, μετά από μία αποτυχημένη απόπειρα ανατροπής του Κάστρο με την απόβαση στον Κόλπο των Χοίρων, στο να απομονώσει πολιτικά και οικονομικά την Κούβα για πάνω από 50 χρόνια. Μέχρι σήμερα οι ΗΠΑ έχουν αλλάξει 11 προέδρους, με τον καθένα από αυτούς να μαλακώνει ή να σκληραίνει τη στάση της κυβέρνησής του απέναντι στο θέμα αυτό. Από την άλλη πλευρά, η Κούβα διατηρεί στην ηγεσία της τους αδελφούς Κάστρο, οι οποίοι έχουν επανειλημμένα χρησιμοποιήσει το εμπάργκο ως δικαιολογία για τη δική τους διαχείριση, ρίχνοντας την ευθύνη για την φτώχεια της χώρας τους στην Αμερική.

Κατά την περίοδο 1959 – 1989, η Κούβα βασιζόταν στη βοήθεια της Σοβιετικής Ένωσης. Με την πτώση όμως του Ανατολικού μπλοκ και την ύφεση των αρχών της δεκαετίας του 90, η κυβέρνηση αναγκάστηκε να αλλάξει την πολιτική της και να εγκαινιάσει τη λεγόμενη «Ειδική Περίοδο σε Καιρό Ειρήνης» και να επαναφέρει το δελτίο στα τρόφιμα και τα καύσιμα. Ταυτόχρονα χαλάρωσε τον έλεγχο των αγορών, επέτρεψε τη δημιουργία ιδιωτικών επιχειρήσεων,  ενθάρρυνε τον τουρισμό, δημιούργησε φορολογικό σύστημα και νομιμοποίησε το δολάριο. Η κρίση και οι οικονομικές μεταρρυθμίσεις της δεκαετίας του ’90 δεν ζημίωσαν μόνο την οικονομία της χώρας, αλλά επηρέασαν την ποιότητα ζωής όλων των κατοίκων. Έτσι η φτώχεια επανεμφανίστηκε ως κοινωνικό πρόβλημα και κατ’ επέκταση η άποψη ότι η φτώχεια εξαλείφθηκε στην Κούβα, η οποία είχε επικρατήσει σφαιρικά σε πολιτικό, κοινωνικό και ακαδημαϊκό επίπεδο, άρχισε να αμφισβητείται.

Κάπως έτσι προέκυψε η ανισότητα στο εισόδημα¹. Όσοι χρηματοδοτούνται από το Κουβανικό κράτος έχουν μεγάλη διαφορά στο εισόδημά τους από όσους έρχονται σε επαφή με δολάρια. Για παράδειγμα, ένας γιατρός μπορεί να πληρώνεται με 40$ το μήνα, ενώ ένας οδηγός ταξί ή μία καμαριέρα να βγάζει το ίδιο ποσό εβδομαδιαίως από φιλοδωρήματα τουριστών. Έτσι το εύρος της ανισότητας μεγάλωσε καθώς αυξήθηκε η διαφορά των εισοδημάτων των κατοίκων, σε μία χώρα που κύριο μέλημά της ήταν η απόλυτη και αδιάβλητη ισότητα.

Το κράτος εξακολουθεί όμως να παρέχει δημόσια δωρεάν εκπαίδευση μέχρι και το Πανεπιστήμιο. Η Unesco το 1970 ανακήρυξε την Κούβα πρώτη στις χώρες της Λατινικής Αμερικής σε εγγραφές μαθητών στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Παρόλα αυτά οι ευκαιρίες για επαγγελματική αποκατάσταση μετά την αποφοίτηση είναι ελάχιστες, και σίγουρα με χαμηλότερο μισθό από αυτήν του σερβιτόρου.  Το δημόσιο σύστημα υγείας επίσης είναι δωρεάν για τους πολίτες και τα νοσοκομεία της χώρας κάνουν εξαιρετική δουλειά, παρά τα μειωμένα μέσα που διαθέτουν. Παρά ταύτα, ακόμα συναντάμε θανάτους από απόλυτα ιάσιμες ασθένειες λόγω έλλειψης φαρμάκων².

Αυτά είναι μερικά μόνο από τα γεγονότα για τα οποία ο πρόεδρος Ομπάμα αναφέρει ότι η αναχρονιστική στάση του επιβεβλημένου εμπάργκο δεν έχει εξυπηρετήσει τα συμφέροντα της Αμερικής, ούτε και του Κουβανικού λαού και πως «η απομόνωση δεν λειτούργησε»³.  Ίσως τελικά η απάντηση στο πεντηκονταετές αυτό πρόβλημα να είναι η ιδέα του Καπιταλισμού, και με αυτή την ελπίδα προχωράει η Αμερικανική πλευρά. Είναι στο χέρι του Κογκρέσου να μας το επαληθεύσει.

 

1: http://www.ipsnews.net/2014/12/cubas-reforms-fail-to-reduce-growing-inequality/

2: http://www.economist.com/node/21550421

3: https://www.whitehouse.gov/photos-and-video/video/2014/12/17/president-obama-delivers-statement-cuba

Tagged under:

Μεταπτυχιακή φοιτήτρια της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, εργάζεται στον τομέα της Δημόσιας Διοίκησης από το 2008. [email protected]

   Ροή άρθρων Συντάκτη

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

X

Pin It on Pinterest

X
Share This